Đa dạng nguồn thu
Năm 2016, sau khi lập gia đình, anh Hoàng Thế Thảo - Bí thư Chi bộ thôn 3 (xã Ia Ko) bắt đầu gây dựng kinh tế trên 1 ha đất nông nghiệp. Khi ấy, khu vườn có khoảng 300 cây cà phê trồng từ năm 1999 cùng một số trụ hồ tiêu còn sót lại, song tất cả đều già cỗi, năng suất thấp, giá cả bấp bênh nên thu nhập không đáng kể.
Năm 2019, khi giá cà phê xuống thấp, anh quyết định phá bỏ diện tích cây già cỗi để trồng lại. Do vốn ít, anh chọn khoai lang làm cây ngắn ngày, lấy thu nhập tái đầu tư. Tuy nhiên, nhận thấy loại cây này không phù hợp để canh tác lâu dài trên cùng một diện tích, sau 3 vụ, anh chuyển sang hướng sản xuất bền vững hơn.
Từ năm 2021, anh Thảo quy hoạch lại khu vườn theo hướng đa canh, trồng xen nhãn Hương Chi với cau, sầu riêng và cà phê. Các loại cây có thời gian thu hoạch khác nhau, vừa tận dụng đất, vừa phân tán rủi ro khi thị trường biến động hoặc thời tiết bất lợi.
Đến nay, nhãn Hương Chi cho sản lượng khoảng 4,5 tấn/năm, mang lại doanh thu gần 200 triệu đồng. Năm 2023, anh đầu tư xây dựng nhà nuôi chim yến. Sau 3 năm, mô hình bước đầu đem lại doanh thu khoảng 180 triệu đồng mỗi năm.
Ngoài trồng trọt và nuôi yến, anh Thảo còn mở cửa hàng vật tư nông nghiệp. Đây vừa là nguồn thu bổ sung, vừa là nơi anh chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn cách lựa chọn giống, chăm sóc cây trồng và tính toán chi phí đầu tư cho người dân.
“Muốn làm nông nghiệp hiệu quả phải tìm hiểu kỹ đất đai, kỹ thuật, thị trường và khả năng tài chính. Không nên chạy theo phong trào mà cần làm từng bước chắc chắn để hạn chế rủi ro” - anh Thảo chia sẻ.
Ông Võ Công Hòa - Chủ tịch UBND xã Ia Ko - đánh giá: Mô hình của anh Thảo thể hiện tư duy sản xuất năng động, biết tận dụng lợi thế đất đai và không phụ thuộc vào một loại cây trồng. Anh luôn tìm hiểu kỹ thuật, thị trường trước khi đầu tư, đồng thời tích cực chia sẻ kinh nghiệm với người dân và thanh niên. Đây là mô hình phù hợp để địa phương tuyên truyền, nhân rộng.
Khép kín trồng trọt và chăn nuôi
Tại phường An Khê, anh Nguyễn Vương Thắng - Bí thư Chi đoàn tổ dân phố 14 cũng là gương thanh niên tiêu biểu trong phát triển kinh tế.
Năm 2019, anh bắt đầu nuôi bò với quy mô nhỏ để tích lũy kinh nghiệm. Khi đã nắm được kỹ thuật, anh từng bước mở rộng đàn, đồng thời trồng cỏ voi, bắp, mì, mía, ớt, keo và một số loại cây ăn quả.
Những ngày đầu, anh gặp khó khăn do thiếu vốn, ít kinh nghiệm và chưa biết lựa chọn con giống phù hợp. Thay vì mở rộng đàn quá nhanh, anh chọn cách vừa làm vừa học, tham gia các lớp tập huấn, học hỏi những hộ chăn nuôi hiệu quả và dùng lợi nhuận tái đầu tư.
Việc kết hợp trồng trọt với chăn nuôi giúp gia đình chủ động nguồn thức ăn cho đàn bò, tận dụng diện tích đất và phụ phẩm nông nghiệp. Phân chuồng sau khi xử lý được dùng bón cho cây, qua đó giảm chi phí, cải tạo đất và hạn chế ô nhiễm môi trường.
Nhờ kiên trì, mô hình dần ổn định, mang lại thu nhập hơn 300 triệu đồng mỗi năm. Theo anh Thắng, ưu điểm của cách làm này là hình thành chu trình sản xuất tương đối khép kín. Cây trồng cung cấp thức ăn cho vật nuôi, còn chất thải chăn nuôi trở thành nguồn phân hữu cơ cho cây.
“Người trẻ khi khởi nghiệp không nên đầu tư quá lớn nếu chưa có kinh nghiệm. Cần bắt đầu từ quy mô phù hợp, nắm vững kỹ thuật, tìm hiểu thị trường rồi từng bước mở rộng” - anh Thắng nói.
Với vai trò Bí thư Chi đoàn, anh còn tích cực vận động đoàn viên, thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu mô hình phù hợp và tuyên truyền các chương trình vay vốn, tập huấn kỹ thuật.
Gia đình chị Nguyễn Thị Loan (tổ 2-An Phước) thuộc diện cận nghèo, có một người con bị khuyết tật, được Chi đoàn hỗ trợ một con bò sinh sản. Trong quá trình chăn nuôi, anh Thắng thường xuyên hướng dẫn cách chăm sóc, phòng bệnh và động viên gia đình cố gắng làm ăn. Đến nay, con bò sinh trưởng tốt, trở thành tài sản có giá trị của gia đình.
“Gia đình tôi còn nhiều khó khăn nên con bò là tài sản lớn. Anh Thắng luôn nhiệt tình hướng dẫn kỹ thuật và động viên chúng tôi kiên trì chăn nuôi” - chị Loan chia sẻ.
Chị Võ Thị Thanh Tâm - Bí thư Đoàn phường An Khê - cho biết: Địa phương luôn khuyến khích đoàn viên, thanh niên phát huy lợi thế đất đai, ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng những mô hình kinh tế phù hợp.
“Mô hình của anh Nguyễn Vương Thắng không chỉ mang lại hiệu quả cho gia đình mà còn có ý nghĩa xã hội thiết thực. Anh tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật và giúp đỡ hộ khó khăn phát triển chăn nuôi” - chị Tâm đánh giá.
Từ những bước khởi đầu nhỏ, anh Hoàng Thế Thảo và anh Nguyễn Vương Thắng đã từng bước xây dựng được mô hình kinh tế ổn định. Điểm chung của họ là không chạy theo phong trào mà luôn chủ động học hỏi, đa dạng nguồn thu và tận dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có. Cách làm ấy đang mở ra hướng làm giàu bền vững cho nhiều người trẻ ngay trên quê hương.
