Triển lãm nhạc cụ Tây Nguyên: Thanh âm cội nguồn

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Trong không gian rộn rã tiếng cồng chiêng của Tuần Văn hóa-Du lịch Gia Lai 2023, Bảo tàng tỉnh dành một nơi để người dân và du khách tìm hiểu về một số nhạc cụ độc đáo của các dân tộc anh em đang sinh sống trên vùng đất cao nguyên.
Chị Nguyễn Thị An-Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Bảo tàng tỉnh thuyết minh cho khách tham quan triển lãm. Ảnh: L.N

Chị Nguyễn Thị An-Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Bảo tàng tỉnh thuyết minh cho khách tham quan triển lãm. Ảnh: L.N

Mở cửa đón khách từ sáng 11-11 và kéo dài đến hết ngày 19-11, phòng trưng bày chuyên đề của Bảo tàng tỉnh bài trí một không gian đậm bản sắc thông qua khoảng 70 hiện vật quý và các hình ảnh đẹp mắt. Nhằm tạo sự mới mẻ, thu hút, trước đó, các cán bộ, nhân viên đã dày công trang trí nền tường phòng trưng bày bằng những hình vẽ minh họa bắt mắt, sống động. Có thể khẳng định, triển lãm góp phần tôn vinh, khích lệ, tăng cường sự đoàn kết trong việc bảo tồn di sản văn hóa Tây Nguyên nói riêng, xây dựng bức tranh văn hóa truyền thống đa sắc màu của các dân tộc tại chỗ gắn liền với các yếu tố hiện đại trong thời kỳ đổi mới của cả nước nói chung.

Là thành tố quan trọng cấu thành nên Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên nên các bộ cồng chiêng được ưu tiên trưng bày dịp này. Đón khách tham quan triển lãm, chị Nguyễn Thị An-Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Bảo tàng tỉnh-nhiệt tình thuyết minh về ý nghĩa, nguồn gốc một số bộ chiêng quý như bộ chiêng Kơ đơ (9 chiếc), chiêng Aráp (16 chiếc), chiêng Lào (3 chiếc), chiêng Goong (4 chiếc)… Đi kèm là các hiện vật không thể thiếu gồm dùi đánh cồng chiêng, búa chỉnh chiêng, giỏ đựng chiêng.

“Cồng chiêng có mặt trong mọi nghi lễ của cộng đồng cũng như của từng gia đình. Với người dân Tây Nguyên, cồng chiêng không đơn thuần là nhạc cụ mà còn là một linh khí, là phương tiện giúp con người giao tiếp với thần linh, đồng thời cũng là phương tiện chuyển tải thông tin nhanh nhất giữa các buôn làng ngày trước”-chị An thông tin thêm.

Cùng với cồng chiêng, trống cũng là thanh âm cội nguồn không bao giờ vắng mặt trong các lễ hội lớn của cư dân Tây Nguyên. Đây là vật linh thiêng, là tài sản quý thể hiện quyền uy của gia đình, dòng họ, buôn làng. Toàn bộ số trống trưng bày tại triển lãm đều có tuổi đời nhiều chục năm, làm từ da trâu, được sưu tầm từ nhiều địa phương trong tỉnh. Trong số này có 2 chiếc trống lớn với đường kính lên đến 1 m, khiến người thưởng lãm không khỏi kinh ngạc. Những chiếc trống như thế này khó có thể nhìn thấy tại các lễ hội ngày nay.

Được thuyết minh viên hướng dẫn và đồng ý cho chạm vào hiện vật, em Lê Thùy Anh-học sinh lớp 4, Trường Tiểu học Chu Văn An (TP. Pleiku) thích thú nhận ra sự khác nhau giữa trống lớn và trống nhỏ. Tiếng trống nhỏ có độ vang vừa phải, trong khi tiếng trống lớn vang xa trầm hùng, uy lực. Thùy Anh chia sẻ: “Con thích nhất là các loại trống trưng bày tại triển lãm, đó là truyền thống của các dân tộc Tây Nguyên. Ở đây có những chiếc trống quá lớn mà lần đầu tiên con được thấy”.

Chiếc đàn đá được trưng bày nhằm tạo cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm thú vị. Ảnh: Lam Nguyên

Chiếc đàn đá được trưng bày nhằm tạo cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm thú vị. Ảnh: Lam Nguyên

Một phần kho tàng nhạc cụ truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số cũng được lựa chọn trưng bày dịp này, từ những chiếc đàn được làm bằng tre nứa như t'rưng, klông pút, goong… đến những nhạc cụ bằng kim loại như chũm chọe, lục lạc. Tất cả thể hiện tài năng sáng tạo văn hóa nghệ thuật đỉnh cao cũng như kỹ thuật thẩm âm độc đáo của chủ nhân vùng đất này. Bên cạnh nhạc cụ truyền thống của các dân tộc tại chỗ, nhạc cụ của cộng đồng cư dân mới đến định cư ở Gia Lai cũng góp mặt, thể hiện đậm nét bản sắc văn hóa vùng miền với khèn của người HMông, đàn tính của người Tày, nhạc cụ thuộc bộ gõ của người Kinh…

