Việc phát hiện vi phạm giao thông qua camera và các thiết bị kỹ thuật ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, quy trình xử lý hiện nay vẫn có những bước xác minh, thông báo và hoàn thiện hồ sơ. Vì vậy, Bộ Công an đang đề xuất điều chỉnh quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục đối với một số trường hợp, trong đó có việc xử phạt không lập biên bản.
Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất bổ sung quy định cho phép xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ. Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm dựa trên dữ liệu, chứng cứ điện tử.
Với hình thức phạt nguội, hành vi vi phạm được ghi nhận thông qua hình ảnh, video hoặc dữ liệu do phương tiện, thiết bị kỹ thuật thu thập. Cơ quan chức năng căn cứ thông tin này để xác minh, xác định phương tiện và thực hiện các bước xử lý theo quy định.
Tuy nhiên, không lập biên bản không nên đánh đồng với việc bỏ qua quy trình xử phạt, cũng không có nghĩa cơ quan chức năng được ra quyết định chỉ dựa trên thông tin chưa được kiểm chứng. Việc xác định hành vi vi phạm, đối tượng vi phạm, thẩm quyền xử phạt và thực hiện các thủ tục liên quan vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật.
Cùng với mục tiêu giảm thủ tục, yêu cầu quan trọng là bảo đảm tính minh bạch, khách quan và quyền giải trình của người bị xử phạt. Chứng cứ điện tử cần thể hiện rõ hành vi vi phạm, thời gian, địa điểm và thông tin liên quan để phục vụ việc xác minh, giải quyết khiếu nại hoặc phản ánh nếu phát sinh tranh chấp.
Người dân cũng cần chủ động tra cứu thông tin phạt nguội qua các kênh chính thức của cơ quan chức năng, kiểm tra nội dung thông báo và thực hiện nghĩa vụ theo hướng dẫn. Khi nhận được thông báo có dấu hiệu nhầm lẫn, chủ phương tiện nên liên hệ đơn vị xử lý để được kiểm tra, làm rõ trước khi hoàn tất thủ tục.
