Kinh tế đêm còn được xác định là một cấu phần quan trọng trong lộ trình xây dựng đô thị năng động, hướng tới mô hình kinh tế 24 giờ nhưng vẫn bảo đảm hài hòa với đời sống dân cư, bản sắc văn hóa.
Nhiều năm qua, một “khoảng trống” lớn của du lịch khu vực Tây Gia Lai là thiếu vắng các sản phẩm dịch vụ về đêm.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa sản phẩm du lịch, gia tăng chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách, không chỉ để kích thích tiêu dùng mà quan trọng hơn là hoàn thiện hệ sinh thái du lịch, từng bước hình thành mô hình kinh tế 24 giờ.
Từ “khoảng trống” đến cách tiếp cận trọng tâm
Tại khu vực trung tâm Tây Gia Lai, các phường trung tâm như Pleiku, Hội Phú, Diên Hồng… đang được lựa chọn làm “điểm khởi động” cho kinh tế đêm, nơi hội tụ cả điều kiện hạ tầng, mật độ dân cư và nhu cầu trải nghiệm của du khách.
Cách tiếp cận của các địa phương là triển khai thận trọng, có trọng tâm, gắn với chỉnh trang đô thị và khai thác không gian công cộng hiện có.
Một trong những mô hình tiêu biểu là Phố đêm Chợ Nhỏ tại phường Pleiku. Không gian này được quy hoạch trở thành tuyến trải nghiệm du lịch - văn hóa - ẩm thực, kết nối từ Quảng trường Đại Đoàn Kết dọc trục đường Phùng Hưng đến khu vực suối Hội Phú.
Phố đêm dự kiến hoạt động hằng ngày từ 18 - 24 giờ với khoảng 51 gian hàng, ưu tiên các loại hình ẩm thực, giải khát, sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng, hàng lưu niệm và thời trang.
Đây không đơn thuần là nơi mua bán, mà được định hướng trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần tạo nhịp sống mới cho đô thị trung tâm, đồng thời tăng tính hấp dẫn cho điểm đến Pleiku về đêm.
Là người dân sinh sống lâu năm tại phường Pleiku, ông Bùi Xuân Đồng (tổ dân phố 7) bày tỏ: Tôi mong muốn dự án sớm đi vào hoạt động, nhất là trước Tết Nguyên đán. Khi dự án được triển khai, người dân địa phương sẽ là những người hưởng lợi trực tiếp, đồng thời góp phần tạo điểm nhấn mới cho đô thị.
Cùng với Phố đêm Chợ Nhỏ, Phố ẩm thực đêm tại phường Diên Hồng cũng đang được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho kinh tế ban đêm của khu vực. Dự án này (trước đây là chợ đêm, nằm trên các tuyến đường Nguyễn Thiện Thuật, Hoàng Văn Thụ, Trần Phú, Lê Lai) đã tạm dừng hơn một năm để nâng cấp hạ tầng và hiện đã cơ bản hoàn thiện với tổng mức đầu tư gần 17 tỷ đồng.
Phố ẩm thực đêm được đầu tư khá đồng bộ, từ bãi đỗ xe, nhà điều hành, nhà vệ sinh công cộng, hệ thống chiếu sáng đến mái che di động phục vụ kinh doanh.
Khi đi vào hoạt động, nơi đây sẽ có khoảng 100 gian hàng, tập trung vào các sản phẩm ẩm thực địa phương, sản phẩm OCOP, hàng lưu niệm và thủ công mỹ nghệ mang đậm dấu ấn văn hóa Tây Nguyên.
Với nhiều tiểu thương, sự trở lại của Phố ẩm thực đêm không chỉ là niềm vui mà còn là cơ hội ổn định sinh kế. Chị Trương Thị Ngọc Lan - chủ quán phở “Bà Lan” có 11 năm buôn bán tại chợ đêm cũ - phấn khởi nói: Thời gian tạm ngừng kinh doanh để xây dựng mặt bằng mới khiến gia đình chị gặp không ít khó khăn. Vì vậy, khi nghe tin Phố ẩm thực đêm chuẩn bị hoạt động trở lại, tiểu thương đều rất phấn khởi.
