Đưa kiến thức từ lớp học vào thực tế
Dự án số hóa không gian di sản văn hóa làng Ơp qua công nghệ thực tế ảo VR 360 tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được Đoàn trường THPT Lê Lợi triển khai đợt 1 vào năm 2025.
Năm 2026, dự án tiếp tục được thực hiện và nâng cấp, trong đó phần hình ảnh được thực hiện lại gần như toàn bộ, đồng thời bổ sung thêm phần thuyết minh và video clip minh họa.
18 học sinh, chia thành 3 ban: nội dung, tác nghiệp và xử lý hậu kỳ, đã dành hơn 1 tháng để hoàn thiện dự án. Thời gian tới, du khách có thể quét mã QR để khám phá không gian Làng văn hóa du lịch Plei Ơp với những điểm tham quan đặc trưng như khu trưng bày tượng gỗ, nhà rông, nhà sàn…
Để có được một tấm ảnh 3600 của một bối cảnh, các em có thể phải chụp tới gần 100 bức ảnh đơn lẻ. “Ảnh phải chụp theo đúng quy trình, bảo đảm các khung hình có sự liên kết liền mạch; sau đó mới chuyển sang ghép ảnh bằng phần mềm VR 360, xử lý đồng bộ màu sắc, hoàn thiện nội dung và đưa lên nền tảng số” - em Lương Thúy Nhi (lớp 12B2), thành viên xử lý hình ảnh của dự án - chia sẻ.
Điểm xuất phát của dự án không phải là làm 1 sản phẩm công nghệ cho thật đẹp mà là đặt ra 1 câu hỏi gần gũi: Làm thế nào để những giá trị văn hóa của làng Ơp được giới thiệu đến nhiều người hơn bằng ngôn ngữ công nghệ mà thế hệ trẻ đang sử dụng?
Từ câu hỏi ấy, nhóm tác giả đã tìm hiểu về văn hóa, kiến trúc, đời sống cộng đồng ở làng Ơp rồi mới nghiên cứu cách ứng dụng VR 360, AI và các nền tảng số.
Các thầy cô giáo và Đoàn trường giữ vai trò cố vấn, định hướng về nội dung, kiểm soát tính chính xác của thông tin; đồng thời lưu ý học sinh về bản quyền, việc sử dụng AI và sự tôn trọng đối với chủ thể văn hóa.
“Điều chúng tôi quan tâm nhất không phải là sản phẩm phải thật hoành tráng, mà là những công nghệ các em sử dụng phải giải quyết được vấn đề thực tế và tạo ra giá trị cho cộng đồng” - cô Lê Thị Anh Đào - Bí thư Đoàn Trường THPT Lê Lợi - cho hay.
Từ làm dự án đến hiểu hơn về quê hương
Trong quá trình thực hiện dự án, các em học sinh có cơ hội “đi sâu” vào không gian văn hóa của làng.
“Từ khi bắt tay vào thực hiện dự án số hóa làng Ơp, em mới biết thêm lễ hội truyền thống của người Jrai, những món ăn đặc trưng và nhiều khía cạnh khác trong đời sống của người dân địa phương” - em Trần Gia Huy (lớp 12B8) hào hứng cho biết.
Em La Thị Bảo Ngọc (lớp 12B5) chia sẻ: “Những nghi lễ truyền thống không phải lúc nào cũng diễn ra. Không phải ai cũng có điều kiện sắp xếp thời gian để trực tiếp đến trải nghiệm.
Với dự án số hóa lần này, chúng em mong muốn du khách phương xa có thể tiếp cận Plei Ớp bằng điện thoại, thông qua mã QR, từ đó có thể khám phá ngôi làng ở bất cứ thời điểm nào”.
Dù gặp nhiều trở ngại, từ việc không có kinh phí mua tài khoản AI, thiếu công cụ chỉnh sửa phù hợp đến việc các phần mềm chuyên nghiệp vượt quá khả năng của những chiếc máy tính hiện có, song cả nhóm vẫn không bỏ cuộc.
Nhớ lại những ứng dụng từng được học trong môn Tin học lớp 11, các em đã mạnh dạn tận dụng chính những kiến thức được trang bị ở trường để giải quyết bài toán thực tế, từng bước biến những điều tưởng như chỉ có trong sách vở thành một sản phẩm cụ thể, sáng tạo và hữu ích.
Không chỉ tích lũy kiến thức và kỹ năng công nghệ, các em còn học được cách làm việc nhóm, biết lắng nghe, hỗ trợ và phối hợp với nhau để hướng đến 1 mục tiêu chung.
Các thành viên đến từ nhiều lớp khác nhau, mỗi người đảm nhận một phần việc riêng nhưng luôn có sự liên kết và phụ thuộc vào tiến độ của nhau.
Từ những người cùng chung tay thực hiện một dự án, các em dần trở thành những người bạn, cùng chia sẻ trách nhiệm, niềm vui và cả những khó khăn trong hành trình tạo nên sản phẩm.
Dự án số hóa không gian di sản văn hóa làng Ơp qua công nghệ thực tế ảo VR 360 tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành 1 trong 8 sản phẩm vượt qua vòng loại Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon 2026 do Tỉnh đoàn Gia Lai tổ chức, đưa đội thi Trường THPT Lê Lợi bước vào vòng chung kết.
Cô Lê Thị Anh Đào nhìn nhận: Từ những kết quả thực tế như: Triển lãm số “Anh hùng Núp - Huyền thoại làng Stơr”, hay các sản phẩm ứng dụng AI, VR 360, thành tích Tin học trẻ và cả việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số của Đoàn trường đã cho thấy, học sinh THPT hoàn toàn có khả năng tạo ra những sản phẩm công nghệ có tính ứng dụng thực tế nếu được trao cơ hội.
Vì vậy, thời gian tới, Đoàn trường sẽ tiếp tục xây dựng và triển khai thêm các phong trào thiết thực để nhiều học sinh có thể tham gia, với phương châm "học sinh có ý tưởng - Đoàn thanh niên tạo môi trường - giáo viên cố vấn - công nghệ tạo công cụ - cộng đồng là nơi kiểm chứng giá trị”.
