“Vùng an toàn” mới cho sản xuất vũ khí Ukraine
Theo Business Insider mới đây đưa tin, Bộ Công nghiệp và Tài chính Đan Mạch đầu tháng 9 thông báo Công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine đã chuyển một số quy trình sản xuất sang nước này. Đây là bước đi khởi đầu của sáng kiến “Xây dựng cho Ukraine”, gói hỗ trợ hơn 50 triệu USD nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine hoạt động trong môi trường ít rủi ro hơn.
Trước đó, các nhà máy quốc phòng tại Ukraine liên tục trở thành mục tiêu của tên lửa và UAV Nga. Điển hình, Nhà máy Malyshev, nơi sản xuất xe tăng đã nhiều lần bị tập kích. Mặc dù cơ sở này vẫn khắc phục để duy trì hoạt động, nhưng tổn thất về thiết bị, nhân sự lành nghề và thời gian sản xuất là không thể tránh khỏi.
Trong bối cảnh đó, việc đặt cơ sở ở một quốc gia NATO như Đan Mạch được xem là giải pháp chiến lược. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen, nhấn mạnh: “Kế hoạch này đồng nghĩa với việc sản xuất không thể bị dừng lại bởi các cuộc tấn công của Nga”.
Fire Point vốn chuyên sản xuất UAV và tên lửa sẽ triển khai dây chuyền chế tạo nhiên liệu tên lửa tại Đan Mạch. Đây là lĩnh vực thiết yếu phục vụ trực tiếp cho chiến lược quốc phòng của Kiev.
Giảm rủi ro, chia nhỏ sản xuất
Theo ông Serhiy Goncharov, Giám đốc điều hành Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng Ukraine (NAUDI), việc mở rộng ra nước ngoài mang lại nhiều lợi ích: giảm nguy cơ tấn công, bảo toàn nhân sự và thiết bị, đồng thời bổ sung nguồn lực tài chính trong bối cảnh ngân sách quốc phòng Ukraine còn hạn chế.
Trong lãnh thổ Ukraine, các nhà sản xuất buộc phải áp dụng mô hình phân tán để giảm thiểu thiệt hại. Misha Rudominski, CEO Công ty Himera, chuyên về hệ thống truyền thông an ninh cho biết, nhiều doanh nghiệp phải chia nhỏ sản xuất thành 5, 10, thậm chí 15 địa điểm, mỗi nơi chỉ có vài chục người, đồng thời lưu trữ hàng hóa ở vị trí tách biệt.
“Các cơ sở lớn, tập trung hầu như không tồn tại, trừ khi đặt dưới lòng đất, nhưng xây dựng hạ tầng như vậy rất tốn kém và khó khả thi”-ông nói.
Việc phân tán này giúp giảm rủi ro trước hỏa lực Nga, song lại kéo theo nhiều chi phí, đòi hỏi kế hoạch hậu cần phức tạp. Chính vì thế, sáng kiến của Đan Mạch được coi là giải pháp bền vững, giúp Ukraine có thêm lựa chọn sản xuất ngoài biên giới, đồng thời giữ cho các chuỗi cung ứng quốc phòng không bị gián đoạn.
Lợi ích kép cho Đan Mạch và châu Âu
Đối với Đan Mạch, dự án “Xây dựng cho Ukraine” không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ đồng minh mà còn giúp tăng cường năng lực quốc phòng của chính mình. Bộ trưởng Công nghiệp và Kinh doanh Morten Bodskov nhấn mạnh, thông qua hợp tác, ngành công nghiệp quốc phòng Đan Mạch sẽ tiếp cận được công nghệ và kinh nghiệm thực chiến từ Ukraine-quốc gia đang phải chống chọi với một cuộc chiến tranh quy mô lớn.
“Thông qua một tình huống bi thảm, Ukraine đã tích lũy được những kinh nghiệm mà chúng ta có thể học hỏi và ứng dụng ngay”-ông Bodskov nói.
Không chỉ riêng Đan Mạch, nhiều quan chức NATO cũng thừa nhận tốc độ sản xuất và đổi mới của Ukraine là điều mà các công ty phương Tây cần lưu ý. Từ UAV giá rẻ, hệ thống phòng thủ di động cho đến mô hình sản xuất phân tán, tất cả đã trở thành những bài học thực tiễn quý giá trong chiến tranh hiện đại.
Sự hợp tác này còn mang yếu tố chiến lược lâu dài. Bằng cách đưa Ukraine hội nhập sâu hơn vào mạng lưới quốc phòng châu Âu, NATO đang từng bước tạo ra “lá chắn” chung, vừa bảo vệ Ukraine, vừa chuẩn bị cho kịch bản xung đột lan rộng.
Theo giới quan sát, việc Ukraine di dời một phần sản xuất vũ khí sang NATO mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi kinh tế. Đây là bước đệm để Kyiv hội nhập vào hệ thống công nghiệp quốc phòng châu Âu-nơi không chỉ nhận hỗ trợ, mà còn đóng góp bằng tri thức, công nghệ và kinh nghiệm chiến trường.
Giám đốc NAUDI Goncharov khẳng định: “Ukraine không chỉ là nơi tiếp nhận viện trợ. Chúng tôi có thể cung cấp công nghệ, chuyên môn và kiến thức để cùng sản xuất, đáp ứng cả nhu cầu của châu Âu và Ukraine”.
Trong bối cảnh Nga liên tục leo thang chiến sự, động thái này được xem là một phần trong “cuộc chạy đua bền bỉ” của Ukraine nhằm duy trì sức kháng cự lâu dài. Với việc mở rộng sang Đan Mạch, Kiev không chỉ bảo toàn năng lực sản xuất, mà còn góp phần định hình lại bức tranh hợp tác quốc phòng toàn châu Âu.
Việc Ukraine đưa một phần công nghiệp quốc phòng sang Đan Mạch không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt nhằm tránh tên lửa Nga, mà còn phản ánh bước chuyển chiến lược: đưa sản xuất vũ khí ra khỏi vùng nguy hiểm để bảo toàn năng lực và tạo nền tảng hội nhập với NATO. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra những câu hỏi lớn cho tương lai.
