Ia Hrung dùng AI tháo gỡ áp lực hồ sơ đất đai

Việc ứng dụng AI còn giúp cán bộ, công chức giảm áp lực xử lý thủ tục, có thêm thời gian tập trung cho công tác kiểm tra, xác minh thực tế.

Gỡ áp lực từ những bộ hồ sơ đất đai

Sau khi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Ia Hrung bốc số chờ làm thủ tục đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với diện tích 6.300 m² đất trồng lúa, anh Rơ Mah Huen (làng Breng) được cán bộ chuyên môn tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ.

Trong lúc kiểm tra giấy tờ, cán bộ sử dụng công cụ AI đất đai để hỗ trợ đối chiếu quy định, rà soát thành phần hồ sơ. Chỉ sau thời gian ngắn, những giấy tờ còn thiếu được xác định để hướng dẫn anh bổ sung, hoàn thiện.

Sau khi nộp đủ hồ sơ và nhận phiếu hẹn, 15 ngày sau anh Huen nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Anh cho biết, thủ tục được hướng dẫn cụ thể ngay từ đầu nên không phải đi lại nhiều lần như trước.

“Tôi thấy thủ tục nhanh gọn, cán bộ hướng dẫn rất rõ ràng, cụ thể và dễ hiểu. Sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, tôi thấy thủ tục cũng ngắn gọn, thuận lợi hơn cho bà con đi lại” - anh Huen chia sẻ.

Tương tự, anh Ksor Hang (làng Nang) cũng bất ngờ khi hồ sơ đất đai của mình được giải quyết sau 10 ngày, trong khi trước đó anh nghĩ có thể phải mất khoảng 1 tháng, thậm chí lâu hơn.

“Trước đây phải đi tới đi lui nhiều lần nhưng nay phiếu hẹn ghi ngày nào là ngày đó nhận hồ sơ hoàn thành. Cán bộ cũng rất tận tình, phục vụ chu đáo” - anh Hang nói.

Với người dân, hiệu quả dễ nhận thấy nhất là thời gian chờ đợi được rút ngắn, hồ sơ được hướng dẫn cụ thể hơn. Nhưng để giải quyết nhanh và đúng hạn, cán bộ cơ sở phải xử lý một khối lượng hồ sơ lớn, trong đó hồ sơ đất đai thường phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian rà soát, đối chiếu và xác minh.

Tính từ đầu năm đến nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận hơn 4.800 hồ sơ, trong đó trên 3.100 hồ sơ thuộc thẩm quyền giải quyết.

Đáng chú ý, ngay trong tháng đầu sử dụng AI chuyên dụng hỗ trợ thẩm định hồ sơ thủ tục hành chính đất đai, từ ngày 1 đến 30-6, UBND xã đã trực tiếp rà soát, phân loại và giải quyết được 366/482 hồ sơ, giảm 75,93% số hồ sơ tồn đọng, quá hạn.

Riêng lĩnh vực đất đai có nhiều hồ sơ phức tạp, được hình thành qua nhiều thời kỳ, đòi hỏi cán bộ phải đọc, đối chiếu nhiều loại giấy tờ và quy định. Có thời điểm, Ia Hrung có 635 hồ sơ bị trễ hẹn và bị nhắc nhở do tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn cao.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nhanh mà còn phải hạn chế việc người dân bổ sung hồ sơ nhiều lần, đồng thời bảo đảm đúng quy định.

AI làm “trợ lý”, cán bộ vẫn là người quyết định

Mỗi ngày, chị Phạm Thị Thủy - chuyên viên Phòng Kinh tế xã Ia Hrung tiếp nhận khoảng 10-13 bộ hồ sơ đất đai. Trước đây, chị chỉ có thể đọc được khoảng 4-5 bộ hồ sơ/ngày. Từ khi có AI hỗ trợ sàng lọc, tổng hợp và chỉ ra những nội dung cần lưu ý, con số này tăng lên khoảng 15-20 bộ.

