Tăng trưởng trở lại sau thời gian trầm lắng
Theo số liệu sơ bộ, tháng 7-2025, xuất khẩu rau quả đạt 731,4 triệu USD, tăng 32,9% so với cùng kỳ năm ngoái, dù giảm nhẹ 9,4% so với tháng trước. Tính chung 7 tháng, kim ngạch toàn ngành ước đạt hơn 3,83 tỷ USD, chỉ còn giảm 2,2% so với cùng kỳ, cải thiện đáng kể so với mức giảm gần 30% hồi đầu năm.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đánh giá đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh ngành từng rơi vào trạng thái sụt giảm sâu. Sự phục hồi này có đóng góp lớn từ mặt hàng sầu riêng, loại trái cây từng tạo nên bước ngoặt xuất khẩu năm 2023. Nguồn cung đạt chuẩn, tỷ lệ tồn dư cadimi thấp tại các vùng trồng trọng điểm như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ cùng với kiểm soát chất lượng từ khâu thu hoạch đến đóng gói đã giúp mặt hàng này quay trở lại các thị trường chủ lực như Trung Quốc và Thái Lan.
Dừa, xoài, chanh leo tăng tốc, thị trường Mỹ bứt phá
Cùng với sầu riêng, các sản phẩm như dừa, xoài chế biến, chanh leo cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Đáng chú ý, giá dừa Việt Nam tăng mạnh từ 1,21 USD/kg trong năm 2022 lên 7,26 USD/kg trong năm nay, nhờ nhu cầu toàn cầu tăng cao đối với các sản phẩm thực phẩm, mỹ phẩm và nhiên liệu sinh học từ dừa. Hoa Kỳ bắt đầu nhập khẩu dừa tươi từ Việt Nam vào năm 2023, sau Trung Quốc, và hiện cả các nước Trung Đông cũng đẩy mạnh thu mua.
Trong 6 tháng đầu năm 2025, Hoa Kỳ là thị trường có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất, với kim ngạch tăng 166% so với cùng kỳ, chiếm 8,42% thị phần, tăng so với 5% của năm trước. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm 52,62% tổng kim ngạch, dù đã giảm so với mức 65% cùng kỳ năm 2024.
Một số thị trường như Nhật Bản, Đài Loan, Hà Lan cũng duy trì đà tăng ấn tượng từ 10% đến 70% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, xuất khẩu sang Trung Quốc và Thái Lan giảm lần lượt 24% và 29%, do áp lực từ các rào cản kỹ thuật.
Đẩy mạnh chế biến và mở rộng thị trường
Tại Hội nghị xuất khẩu rau quả ngày 18 - 7 tại TP HCM, đại diện các doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng nhận định chuối và chanh leo là hai nhóm trái cây chủ lực tiếp theo. Chuối Việt Nam hiện đã có mặt tại các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Mỹ và Trung Quốc. Chanh leo cũng đang trong quá trình đàm phán để xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ và đã hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật gửi tới Hàn Quốc, Thái Lan.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, triển vọng phục hồi trong nửa cuối năm 2025 được củng cố bởi bốn yếu tố:
Thứ nhất, doanh nghiệp chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật từ các nước nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc.
Thứ hai, tiến độ cấp mã vùng trồng và cơ sở đóng gói được đẩy nhanh, đồng thời nhiều rào cản kỹ thuật được tháo gỡ qua đối thoại song phương.
Thứ ba, tăng trưởng ổn định tại các thị trường cao cấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia, nhất là với các sản phẩm chế biến sâu.
Thứ tư, tỷ trọng hàng chế biến ngày càng tăng, giúp giảm phụ thuộc vào trái cây tươi, tăng khả năng bảo quản và giảm rủi ro từ biến động thị trường.
Triển vọng tăng tốc vào mùa cao điểm cuối năm
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu rau quả trong tháng 7-2025 ước đạt 234,6 triệu USD, tăng 9,3% so với tháng trước và tăng 14,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 7 tháng, kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 1,435 tỷ USD, tăng 16,9%.
Dù xuất khẩu sầu riêng giảm trong nửa đầu năm, nhiều tín hiệu gần đây cho thấy ngành rau quả có thể bứt phá vào mùa cao điểm cuối năm, khi nhu cầu từ Trung Quốc tăng cao, nhất là dịp Tết Nguyên đán. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng ưa chuộng sản phẩm chế biến vì tính tiện lợi và giá trị gia tăng. Đây sẽ là hướng đi cần được chú trọng.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ đạo tập trung khơi thông thị trường cho sầu riêng, mặt hàng chiếm tới một nửa kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2024. Việc giải quyết các rào cản kiểm dịch thực vật và thúc đẩy cấp mã vùng trồng sẽ là chìa khóa phục hồi xuất khẩu vào Trung Quốc trong những tháng tới.
Với nền tảng tăng trưởng mạnh mẽ từ năm 2024 (đạt 7,12 tỷ USD), cùng sự phục hồi tích cực hiện nay, nhiều chuyên gia tin rằng, ngành rau quả Việt Nam hoàn toàn có cơ hội đạt mục tiêu 8 tỷ USD trong năm 2025 nếu duy trì đà tăng và tiếp tục mở rộng thị trường theo hướng bền vững.
