Mở rộng cơ hội tiếp cận y tế
Hưởng ứng Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18-4) năm 2026 với chủ đề “Thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật - Kiến tạo đột phá phát triển”, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về người khuyết tật; đồng thời lồng ghép nội dung này trong hoạt động khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm thiểu kỳ thị và phân biệt đối xử.
Việc ưu tiên khám, chữa bệnh cho người khuyết tật, đặc biệt là người khuyết tật nặng, trẻ em, phụ nữ mang thai… được thực hiện nghiêm túc tại các cơ sở y tế.
Theo Sở Y tế, hiện 135/135 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã thành lập Hội đồng xác định mức độ khuyết tật, bảo đảm việc xét duyệt đúng quy trình. Tính đến hết năm 2025, Gia Lai đã cấp giấy xác nhận khuyết tật cho gần 75.000 người. 100% người khuyết tật sau khi được xác nhận đều được cấp thẻ BHYT, tạo điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế một cách bền vững.
Không chỉ dừng ở chính sách, hệ thống trợ giúp xã hội cũng đang phát huy hiệu quả. Toàn tỉnh đang chi trả trợ cấp thường xuyên cho hơn 196 nghìn đối tượng với tổng kinh phí hơn 1.800 tỷ đồng/năm, trong đó có hơn 68.000 người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng.
Cùng với đó, mạng lưới y tế cơ sở đóng vai trò then chốt trong chăm sóc sức khỏe người khuyết tật. Mỗi trạm y tế xã đều có cán bộ chuyên trách quản lý hồ sơ sức khỏe, tổ chức khám định kỳ cho người khuyết tật, hướng dẫn phục hồi chức năng và phòng ngừa biến chứng. Các chương trình sàng lọc trước sinh, sơ sinh cũng được chú trọng nhằm phát hiện sớm các dị tật, can thiệp kịp thời.
Trong giai đoạn 2021-2025, nhiều dự án hỗ trợ người khuyết tật trên địa bàn tỉnh đã mang lại hiệu quả rõ rệt qua khám sàng lọc, cấp dụng cụ trợ giúp như xe lăn, chân tay giả; hỗ trợ chăm sóc tại nhà... Mô hình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng từng bước được nhân rộng, giúp người khuyết tật cải thiện khả năng tự chăm sóc và hòa nhập xã hội.
Cộng đồng chung tay
Ở cấp cơ sở, sự vào cuộc của chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội đã tạo nên những điểm sáng nhân văn. Tại xã Ia Dom, 35 người khuyết tật hiện đang được hưởng trợ cấp hằng tháng, trong đó có 6 trường hợp khuyết tật nặng. Ông Nguyễn Đình Tiến - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Dom - cho biết: Ngoài mức trợ cấp theo quy định hằng tháng cho người khuyết tật, địa phương luôn ưu tiên hỗ trợ sinh kế, đồng thời vận động các nhà hảo tâm thăm hỏi, tặng quà cho họ vào các dịp lễ, Tết.
Những câu chuyện đời thường càng cho thấy rõ ý nghĩa của các chính sách nhân văn góp phần chăm lo đối với người khuyết tật. Chị Rơ Mah H’Thuil (làng Mook Đen 1, xã Ia Dom) chia sẻ: “Năm 2013, cha tôi bị đau dẫn đến mù mắt. Hiện ông đang được hưởng trợ cấp cho người khuyết tật với mức 1 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, các dịp lễ hay chương trình thiện nguyện, địa phương cũng quan tâm tạo điều kiện để ông được nhận quà. Điều này đã góp phần động viên cha tôi cũng như các đối tượng khuyết tật khác trên địa bàn xã”.
Hay như chị Nguyễn Thị Thúy Vân (thôn 3, xã Ia Phí) được khoản hỗ trợ 1,75 triệu đồng/tháng cho con bị bại não và người chăm sóc. “Hoàn cảnh khó khăn nên khoản hỗ trợ giúp tôi có thêm điều kiện chăm sóc con tốt hơn”, chị Vân cho biết.
Bà Lương Thùy Hương (68 tuổi, lô 19, đường Cách Mạng Tháng Tám, phường Pleiku) sống một mình. Hơn 5 năm trước, bà bị tai biến dẫn đến liệt, phải ngồi xe lăn. “Không có người thân, không còn khả năng lao động, nên khoản trợ cấp hằng tháng của Nhà nước đối với tôi càng ý nghĩa. Một số nhà hảo tâm cũng đến thăm tặng quà, động viên tôi rất nhiều” - bà Hương xúc động nói.
Theo ông Hà Văn Cát - Chủ tịch Hội CTĐ tỉnh, chương trình trợ giúp người nghèo, khó khăn, yếu thế (trong đó có người khuyết tật) thường xuyên được Hội quan tâm triển khai. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động thăm, tặng quà, Hội còn chung tay phối hợp tổ chức các đợt khám, chữa bệnh miễn phí, chăm lo hỗ trợ về sinh kế giúp họ có thêm điều kiện vượt lên số phận.
Khi chính sách nhân văn được thực thi hiệu quả, cộng đồng chung tay và người khuyết tật được trao cơ hội, họ không chỉ là đối tượng cần hỗ trợ mà còn có thể trở thành những chủ thể đóng góp tích cực cho xã hội.