Anh Nguyễn Tuấn Thành - du khách đến từ Hà Nội - cho rằng, chợ đêm Pleiku là điểm đến quen thuộc mỗi lần anh trở lại Gia Lai. Theo anh, các món ăn mang tính “độc quyền” như bún cua “thối”, phở 2 tô… chính là những trải nghiệm ẩm thực chỉ có thể cảm nhận trọn vẹn khi thưởng thức tại Gia Lai.
Việc Phố ẩm thực đêm được tổ chức quy mô hơn, bài bản hơn sẽ càng làm tăng sức hút cho du lịch địa phương.
Từ kinh tế đêm đến nền kinh tế 24 giờ
Theo ông Nguyễn Ngọc Thông - Phó Chủ tịch UBND phường Pleiku, địa phương xác định phát triển kinh tế đêm không chỉ nhằm tăng thu nhập cho người dân, mà còn là kênh quảng bá hình ảnh văn hóa - du lịch, từng bước đưa Pleiku trở thành điểm đến xanh - văn minh - giàu bản sắc.
Về bản chất, kinh tế đêm là tập hợp các hoạt động thương mại, dịch vụ, văn hóa, giải trí diễn ra từ 18 giờ tối hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau. Khi được tổ chức bài bản, kinh tế đêm không chỉ kéo dài thời gian hoạt động của đô thị mà còn giúp khai thác hiệu quả hơn hạ tầng, lao động và dịch vụ, giảm áp lực cho khung giờ cao điểm ban ngày.
Ông Nghiêm Thế Hùng - Phó Chủ tịch UBND phường Diên Hồng - khẳng định, việc xây dựng Phố ẩm thực đêm không chỉ tập trung vào hoạt động ẩm thực mà còn gắn với tổ chức các chương trình văn hóa, văn nghệ vào dịp cuối tuần, lễ, Tết.
Trong đó, việc giới thiệu các giá trị văn hóa bản địa như cồng chiêng, xoang… được xem là điểm nhấn nhằm tạo sự khác biệt cho du lịch Gia Lai. Dự án hiện đang hoàn tất các thủ tục cần thiết và dự kiến đi vào hoạt động trước Tết Nguyên đán.
Bên cạnh những cơ hội rõ nét, kinh tế đêm cũng đặt ra không ít thách thức về quản lý đô thị, ANTT, môi trường và hạ tầng. Do đó, yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là phải phát triển có kiểm soát, phân khu chức năng rõ ràng, gắn trách nhiệm quản lý với chính quyền cơ sở và cộng đồng dân cư.
Kinh tế đêm không thể phát triển bằng mọi giá, mà cần hài hòa giữa lợi ích kinh tế, chất lượng sống và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Trong bối cảnh tỉnh Gia Lai hướng tới Năm Du lịch Quốc gia 2026, phát triển kinh tế đêm càng mang ý nghĩa chiến lược. Tại cuộc họp về kế hoạch phát triển kinh tế ban đêm diễn ra hồi cuối tháng 12-2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải khảo sát kỹ lưỡng, lựa chọn mô hình phù hợp với đặc thù văn hóa - xã hội từng khu vực.
Đồng thời, chú trọng mời gọi nhà đầu tư, hoàn thiện cơ chế, chính sách để kinh tế đêm phát triển bền vững, không làm xáo trộn đời sống dân cư.
Với cách làm thận trọng nhưng quyết liệt, việc “đánh thức” không gian ban đêm đang từng bước biến những lợi thế tiềm ẩn của đô thị trung tâm Tây Gia Lai thành giá trị kinh tế cụ thể, tạo nền tảng cho một đô thị năng động, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc.
