Gia Lai: Xuất khẩu nông sản kỳ vọng tăng trưởng mạnh

Bứt phá ngành hàng chủ lực

Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đã đạt mốc 820 triệu USD (tăng 20,59% so với năm 2023). Ngành hàng chủ lực có sự bứt phá mạnh do nhiều yếu tố thuận lợi, trong đó giá cà phê xuất khẩu cao kỷ lục, đã đẩy kim ngạch tăng cao, chỉ riêng ngành hàng cà phê đã xuất khẩu được 210 ngàn tấn với kim ngạch đạt 640 triệu USD (tăng 30,61% về giá trị); mủ cao su đạt 830 tấn/1,25 triệu USD; sản phẩm gỗ đạt 2,25 triệu USD, tăng hơn 2 lần về giá trị; mặt hàng khác đạt 176,6 triệu USD. Nhiều sản phẩm như cà phê, cao su, trái cây, sản phẩm gỗ... đã có mặt ở gần 60 quốc gia trên thế giới.

Hiện nay, giá nhiều loại nông sản đang ở mức cao đã đem lại nhiều niềm vui cho bà con nông dân, trong đó tăng giá hấp dẫn nhất là mặt hàng cà phê, tạo nên những kỷ lục mới về xuất khẩu. Trong niên vụ 2023-2024, Công ty TNHH Vĩnh Hiệp đã trở thành doanh nghiệp dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước với hơn 520 triệu USD. Ông Thái Như Hiệp-Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc Công ty, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam, chia sẻ: “Đây là một con số mà hầu như các doanh nghiệp khác đều nhìn thấy tốc độ tăng trưởng của Vĩnh Hiệp rất tích cực. Con số này đã thể hiện và chứng minh là nó được trải qua rất nhiều hoạt động nỗ lực cống hiến trong ngành sản xuất cà phê”.

Theo ông Hiệp, hiện nay cà phê Việt Nam đang dần quyết định được thị trường cà phê trên toàn cầu, thứ nhất là về giá, thứ hai là về chất lượng. Tuy nhiên, thị trường hiện nay là “cuộc chơi” của giới đầu cơ, của người làm tài chính, chứ không phải phản ánh đúng thị trường thật của nó. "Với vai trò là Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam, tôi luôn nói một điều với những người sản xuất rằng chúng ta nên chọn mức giá nào khi tính hết các chi phí đầu vào và chấp nhận cái lợi nhuận đó để chúng ta bán, không nên đầu cơ, ghim hàng"-ông Hiệp chia sẻ.

Ông Đoàn Ngọc Có-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, cho biết: Trong năm qua, ngành nông nghiệp đã tích cực phối hợp với các ngành có liên quan tập trung phát triển sản phẩm nông nghiệp để tạo ra nguồn nguyên liệu chất lượng cao, đóng góp cho công nghiệp chế biến và hướng đến xuất khẩu. Toàn tỉnh có khoảng 256.000 ha cây trồng sản xuất theo các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, Rainforest, Organic… Năm 2024, các mặt hàng nông sản xuất khẩu chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh, trong đó 2 ngành hàng chủ lực là cà phê đạt kim ngạch xuất khẩu 640 triệu USD và trái cây hơn 150 triệu USD. Bên cạnh cà phê, thì xuất khẩu trái cây như chuối và chanh dây chế biến đã mở ra được nhiều thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc…

Kỳ vọng tăng trưởng mạnh trong năm 2025

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, Gia Lai hội tụ các yếu tố cần thiết để hình thành trung tâm nông sản của khu vực Tây Nguyên khi sở hữu nhiều tiềm năng quý giá cho sự phát triển của ngành nông nghiệp. Các mặt hàng nông sản của tỉnh từng bước đáp ứng được các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn an toàn, chất lượng của các thị trường lớn trên thế giới. Cùng với đó, thời gian qua, giá cả nhiều mặt hàng nông sản chủ lực tăng cao, đã tạo ra những cơ hội mới, kỳ vọng mới cho hoạt động xuất khẩu nông sản của tỉnh.

