Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo cơ sở thống nhất để lựa chọn, thử nghiệm và triển khai các nền tảng AI phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời thúc đẩy xây dựng hạ tầng AI dùng chung trên phạm vi toàn quốc.
Theo quy định mới, nền tảng AI hỗ trợ công vụ được xác định là hạ tầng trí tuệ nhân tạo dùng chung, phục vụ cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Một nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ tham mưu, tổng hợp, phân tích và cung cấp thông tin. Người có thẩm quyền vẫn là chủ thể xem xét, quyết định, phê duyệt và chịu trách nhiệm pháp lý đối với các quyết định quản lý nhà nước. Các kết quả do AI tạo ra chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế quyết định hành chính.
Bộ tiêu chí cũng đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về nguồn dữ liệu và phạm vi sử dụng. Nền tảng AI chỉ được khai thác các văn bản quy phạm pháp luật đã được công khai; mọi câu trả lời, phân tích hoặc hướng dẫn phải dẫn chiếu rõ ràng đến điều, khoản, điểm của văn bản pháp luật liên quan.
Đồng thời, cán bộ, công chức không được sử dụng nền tảng để xử lý hồ sơ, dữ liệu hoặc thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước. Các ứng dụng AI liên quan đến quốc phòng, an ninh phải tuân thủ đầy đủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng và cơ yếu.
Bộ tiêu chí đánh giá được chia thành hai nhóm với tổng điểm tối đa 100 điểm. Trong đó, Nhóm A gồm các tiêu chí chung với 35 điểm, tập trung vào các yêu cầu về tuân thủ pháp luật, an ninh AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đạo đức AI và năng lực hạ tầng. Nhóm B gồm các tiêu chí hỗ trợ công vụ theo từng lĩnh vực quản lý nhà nước, chiếm 65 điểm, đánh giá khả năng tổng hợp, phân tích, giải thích và hướng dẫn nghiệp vụ dựa trên hệ thống văn bản pháp luật công khai.
Để được công nhận đủ điều kiện triển khai chính thức, nền tảng phải đạt tối thiểu 70 điểm, đồng thời không có tiêu chí bị điểm liệt và đạt ít nhất 50% số điểm của Nhóm A. Các nền tảng đạt từ 50 đến dưới 70 điểm được phép tham gia thử nghiệm và phải nâng cấp để đánh giá lại sau hai tháng. Những nền tảng dưới 50 điểm sẽ chưa đủ điều kiện tham gia thử nghiệm.
Đáng chú ý, Bộ tiêu chí đặt yêu cầu cao về năng lực tự chủ công nghệ AI. Các nền tảng muốn tham gia thử nghiệm phải sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt do doanh nghiệp trong nước làm chủ công nghệ, với dữ liệu huấn luyện, hạ tầng suy luận và cung cấp dịch vụ đặt tại Việt Nam.
Ngoài ra, hệ thống phải đáp ứng năng lực phục vụ tối thiểu 5.000 người dùng đồng thời trong giai đoạn thử nghiệm và 50.000 người dùng khi triển khai chính thức.
Những quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho việc ứng dụng AI một cách an toàn, minh bạch và hiệu quả trong khu vực công, đồng thời thúc đẩy phát triển hệ sinh thái AI Việt Nam theo hướng tự chủ công nghệ và bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia.
