Khi người dân đồng thuận
Xã Ia Hiao là điểm sáng trong huy động nhân dân đóng góp xây dựng hạ tầng nông thôn. Theo ông Bùi Hữu Tâm - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã - cho hay: Từ cuối năm 2025 đến nay, xã tiến hành bê tông hóa 30 tuyến giao thông nông thôn và 2 công trình đường nội đồng, kênh mương thủy lợi với tổng chiều dài 13,4 km.
Bên cạnh nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước và các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), xã huy động người dân hiến đất và đóng góp kinh phí với tổng trị giá quy đổi thành tiền hơn 17 tỷ đồng.
Bà La Thị Quỳnh Chi - Trưởng thôn Chrôh Pơnan (xã Ia Hiao) cho biết: Đầu năm 2026, xã đầu tư 1,8 tỷ đồng đổ bê tông đường nội đồng và kênh mương thủy lợi dẫn ra cánh đồng Tân Phú. Hiểu được lợi ích của công trình đối với sản xuất, người dân tích cực hiến đất và đóng góp 120 triệu đồng để thi công.
Là hộ hiến hơn 200 m2 đất ruộng để thi công công trình đường nội đồng và kênh mương thủy lợi, ông Nguyễn Đức Phụng (thôn Chrôh Pơnan) chia sẻ: “Trước đây, đường chỉ rộng 3 m, xe cộ, máy móc đi vào rất khó, nông sản bị thương lái ép giá. Nay đường mở rộng lên 8 m, việc thu hoạch, vận chuyển thuận lợi hơn nhiều”.
Tại xã Ia Khươl, phong trào hiến đất, đóng góp vật chất cải thiện hạ tầng giao thông nông thôn cũng được người dân tích cực hưởng ứng. Ông Huỳnh Đăng Khoa - Trưởng Phòng Kinh tế xã - cho biết: Từ nguồn ngân sách trung ương, địa phương và các chương trình MTQG, năm 2025 và 2026, xã triển khai 34 công trình giao thông nông thôn, văn hóa, giáo dục với tổng kinh phí trên 27,1 tỷ đồng. Tuy đời sống còn khó khăn, song ngoài hiến đất, người dân còn đóng góp gần 375 triệu đồng để thi công các công trình.
Ông Phạm Quý - Trưởng thôn Đại An (xã Ia Khươl) cho hay: “Tại thôn đang triển khai xây dựng 1 tuyến đường liên thôn và 6 tuyến đường nội thôn. Người dân đã hiến gần 400 m2 đất để mở rộng các tuyến đường”.
Trong khi đó, tại xã Ia Tôr, người dân tích cực hiến đất, đóng góp kinh phí cải thiện hạ tầng văn hóa. Đưa chúng tôi tham quan nhà sinh hoạt cộng đồng của thôn, ông Nguyễn Tiến Long - Trưởng thôn Bang Ngol - cho biết: “Công trình có tổng kinh phí 780 triệu đồng từ ngân sách nhà nước. Khi thi công, người dân đã hiến đất và đóng góp ngày công giải phóng mặt bằng”.
Ưu tiên những công trình thiết yếu
Để đạt mục tiêu trở thành xã nông thôn mới (NTM) vào năm 2027 và xã NTM hiện đại vào năm 2030, Tuy Phước Đông cần nỗ lực đạt 5 chỉ tiêu nữa, gồm chỉ tiêu về hạ tầng giao thông nông thôn và 4 chỉ tiêu về văn hóa, giáo dục, y tế. Xã đã xây dựng lộ trình triển khai các tiêu chí NTM đến năm 2030, trong đó, riêng các tiêu chí về hạ tầng nông thôn phấn đấu hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2027.
Ông Tôn Kỳ Hải - Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Đông - cho biết: Xã đã có kế hoạch xây dựng và nâng cấp các công trình hạ tầng nông thôn với tổng kinh phí dự kiến khoảng 130,7 tỷ đồng, trong đó, ngân sách xã bố trí khoảng 29,5 tỷ đồng.
Trên cơ sở đó, xã sẽ ưu tiên các công trình thiết yếu như: Giao thông, thủy lợi, điện, nước sạch, thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế và môi trường; đồng thời, gắn đầu tư hạ tầng với chỉnh trang cảnh quan, trồng cây xanh và xây dựng môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp.
Tại xã Ia Tôr, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Xuân Phùng cho hay: Đối với hạ tầng nông thôn, xã vẫn còn 4 chỉ tiêu chưa đạt chuẩn gồm: Giao thông, thủy lợi, thương mại và viễn thông. Ngoài lồng ghép các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, chương trình MTQG, xã sẽ huy động nguồn vốn xã hội hóa và đóng góp của nhân dân để triển khai xây dựng các công trình.
Đáng chú ý, giao thông nông thôn là chỉ tiêu đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn nhưng đến nay, toàn tỉnh mới chỉ có 21 xã cơ bản đạt chỉ tiêu này. Hiện các sở, ngành, địa phương đang tập trung rà soát, xây dựng giải pháp và ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng thiết yếu.
Ông Lê Anh Tuấn - Phó Giám đốc Sở Xây dựng - cho biết; Ước tổng chiều dài đường giao thông nông thôn của tỉnh khoảng 18.936 km. Ngoài các nguồn vốn của trung ương và các chương trình MTQG, UBND tỉnh đã ban hành Chương trình bê tông hóa giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, hỗ trợ khoảng 1.165 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh để bê tông hóa 1.787 km và sửa chữa, mở rộng 980 km.
Đến thời điểm này, các địa phương đã đăng ký bê tông hóa 1.056 tuyến đường với tổng chiều dài hơn 339,2 km và nâng cấp 188 tuyến đường với chiều dài hơn 136,2 km. Trong đó, ưu tiên các tuyến đường có vai trò kết nối giữa các vùng động lực, vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Toàn tỉnh có 111/135 xã, phường triển khai xây dựng NTM. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 65% số địa phương đạt chuẩn NTM và 10% đạt chuẩn NTM hiện đại. Đánh giá hiện trạng theo Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026 - 2030, đối với nhóm tiêu chí về hạ tầng nông thôn, toàn tỉnh hiện chỉ có 11 xã cơ bản đạt tiêu chí số 2 về hạ tầng KT-XH và 5 xã cơ bản đạt tiêu chí số 5 về văn hóa, giáo dục và y tế.
Bà Nguyễn Thị Thế Vy - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết: “Dự kiến, tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư các công trình thủy lợi, nước sạch và giao thông nông thôn, nhất là hệ thống đường nội đồng, đường ngõ xóm tại những địa bàn còn khó khăn.
Việc từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu sẽ tạo nền tảng thúc đẩy phát triển KT-XH khu vực nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững của tỉnh”.