“Nếu thực hiện tốt việc sản xuất theo các tiêu chuẩn, đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng, liên kết sản xuất, cũng như xây dựng nhãn hiệu sản phẩm để tạo nên thương hiệu sản phẩm thì tôi nghĩ rằng trong thời gian đến chất lượng sản phẩm sẽ được nâng cao hơn, có thể thâm nhập các thị trường xuất khẩu khó tính trên thế giới. Năm 2025, để xuất khẩu nông sản có sự bứt phá mạnh, ngành nông nghiệp tiếp tục tuyên truyền, hỗ trợ xây dựng liên kết chuỗi để đảm bảo nguồn hàng chất lượng, phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu”-ông Có thông tin.

Hiện nay, nhiều loại nông sản chủ lực khác như hồ tiêu, chanh dây cũng đón nhận những tín hiệu vui từ thị trường khi giá ở mức cao, tiếp thêm động lực để người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng ngày càng tốt hơn đối với những yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Ngoài việc xuất khẩu chính ngạch sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc, năm 2025, quá trình đàm phán Việt Nam có thể xuất khẩu chanh dây sang thị trường Mỹ sẽ mang đến kỳ vọng mới. Ngoài ra, bên cạnh thị trường truyền thống, tỉnh ta bắt đầu thâm nhập thị trường mới là Halal và hiện đã có một số doanh nghiệp đăng ký tham gia và đạt chứng nhận sản phẩm đủ tiêu chuẩn vào thị trường này.

Theo ông Thái Như Hiệp, nếu giá cà phê nằm ở mức từ 5.000 USD/tấn thì kim ngạch xuất khẩu của Vĩnh Hiệp sẽ tăng khoảng 20% và có thể đạt được khoảng 600-750 triệu USD trong năm 2025. “Tôi hy vọng con số này sẽ không dừng ở đây và tiếp tục được tăng trưởng trong nhiều năm tới”-ông Hiệp kỳ vọng.

Còn ông Lưu Quốc Thạnh-Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quicornac thì cho hay: “Chúng tôi nhận thấy Gia Lai có diện tích đất đai rộng lớn, thổ nhưỡng phù hợp cho phát triển cây chanh dây. Hiện nay, hương vị chanh dây tím ngày càng được thế giới ưa chuộng so với chanh vàng của khu vực Nam Mỹ, đây là một lợi thế quan trọng cho công ty đặt nhà máy tại Gia Lai và là yếu tố quan trọng để ổn định đầu ra cho nông dân. Chanh dây được xác định là 1 trong 4 loại cây ăn quả chủ lực của tỉnh và là cây trồng chiến lược để xuất khẩu. Hiện nay, giá chanh dây bắt đầu ổn định trở lại sau một thời gian giảm sâu, đây là tín hiệu tốt để người nông dân yên tâm đầu tư sản xuất, đảm bảo ổn định vùng nguyên liệu cho các nhà máy chế biến”.

Theo đánh giá của ông Phạm Văn Binh-Giám đốc Sở Công thương, năm 2024 kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt 820 triệu USD (đạt 109,3% so với kế hoạch, tăng 20,59% so với năm 2023). Đây là mức tăng trưởng lớn và là điểm sáng trong hoạt động của ngành Công thương tỉnh. Trong số khoảng 30 doanh nghiệp xuất khẩu trên toàn tỉnh, Gia Lai có một số doanh nghiệp xuất khẩu có uy tín trên thị trường như Vĩnh Hiệp, Hoa Trang, Tín Thành Đạt, Công ty TNHH thương mại và chế biến Louis Dreyfu Company Việt Nam (doanh nghiệp FDI). Cùng với đó, hiện nay Gia Lai đã thu hút được một số doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực sơ chế, chế biến để tạo nguồn hàng cho xuất khẩu mặt hàng trái cây như Hưng Sơn, DOVECO, Nafoods… Hiện nay, thị trường châu Âu chiếm khoảng 60%, châu Á khoảng 30%, còn lại là các thị trường khác. Kỳ vọng với đà tăng trưởng ngành hàng cà phê như hiện nay, cũng như việc các nhà máy chế biến hàng xuất khẩu hoạt động nâng công suất, rồi ngành hàng trái cây tươi xuất khẩu của tỉnh có bước tiến khá thuận lợi, duy trì đà tăng trưởng và mở rộng thị trường mới thì con số 1 tỷ USD có thể mơ ước được trong tương lai gần. Ngoài mặt hàng chủ lực thì các sản phẩm tiêu biểu của tỉnh như mật ong, hạt mắc ca, hạt điều, tổ yến, chè xanh... đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại, có khả năng xuất khẩu trong thời gian tới.