Học nghề sát nhu cầu
Ở buôn Ma Rok (xã Ia Rsai), anh Ksor Tưa là một trong những người được bà con tin tưởng khi có nhu cầu xây dựng nhà ở. Từ một nông dân chỉ quen với ruộng rẫy, sau khi tham gia lớp đào tạo kỹ thuật xây dựng, anh từng bước tích lũy kinh nghiệm và trở thành thợ xây lành nghề. Công việc hiện khá ổn định. Những lúc không có công trình, anh chăm sóc đàn bò gần 20 con của gia đình.
“Bình thường tôi vẫn làm nông nghiệp, chăm sóc đàn bò của gia đình. Khi trong buôn, xã hay địa phương lân cận có người xây nhà, họ tin tưởng và giao khoán công trình cho tôi. Cũng may mà học được nghề này, gia đình mới thoát được cái nghèo” - anh Ksor Tưa chia sẻ.
Từ lớp học nghề, anh Tưa có thêm việc làm và nguồn thu nhập. Nghề xây dựng không thay thế sản xuất nông nghiệp mà trở thành nguồn thu bổ sung, giúp gia đình từng bước ổn định cuộc sống.
Tại xã Phú Túc, đào tạo nghề cũng được triển khai theo nhu cầu thực tế. Phó Chủ tịch UBND xã Phú Túc Phạm Đình Tứ cho biết: Trên địa bàn xã, người Jrai chiếm phần lớn dân số, sản xuất nông nghiệp vẫn là nguồn thu nhập chính. Vì vậy, bên cạnh hỗ trợ cây, con giống và hướng dẫn kỹ thuật, xã cũng quan tâm đào tạo nghề cho lao động, nhất là thanh niên.
Riêng năm 2025, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Krông Pa tổ chức 4 khóa học hệ sơ cấp và 10 lớp đào tạo thường xuyên, với các nội dung như: kỹ thuật xây dựng dân dụng; nuôi, phòng bệnh cho trâu, bò; trồng lúa năng suất cao; sửa chữa máy cày công suất nhỏ; lắp đặt và sửa chữa điện sinh hoạt...
Có 318 học viên tham gia, đều là con em đồng bào Jrai. Năm 2026, Trung tâm dự kiến mở 9 lớp đào tạo nghề cho hơn 200 học viên tại các xã Uar, Phú Túc, Ia Rsai, Ia Dreh...
Theo Giám đốc Trung tâm Hoàng Sơn Tùng, trước khi mở lớp, cán bộ Trung tâm phối hợp chính quyền địa phương khảo sát tại từng thôn, buôn để nắm nhu cầu, nguyện vọng của người dân. Nhờ đó, nội dung đào tạo sát hơn với thực tế.
Người học không phải đi xa mà được học ngay tại địa phương, lý thuyết gắn với thực hành. Học xây dựng được thực hành tại công trình; học chăn nuôi, thú y được hướng dẫn tại chuồng trại; học trồng lúa được áp dụng trên đồng ruộng.
Ông Tùng cho rằng, các lớp thường kéo dài dưới 3 tháng nên lượng kiến thức có giới hạn. Sau khóa học, người dân cần tiếp tục thực hành, học hỏi để nâng cao tay nghề. Điều quan trọng là kiến thức nền tảng giúp họ có thêm cơ sở tự học, tự làm và thay đổi cách sản xuất.
Từ lớp học đến sinh kế
Không chỉ học nghề để tìm việc, nhiều thanh niên Jrai còn học để nâng cao hiệu quả sản xuất của gia đình. Chị Ksor H’ban (buôn Prong, xã Phú Túc) là một điển hình.
Đầu năm 2025, chị tham gia lớp đào tạo về thú y. Sau khóa học, chị áp dụng kiến thức vào chăm sóc đàn bò, đàn gà của gia đình. Khi người dân trong buôn có vật nuôi mắc bệnh, chị có thể hướng dẫn cách phòng ngừa, xử lý một số bệnh thông thường.
“Xã Phú Túc có đàn bò khá lớn, bên cạnh đó, bà con còn nuôi nhiều gà, heo. Mỗi khi trời nắng nóng gay gắt hoặc mưa nhiều gây ngập lụt, vật nuôi đều dễ mắc bệnh. Vì vậy, tôi quyết định tham gia lớp thú y để có kiến thức phòng bệnh cho đàn vật nuôi của gia đình, đồng thời giúp bà con khi cần” - chị H’ban cho biết.
Từ những lớp học nghề, nhiều thanh niên Jrai khác cũng tìm được hướng đi phù hợp. Ở buôn Jú (xã Ia Dreh), anh Rơ Căm Chiến chọn nâng cao thu nhập từ chính ruộng lúa của gia đình.
Gia đình anh có hơn 5 sào lúa nước 2 vụ. Giữa năm 2025, anh tham gia lớp kỹ thuật trồng lúa năng suất cao do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Krông Pa tổ chức. Sau 3 tháng học, anh đem kiến thức tiếp nhận được áp dụng trên ruộng lúa.
“Khóa học chỉ có 3 tháng nên kiến thức học được chưa nhiều. Tuy nhiên, gia đình đã làm lúa nhiều năm nên tôi cũng có kinh nghiệm. Tôi kết hợp những kiến thức đó với việc học hỏi cán bộ khuyến nông, những người có kinh nghiệm để áp dụng trên đồng ruộng” - anh Chiến chia sẻ.
Sau khóa học, anh chú ý hơn đến việc lựa chọn giống, chăm sóc và những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng hạt lúa. Theo anh, muốn có thu nhập cao hơn từ ruộng lúa cần một quá trình, trong đó kiến thức kỹ thuật phải kết hợp với kinh nghiệm thực tế.
Tại xã Ia Rsai, sinh kế của người dân vẫn phụ thuộc nhiều vào ruộng lúa, mía, mì, thuốc lá và chăn nuôi. Thời tiết cực đoan, thiếu nước mùa khô, ngập úng mùa mưa cũng thường ảnh hưởng đến cây trồng, vật nuôi.
Chủ tịch UBND xã Ia Rsai Võ Ngọc Châu cho rằng, trang bị kiến thức cho người dân là giải pháp lâu dài. Các lớp học cần dựa trên nhu cầu từng thôn, buôn để bà con có thể áp dụng ngay vào sản xuất.
“Để bà con nắm bắt được những kiến thức mới, biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi, rất cần có những lớp đào tạo nghề tại chỗ, phù hợp với nhu cầu thực tế của từng thôn, buôn” - ông Châu nói.
Theo ông Châu, nguồn kinh phí đào tạo nghề dành cho đồng bào dân tộc thiểu số cùng sự phối hợp của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Krông Pa đã giúp các lớp học phát huy hiệu quả. Người dân có thêm kỹ năng sản xuất, chăn nuôi và từng bước nâng cao thu nhập bằng chính sức lao động của mình.
