Thỉnh thoảng dạo quanh các khu tập trung nhiều nhà hàng, quán nhậu ở nội thành Quy Nhơn, chúng ta sẽ có dịp được “chiêm ngưỡng” những màn biểu diễn phun lửa đến từ những nghệ sĩ “không chuyên”. Họ là những người chuyên bán hàng rong, sẵn sàng “đùa với lửa” để kiếm thêm thu nhập.
Vì cuộc mưu sinh
Khi đã nhàm chán việc lấy lời ca tiếng hát để “câu khách”, những người bán hàng rong “đổi gió” sang trò mới - xiếc phun lửa.
Khoảng 17 giờ, sau khi ăn vội bữa cơm, bạn N. (sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn) bắt đầu công việc “phun lửa” đã nuôi sống bản thân trong thời gian qua. Trên chiếc xe máy đã cũ, công cụ “hành nghề” mà N. mang theo là 2 que đóm, 1 can xăng và một giỏ bánh kẹo. Gia cảnh mồ côi nghèo khó cùng với việc phải lo nhiều chi phí hằng ngày, N. bắt đầu học phun lửa để thu hút sự chú ý của mọi người thay vì hát dạo. Thông qua việc học hỏi trên Youtube và một chút liều lĩnh, N. bắt đầu những buổi biểu diễn đầu tiên. Mỗi khi diễn xong, N. vơ nhanh chai nước lọc để súc miệng rồi mới chào mời khách.
 |
| Một thanh niên biểu diễn trò phun lửa trên đường Xuân Diệu, thu hút nhiều người đi đường dừng lại xem. Ảnh: N.X |
“Dẫu biết rằng công việc này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, nhưng tôi chọn hy sinh để có thể kiếm vài trăm nghìn đồng mỗi đêm. Càng về khuya, khách ngà ngà say cũng là thời điểm bán chạy nhất. Đây là công việc có thể giúp tôi trang trải gánh nặng tài chính mà không ảnh hưởng đến việc học”, N. trải lòng.
Không chỉ có người lớn, những em nhỏ chừng 11 - 12 tuổi cũng vì cuộc mưu sinh mà gia nhập làng “phun lửa”. Sau khi cởi bỏ bộ đồng phục học sinh, em Nguyễn Đồng Thanh Tâm (ở phường Đống Đa, TP Quy Nhơn) lại đến với công việc mà em được “học lỏm” từ các anh trong xóm. Kể từ khi biết “phun lửa”, Tâm bán đắt hàng hơn.
“Nhà em nghèo lắm, mẹ em đau ốm luôn nên em giấu mẹ đi bán hàng rong bằng trò này. Sau nhiều lần thử nghiệm và bị bỏng, em đã có thể làm trôi chảy. Có nhiều cô chú rất tốt bụng, mỗi khi em đến, họ đều cho tiền và nói em không cần biểu diễn”, Tâm hồn nhiên kể.
Đằng sau những lời trầm trồ, tán dương là những con người hằng ngày phải đánh đổi sức khỏe, mang lại hiểm nguy rình rập với bản thân và cả những người xung quanh.
Đừng đùa với lửa
Ở một chừng mực nào đó, biểu diễn phun lửa đường phố là một trong những nghề ít nhiều nhận được sự cảm thông và lòng thương hại. Tuy nhiên, đây là hoạt động cần phải loại bỏ vì ẩn chứa nhiều rủi ro và nguy hiểm nếu có nhiều người, đặc biệt là trẻ em bắt chước làm theo.
Đầu năm 2023, chị M.T.T.T. (ở phường Thị Nại, TP Quy Nhơn) phải ôm con vào viện vì bị bỏng nặng do cháu tự ý thử trò phun lửa tại nhà. Chị T. cho biết, sau khi được mẹ dẫn đi xem xiếc, cháu tự mày mò trên Youtube để học hỏi. Sau đó, cháu lén đi mua xăng và một que đóm tự chế để thực hiện. Song, vì không có kinh nghiệm nên không thể khống chế ngọn lửa, gây ra bỏng ở môi, hai bàn tay, cổ. Trong lúc hoảng loạn, con chị còn làm cháy dây phơi quần áo.
Hiện nay, với sự xuất hiện của trò biểu diễn phun lửa đường phố, không ít em nhỏ học theo. Các em tin rằng đây là trò xiếc dễ thực hiện với đạo cụ dễ tìm. Tháng 4.2024, 2 em nhỏ 8 tuổi (ở phường Quang Trung, TP Quy Nhơn) và đám bạn trong xóm tụ tập thực hiện trò này. Ngọn lửa bùng lên dữ dội, cả 2 em đều bị phỏng tay, gây cháy đồ vật xung quanh và suýt nữa là cháy nhà.
“Tôi rất lo lắng vì các cháu nhỏ rất hiếu động, dễ bắt chước làm theo. Trước kia, muốn xem màn thổi lửa phải vào rạp xiếc hoặc các hội chợ, nay thì chỉ cần ra đường là thấy. Dù bất cứ lý do gì, trò biểu diễn này nên chấm dứt”, một phụ huynh nhấn mạnh.
Là người biểu diễn phun lửa chuyên nghiệp, anh Vũ Hải Quang (quê ở Bình Định, thành viên CLB xiếc, ảo thuật Minh Nga ở TP Hồ Chí Minh) cho hay, ngay cả những nghệ sĩ xiếc chuyên nghiệp trong lúc luyện tập hay biểu diễn “phun lửa” vẫn thường gặp tai nạn. “Phun lửa” là động tác khó, được xếp vào nhóm những trò biểu diễn xiếc nguy hiểm nhất. Việc tiếp xúc với những chất đốt và lửa thường xuyên khiến môi bị sưng, vị giác giảm đi, cổ họng hay đau, rát. Khi ngậm xăng, nếu không chú ý có thể nuốt phải, gây ngộ độc. Sau những lần biểu diễn, có khi anh Quang chẳng thể ăn cơm nổi vì mùi nồng của xăng trong khoang miệng.
“Tại các buổi biểu diễn, tôi cảnh báo các em nhỏ không được làm theo và nhắc nhở các phụ huynh phải coi ngó con em mình. “Đừng đùa với lửa” là câu nói nhắc nhở những người nghệ sĩ xiếc chúng tôi luôn phải cẩn trọng, nghiêm túc khi biểu diễn. Đó cũng là lời cảnh tỉnh mọi người không nên học tập, làm theo môn này, nhất là các em nhỏ hiếu kỳ”, anh Quang khuyên.
NGUYỄN XUÂN