“Địa bàn rất rộng nên việc sàng lọc hồ sơ để xử lý là rất cần thiết. Khi AI hỗ trợ khâu này, cán bộ chuyên môn có thể tập trung vào công tác kiểm tra hiện trạng, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất” - chị Thủy cho biết.

Theo lãnh đạo UBND xã Ia Hrung, AI hiện được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ đọc, tổng hợp, phân loại hồ sơ; kiểm tra sự thống nhất giữa các tài liệu; nhận diện thành phần còn thiếu; hỗ trợ tra cứu quy định và theo dõi tiến độ xử lý.

Chẳng hạn, công cụ có thể hỗ trợ đối chiếu các thông tin về người sử dụng đất, số thửa, số tờ bản đồ, diện tích, loại đất, thời điểm và nguồn gốc sử dụng đất.

Qua đó, cán bộ tiếp nhận sớm nhận diện những nội dung chưa thống nhất hoặc cần xác minh lại. Việc này cũng góp phần chuẩn hóa khâu kiểm tra hồ sơ.

Cùng một loại thủ tục được rà soát theo hệ thống tiêu chí thống nhất hơn, giúp cán bộ giảm thời gian cho những công việc lặp lại và tập trung vào các khâu cần chuyên môn, như kiểm tra hiện trạng, xác minh nguồn gốc đất.

Khi hồ sơ được tổng hợp, phân loại theo tình trạng xử lý, lãnh đạo xã có thêm cơ sở theo dõi những hồ sơ cần bổ sung, đang xác minh, có nguy cơ quá hạn hoặc tồn đọng để kịp thời chỉ đạo.

Sau hơn 3 tháng ứng dụng AI, tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn tại Ia Hrung giảm gần 63%, mức giảm cao nhất trong nhóm các xã, phường của tỉnh. Ia Hrung cũng là 1 trong 10 xã, phường được UBND tỉnh Gia Lai biểu dương vì chủ động triển khai công cụ AI hỗ trợ nghiệp vụ đất đai.

Bà Huỳnh Ngô Tùng Điệp - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrung - cho rằng, hiệu quả ứng dụng AI phụ thuộc lớn vào chất lượng dữ liệu và quy trình nghiệp vụ.

Vì vậy, kết quả do AI hỗ trợ đều phải được cán bộ kiểm tra, thẩm định lại; trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về cán bộ tham mưu và người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính.

“AI hỗ trợ xử lý thông tin, còn cán bộ, công chức phải trực tiếp kiểm tra hồ sơ gốc, xác minh thực tế, đối chiếu quy định pháp luật và chịu trách nhiệm về nội dung tham mưu; người có thẩm quyền vẫn là người xem xét, quyết định và chịu trách nhiệm đối với kết quả giải quyết hồ sơ” - bà Điệp nhấn mạnh.

Thực tế cũng cho thấy, AI không thể thay thế những công việc cần xác minh tại cơ sở.

Với các hồ sơ có giấy tờ cũ, thông tin chưa đầy đủ hoặc không thống nhất, cán bộ vẫn phải kiểm tra hồ sơ gốc, thực địa và đối chiếu với quy định pháp luật. Những căn cứ pháp lý do AI gợi ý cũng phải được kiểm tra lại từ văn bản chính thức trước khi sử dụng.

Với Ia Hrung, AI đang trở thành thêm một công cụ hỗ trợ cán bộ xử lý khối lượng hồ sơ lớn. Công nghệ giúp giảm thời gian đọc, sàng lọc và tổng hợp thông tin, để cán bộ tập trung hơn vào những khâu cần chuyên môn và xác minh thực tế.

Sau cùng, hiệu quả của công nghệ được đo bằng những điều người dân có thể cảm nhận rõ: được hướng dẫn đầy đủ hơn, giảm thời gian đi lại và hồ sơ được giải quyết đúng hạn.