Đến với triển lãm, du khách còn thích thú với bộ đàn đá độc đáo gồm 14 thanh đá khác nhau, mỗi thanh là một nốt trong trẻo, ngân vang. Quan trọng hơn, người thưởng lãm được khuyến khích trải nghiệm sử dụng loại nhạc cụ này, mày mò chơi bản nhạc tùy thích. Cùng với hàng chục hiện vật, khách tham quan còn được ngắm nhìn nhiều hình ảnh đẹp về các hoạt động thực hành văn hóa đa dạng, đầy sức hút của cộng đồng cư dân sinh sống trên vùng đất bazan như: lễ mừng nhà rông mới, liên hoan cồng chiêng, trình diễn nhạc cụ truyền thống, trang trí hoa văn trên trống, nghi thức đâm trâu, đi cà kheo…

Trò chuyện cùng P.V, chị Ngô Thị Phúc (17 Nguyễn Hữu Huân, TP. Pleiku) cho hay, triển lãm rất thú vị, là cơ hội giúp du khách tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa các dân tộc anh em trên địa bàn tỉnh. “Điều tôi ấn tượng nhất là các loại nhạc cụ được bảo quản kỹ lưỡng, trưng bày đầy đủ và đẹp mắt, phản ánh rõ nét đặc trưng văn hóa các dân tộc ở Gia Lai”-chị Phúc nhận xét và không quên chụp những bức ảnh check-in tại đây.

Có thể bạn quan tâm

Hàng ngàn người dân và du khách nô nức tham gia lễ hội Chợ Gò tại Tuy Phước vào sáng mùng Một Tết Bính Ngọ 2026 để mua lộc đầu năm và tham gia các trò chơi dân gian truyền thống.

Mùng 1 Tết: Rủ nhau trẩy hội xuân Chợ Gò

(GLO)- Trong làn sương xuân của sáng mùng một Tết, người dân rủ nhau tìm về một phiên chợ chỉ họp đúng vào buổi đầu năm. Ở đó, chuyện mua bán không nặng lời lãi mà là gửi gắm ước nguyện và chút lộc xuân cho một năm mới đủ đầy.

Cụm linh vật năm Bính Ngọ 2026 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành trở thành điểm nhấn nghệ thuật thu hút người dân và du khách du xuân. Ảnh: Đoan Ngọc

Năm Ngọ nói về ngựa: Từ tranh Bát tuấn đồ đến Mã đáo thành công

(GLO)- Trong hệ thống can chi Á Đông, Ngọ không chỉ là mốc thời gian mà còn là biểu tượng văn hóa gắn với con ngựa. Từ tranh Bát tuấn đồ đến các thành ngữ Bát tuấn hùng phong, Mã đáo thành công, hình tượng này cho thấy cách người xưa gửi gắm quan niệm về con người, tập thể và thời thế qua vó ngựa.

"Càng địa phương, càng thế giới"

"Càng địa phương, càng thế giới"

(GLO)- Đó là quan điểm được PGS, TS. Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội chia sẻ cách đây ít lâu khi nói về giá trị của bản sắc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Mỗi cây nêu dựng lên không chỉ góp thêm sắc xuân, mà còn mang ý nghĩa bảo tồn nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc. Ảnh: Ngọc Nhuận

Dựng nêu đón Tết - gợi sắc xuân từ mỹ tục xưa

(GLO)- Dựng cây nêu đón Tết là một phong tục có từ xa xưa trong đời sống văn hóa của người Việt. Mỹ tục này từng bị mai một, tuy nhiên, những năm gần đây đã được nhiều địa phương ở tỉnh Gia Lai phục dựng như một hoạt động văn hóa cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.

Cắt cỏ dọn vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên di tích tháp Đôi. Ảnh: Ngọc Nhuận

Gia Lai chỉnh trang bảo tàng để đón khách Tết

(GLO)- Nhằm chuẩn bị đón khách dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bảo tàng tỉnh Gia Lai và Bảo tàng Quang Trung tích cực chỉnh trang cảnh quan, làm mới không gian trưng bày, chăm sóc khuôn viên các di tích được giao quản lý, sẵn sàng đón khách tìm về với lịch sử, văn hóa trong những ngày đầu năm mới.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

Trần Xuân Toàn và hành trình văn chương

Trần Xuân Toàn và hành trình văn chương

(GLO)- Nhà giáo Trần Xuân Toàn lặng lẽ đi cùng văn chương bằng những trang viết chắt chiu từ trải nghiệm sống, ký ức văn hóa và tình yêu bền bỉ với chữ nghĩa. Liên tiếp trong 2 năm qua, ông cho ra mắt 2 tập sách dày dặn là Dạo bước vườn văn xứ nẫu và Góp nhặt đường văn.

null