Rà soát, điều chỉnh nội dung chương trình
Ngay sau khi Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành các nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có Công văn số 4060/BGDĐT-GDPT ngày 17-7-2025 về việc tăng cường công tác chỉ đạo thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông năm học 2025 - 2026.
Trên cơ sở đó, Sở GD&ĐT đã ban hành hướng dẫn, yêu cầu các trường rà soát chương trình, đặc biệt là ở những môn liên quan đến kiến thức xã hội như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế & pháp luật và nội dung các môn giáo dục địa phương.
Theo định hướng của Sở GD&ĐT, quan điểm xuyên suốt là không để học sinh cảm thấy kiến thức trong sách giáo khoa bị “sai”. Thay vào đó, các em cần được hiểu rằng tri thức luôn vận động cùng cuộc sống và việc thay đổi địa giới hành chính là minh chứng sinh động.
Nếu giáo viên biết cách dẫn dắt, khó khăn này sẽ trở thành cơ hội để học trò vừa nắm được kiến thức mới, vừa rèn năng lực thích ứng, đúng tinh thần chương trình giáo dục phổ thông mới.
Trên tinh thần ấy, Sở GD&ĐT đã ban hành Kế hoạch số 841-KH/SGDĐT ngày 25-8-2025, yêu cầu các trường chủ động rà soát, điều chỉnh ngữ liệu trong sách giáo khoa, đặc biệt là những phần gắn với địa danh và thực hành xã hội để phù hợp thực tiễn sau sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Với tài liệu giáo dục địa phương, các cơ sở giáo dục phải lựa chọn nội dung phù hợp, tích hợp theo đặc điểm văn hóa - xã hội - địa lý của đơn vị hành chính mới. Đồng thời, Sở cũng xây dựng khung nội dung giáo dục địa phương cho từng cấp học nhằm bảo đảm tính kế thừa, liên thông và làm cơ sở để biên soạn tài liệu sử dụng cho các năm học tiếp theo.
Trong định hướng dài hạn, ông Phạm Văn Nam - Giám đốc Sở GD&ĐT - cho biết: Thời gian tới, Sở tiếp tục chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ hiện có để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Chúng tôi sẽ tập trung vào bồi dưỡng kỹ năng chuyển đổi số, đào tạo và chuẩn hóa đội ngũ theo tiêu chuẩn chức danh, nâng chuẩn theo vị trí việc làm. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng lý luận chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp, giúp giáo viên không chỉ vững kiến thức mà còn chủ động thích ứng với sự đổi thay.
Giúp học sinh tiếp cận đầy đủ thông tin
Ở các trường, tổ chuyên môn đã rà soát chương trình, đánh dấu những bài có liên quan đến địa danh cần cập nhật. Giáo viên chủ động biên soạn phụ lục nhỏ hoặc sử dụng bản đồ, hình ảnh, tư liệu số trình chiếu để học sinh dễ quan sát, nắm bắt sự thay đổi của quê hương mình.
Cô Trương Thị Hồng Nga - giáo viên môn Địa lý, Trường THPT Hòa Bình (phường An Nhơn Bắc) cho biết: Để đảm bảo sự liên tục, chúng tôi vừa dạy theo sách giáo khoa thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018, vừa chủ động điều chỉnh ngữ liệu, lược đồ. Đối với một số địa danh của tỉnh cũ, chúng tôi cũng chủ động nhấn mạnh và ghi chú cụ thể. Tôi còn sử dụng bản đồ số, video và hình ảnh thời sự để học sinh dễ hình dung.
Không chỉ giáo viên bộ môn, các hiệu trưởng cũng coi sự chủ động này là then chốt. Thầy Huỳnh Ngọc Mai - Hiệu trưởng Trường THPT Hòa Bình - nhấn mạnh: Nhà trường quán triệt đầy đủ văn bản chỉ đạo mới đến toàn thể cán bộ, giáo viên; đồng thời yêu cầu tổ chuyên môn rà soát, điều chỉnh bài dạy, báo cáo định kỳ.
Chúng tôi còn tổ chức dự giờ, kiểm tra kế hoạch bài dạy để đảm bảo giáo viên đã tích hợp, cập nhật kiến thức mới. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là cơ hội để đổi mới phương pháp dạy học.
Tương tự, thầy Phạm Văn Hùng - Hiệu trưởng Trường THCS Cát Nhơn (xã Xuân An) cho hay: Trên tinh thần hướng dẫn của Sở GD&ĐT, nhà trường đã nhanh chóng chỉ đạo giáo viên rà soát bài giảng, bổ sung tư liệu trực quan để học sinh không bị bỡ ngỡ khi sách giáo khoa còn giữ tên địa danh cũ.
Với tài liệu Giáo dục địa phương, trước đây chỉ biên soạn cho một tỉnh, sau sáp nhập, chúng tôi yêu cầu giáo viên chủ động kết hợp nội dung của cả hai đơn vị để học sinh hiểu đầy đủ và gần gũi hơn với thực tế.
Trong khi đó, là Tổ trưởng chuyên môn Tổ Văn - Sử - Địa và Giáo dục kinh tế & pháp luật Trường THPT Trần Phú (xã Bàu Cạn), cô Dương Thị Yên bày tỏ: Sau sáp nhập đơn vị hành chính, giáo viên chủ động bổ sung kiến thức, điều chỉnh phương pháp dạy học để kịp thời thích ứng. Đặc biệt, môn Địa lý chịu tác động lớn khi nhiều nội dung sách giáo khoa như địa danh, số liệu, bản đồ, thông tin KT-XH chưa kịp cập nhật.
Với các môn còn lại, tổ chuyên môn cũng tích cực đổi mới cách dạy, sử dụng bản đồ mới, sơ đồ tư duy, hình ảnh minh họa, trình chiếu… giúp học sinh tiếp cận đầy đủ thông tin, tạo hứng thú và không khí sôi nổi trong giờ học.
