Trong Nghị quyết số 278/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật, ban hành ngày 18/9, Chính phủ giao Bộ Xây dựng tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó tập trung làm rõ nhiều quy định liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư, phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và cơ chế kiểm soát hoạt động đầu cơ, trục lợi chính sách.
Về thời hạn sử dụng nhà chung cư, Chính phủ yêu cầu quy định cụ thể việc xử lý nhà chung cư hết thời hạn sử dụng, trong đó làm rõ các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà chung cư, như quyền được tiếp tục sử dụng quyền sử dụng đất để xây dựng lại nhà chung cư, được đóng góp nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư khi hết thời hạn...
Đối với hoạt động phân lô, bán nền, Chính phủ yêu cầu bổ sung các tiêu chí khung do Bộ Xây dựng quy định, gồm loại đô thị, mật độ dân số, tỷ lệ diện tích. Đây sẽ là căn cứ để UBND cấp tỉnh quyết định cụ thể việc hạn chế phân lô, bán nền, quy định biện pháp để ngăn ngừa tối đa hoạt động đầu cơ trục lợi chính sách.
Một nội dung khác được Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng tập trung là hoàn thiện các quy định về nhà ở cho thuê.
Theo đó, cần làm rõ các loại hình nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách theo mô hình sở hữu và phương thức quản lý, vận hành.
Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu các quy định về cơ chế tài chính (thuế, phí, tiền sử dụng đất, tín dụng) để kiểm soát, quản lý được giá nhà ở cho thuê bảo đảm phù hợp với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Luật Nhà ở.
Đồng thời, quy định rõ các tiêu chí, đối tượng và phạm vi được hưởng ưu đãi đối với nhà ở cho thuê; đơn giản hóa thủ tục đầu tư phát triển và tiếp cận nhà ở, đáp ứng nhu cầu chỗ ở ổn định, lâu dài của người dân.
Quy định nguyên tắc, tiêu chí, giới hạn đối với nghĩa vụ dành nhà ở cho thuê trong dự án nhà ở thương mại, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để UBND cấp tỉnh quyết định trong phạm vi quy định của Luật.
Chính phủ cũng yêu cầu quy định biện pháp để ngăn ngừa tối đa hoạt động đầu cơ, trục lợi chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và chế tài xử lý tương ứng; báo cáo Quốc hội về đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.
Trước đó, tại Nghị quyết 21 ngày 28/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan xác định chung cư xây mới có thời hạn sử dụng theo niên hạn công trình, quyền tài sản của chủ sở hữu phải được đảm bảo. Khi tòa nhà hết thời hạn sử dụng, chủ căn hộ được thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại theo quy định.
Tại Dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất, Bộ Xây dựng cũng đã bỏ khái niệm "chung cư có thời hạn" tại phần giải thích từ ngữ; chỉ còn đề cập tới "nhà chung cư" và "nhà chung cư cũ".
Dự thảo cũng quy định rõ các vấn đề liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư. Theo đó, thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định và nêu trong hồ sơ thiết kế xây dựng của công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng; tính từ khi nhà chung cư được đưa vào khai thác, sử dụng.
Đối với nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế, việc xử lý được thực hiện theo quy định của luật này và pháp luật về xây dựng.
Theo Đình Phong (TPO)
