Tham dự chương trình có đông đảo học sinh đến từ các trường: THPT chuyên Lê Quý Đôn, THPT chuyên Chu Văn An (tỉnh Gia Lai); THPT chuyên Lương Văn Chánh (tỉnh Đắk Lắk); sinh viên, nghiên cứu sinh trong lĩnh vực Vật lý, Vật lý thiên văn và đông đảo công chúng yêu khoa học.
Tại buổi nói chuyện, GS. Brad Marston giới thiệu một hướng nghiên cứu mới đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng Vật lý quốc tế. Đó là sự xuất hiện của các hiện tượng tô-pô trong khí quyển và đại dương Trái Đất.
Theo ông, sự tự quay của Trái Đất làm phá vỡ đối xứng đảo ngược thời gian, từ đó hình thành các sóng Kelvin và sóng Yanai ở vùng xích đạo như những trạng thái biên được bảo vệ bởi các tính chất tô-pô.
Phát hiện này mở ra cách tiếp cận mới trong nghiên cứu khí quyển, hải dương học và cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa Vật lý vật chất ngưng tụ với khoa học Trái Đất.
Đáng chú ý, các sóng Kelvin ở Thái Bình Dương là thành phần quan trọng của hiện tượng Dao động Nam El Niño (ENSO) - một trong những dao động khí hậu có tác động lớn đến thời tiết toàn cầu trong nhiều năm.
Điều này cho thấy các khái niệm tô-pô vốn thuộc lĩnh vực Vật lý cơ bản có thể góp phần giải thích sâu hơn các cơ chế vận hành của hệ thống khí hậu Trái Đất.
Bên cạnh đó, GS. Marston cũng chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới nhất về việc quan sát trực tiếp các đại lượng tô-pô trong tầng bình lưu Trái Đất; đồng thời, giới thiệu các thí nghiệm đang được triển khai nhằm tìm kiếm các sóng có nguồn gốc tô-pô trong plasma từ hóa.
Theo các nhà khoa học, những hiện tượng tương tự có thể tồn tại không chỉ trên Trái Đất mà còn trong hệ Mặt Trời và nhiều môi trường thiên văn khác.
Thông qua chương trình, người tham dự có cơ hội tiếp cận những xu hướng nghiên cứu mới của Vật lý hiện đại; hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa khoa học cơ bản với các vấn đề thực tiễn như khí hậu, môi trường; đồng thời giao lưu trực tiếp với một trong những nhà khoa học hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Vật lý lý thuyết.
Việc Chủ tịch Hội Vật lý Hoa Kỳ tham gia chương trình tại ICISE tiếp tục khẳng định sự kết nối sâu rộng của trung tâm với cộng đồng khoa học quốc tế.
Đây cũng là một trong chuỗi hoạt động phổ biến khoa học được ICISE duy trì nhiều năm qua nhằm đưa tri thức khoa học đến gần hơn với học sinh, sinh viên và công chúng, góp phần lan tỏa tình yêu khoa học, nuôi dưỡng tư duy phản biện và khơi dậy khát vọng sáng tạo trong cộng đồng.
GS. Brad Marston hiện là Giáo sư Vật lý tại Đại học Brown (Hoa Kỳ) và là Chủ tịch Hội Vật lý Hoa Kỳ (APS) - tổ chức khoa học uy tín đại diện cho hơn 50.000 nhà vật lý trên thế giới.
Ông tốt nghiệp Viện Công nghệ California (Caltech), nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Princeton. Các nghiên cứu của ông trải rộng từ Vật lý vật chất ngưng tụ, Vật lý tô-pô đến động lực học khí quyển và đại dương.
Những năm gần đây, GS. Marston được biết đến là 1 trong những nhà khoa học tiên phong kết nối Vật lý tô-pô với động lực học chất lưu địa Vật lý, mở ra hướng nghiên cứu mới giữa Vật lý vật chất ngưng tụ và khoa học Trái Đất. Năm 2013, ông được bầu là Hội viên Hội Vật lý Hoa Kỳ (APS Fellow) nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật cho ngành Vật lý.
