Qua rồi thời gian khó
Quãng đường từ trung tâm xã Vân Canh lên đến làng Canh Giao khoảng 30 km. Theo QL 19C, đến đường ĐT 644 thuộc thôn 4, xã Xuân Lãnh (tỉnh Đắk Lắk), rồi men theo triền núi cao; càng lên cao, rừng keo trải rộng, sương sớm bảng lảng dọc hai bên đường. Từ đỉnh dốc nhìn xuống, Canh Giao hiện ra giữa đại ngàn với những mái nhà ngói đỏ thấp thoáng.
Tiếp tôi trong căn nhà sàn khang trang, anh Trần Văn Mít - Bí thư Chi bộ làng Canh Giao - cho biết: Làng có 73 hộ với 243 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào Chăm H’roi. Từng là căn cứ địa cách mạng trong kháng chiến chống Mỹ, sau ngày đất nước thống nhất, Canh Giao trải qua thời gian dài trong cảnh thiếu thốn, cách trở.
“Ngày trước, cái nghèo cứ bám riết lấy cả làng. Ruộng ít, đất sản xuất không nhiều, đường sá cách trở, điện và viễn thông đều chưa có. Muốn mua bao gạo, ký muối, bà con phải đi bộ từ sáng đến chiều mới ra được trung tâm xã Đa Lộc (huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên cũ), rồi mất từng ấy thời gian để trở về. Cuộc sống thiếu thốn khiến người dân phải dựa vào rừng, săn bắt, hái lượm để kiếm kế sinh nhai” - anh Mít nhớ lại.
Nhưng rồi, từng sự đổi thay bắt đầu xuất hiện. Năm 2023, tuyến đường bê tông nối Canh Giao - thôn 4, xã Đa Lộc (cũ) được UBND huyện Vân Canh (cũ) đầu tư hơn 3,9 tỷ đồng, cùng sự chung tay của các nhà tài trợ. Đến giữa năm 2024, công trình cấp điện được khởi công với tổng mức đầu tư hơn 4,1 tỷ đồng; trạm phát sóng 4G, nhà văn hóa, trường học, đường vào các khu sản xuất cũng được đầu tư.
Ông Đoàn Văn Điểu (72 tuổi) chia sẻ: “Có điện, có đường, bà con ai cũng phấn khởi. Tối đến nhà nào cũng sáng đèn, trẻ con có thêm điều kiện học hành, việc làm ăn cũng thuận lợi hơn. Thấy làng ngày càng khang trang, chúng tôi vui và biết ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm để bà con có cuộc sống tốt hơn”.
Đi giữa Canh Giao hôm nay, thật khó hình dung nơi đây từng có những ngày cách trở. Trên con đường bê tông, xe máy nối nhau xuống núi; tiếng trẻ ê a từ lớp học vọng ra; khói bếp len qua những mái nhà sàn. Một nhịp sống bình dị đang hiện hữu, nhẹ nhàng mà đủ để thấy Canh Giao đã đi qua một chặng đường dài.
Thay cách làm, đổi cuộc sống
Men theo những triền núi quanh làng, màu xanh của rừng keo lai đang phủ dần lên những khoảnh đất đồi núi từng hoang hóa, trơ trọi. Cùng với trồng rừng, người dân phát triển chăn nuôi. Làng có hơn 162 ha keo lai và khoảng 80 con bò, mở hướng sinh kế ổn định.
Đang phát cỏ, chuẩn bị trồng keo mới trên triền đồi trước nhà, ông Lê Văn Đen (47 tuổi) cho biết: Trước đây, người dân Canh Giao chủ yếu sống tự cung tự cấp. Năm 2003, cây keo được đưa vào trồng, mở ra hướng sinh kế mới. Thế nhưng, do giao thông cách trở, keo thu hoạch thường bị ép giá, thậm chí phải đổi ngang lấy gạo và nhu yếu phẩm.
“Từ năm 2019, gia đình tôi vay 70 triệu đồng từ Ngân hàng CSXH để trồng gối đầu 10 ha keo. Đến năm 2024, khi đường giao thông thuận lợi, giá keo tốt hơn, mỗi năm gia đình có thu nhập trên 120 triệu đồng. Nhờ đó, tôi đã xây được nhà khang trang hơn, có điều kiện chăm lo cho con cái” - ông Đen chia sẻ.
Tương tự, hộ anh Lê Văn Ổi (35 tuổi) chuyển gần 6 ha đất trồng mì, bắp sang trồng keo. Anh Ổi cho biết: Cây keo phù hợp với vùng đất đồi, công chăm sóc không nhiều, đầu ra thuận lợi nên hiệu quả kinh tế cao hơn trồng mì, bắp. Mới đây, gia đình anh bán gần 3 ha keo, thu về gần 180 triệu đồng, tạo nguồn lực tái đầu tư.
Ở Canh Giao, nguồn sinh kế ổn định đang giúp cuộc sống người dân khởi sắc. Nhà cửa khang trang hơn, con em có điều kiện học hành, lo toan thường nhật cũng dần vơi. Làng hiện còn 14 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo. Những đổi thay trong cách làm ăn đang từng ngày tạo thêm sức sống cho ngôi làng giữa đại ngàn.
