Nửa thế kỷ “gieo tri thức, gặt tương lai”

Khởi đầu từ mùa thu lịch sử

Tháng 6-1975, khi đất nước vừa trọn niềm vui thống nhất, những quyết sách đầu tiên cho việc khôi phục và xây dựng lại sự nghiệp giáo dục ở miền Nam đã được triển khai. Thực hiện các chỉ thị của Ban Bí thư Trung ương Đảng, ngành Giáo dục Gia Lai - Kon Tum lúc bấy giờ từng bước sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, tách cấp 3 ra khỏi cấp 2.

Trong dòng chảy lặng lẽ, bền bỉ ấy, Trường cấp 3 Pleiku (tiền thân của Trường THPT Pleiku) dần hình thành, mở ra một khởi đầu mới từ mùa thu lịch sử cách đây vừa tròn nửa thế kỷ.

Tháng 9 cùng năm, trường chính thức được thành lập, tiếp quản cơ sở vật chất của Trường Trung học Tư thục Minh Đức tại số 44 Lê Lợi, giữa lòng thị xã Pleiku.

Những ngày đầu triển khai hoạt động giáo dục, nhà trường chỉ có 34 cán bộ, giáo viên và nhân viên; hiệu trưởng cũng là thành viên duy nhất của Ban Giám hiệu.

Năm học đầu tiên sau giải phóng (1975-1976), trường có 22 lớp với 1.020 học sinh, cùng với đó là 3 lớp bổ túc văn hóa.

Lứa học trò lúc bấy giờ đến từ các trường cấp 2 trên địa bàn thị xã Pleiku như: Minh Đức, Bồ Đề, Plei Me, Phạm Hồng Thái…, ngày ngày cắp sách đến trường với bao ước mơ và hoài bão, trong một môi trường học tập vẫn còn bộn bề gian khó.

Nhà giáo Ưu tú Trần Vẽ - nguyên Thư ký Hội đồng Trường THPT Pleiku, Tổ trưởng Tổ Địa lý là một trong những học sinh khóa đầu tiên của trường. 50 năm trôi qua, song hình ảnh về lớp học cũ, mái trường xưa vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức người cựu học trò mái tóc nay đã hoa râm.

Thầy Vẽ hồi nhớ: Sau giải phóng, cơ sở vật chất của trường tiếp nhận lại hầu như không được đầu tư thêm gì. Trang thiết bị dạy học còn nhiều thiếu thốn, đặc biệt là sách giáo khoa. Học sinh ngày ấy phải chuyền tay nhau những cuốn sách giáo khoa hiếm hoi ở thư viện, rồi chịu khó chép lại vào vở để học dần.

“Dẫu vất vả nhưng tinh thần học tập của chúng tôi rất hăng say. Thầy cô giáo cũng vô cùng tận tâm, chia ngọt sẻ bùi cùng học trò” - thầy Vẽ chia sẻ.

Theo sự phát triển của đô thị Pleiku, quy mô trường lớp không ngừng được mở rộng. Năm học 1980-1981, UBND tỉnh quyết định thành lập Trường cấp 3 Pleiku 2 trên cơ sở tách từ Trường cấp 3 Pleiku.

Từ đó, thị xã Pleiku có 2 trường cấp 3 là Phổ thông trung học (PTTH) Pleiku 1 và PTTH Pleiku 2. Đến năm học 1990-1991, 2 trường sáp nhập trở lại, thống nhất với tên Trường PTTH Pleiku.

Là cựu học sinh niên khóa 1981-1984, thầy Nguyễn Đình Trung - nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Pleiku (giai đoạn 2018-2024) cũng bồi hồi bao xúc cảm khi nhớ về những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trường.

Thầy Trung kể: “Ngày ấy, tỉnh Gia Lai - Kon Tum có diện tích rộng thứ nhì cả nước, thế mà chỉ vỏn vẹn có 4 trường PTTH đặt ở Pleiku, Kon Tum, An Khê và Ayun Pa. Tôi từ Chư Prông vai xách nách mang quần áo, sách vở lên phố đi học.

Với học sinh ở huyện như chúng tôi, được theo học cấp 3 lúc đó không dễ dàng gì. Vậy nên, dù khó khăn đến đâu, tôi đều cố gắng vượt qua. Đến giờ, tôi vẫn còn nhớ như in từng chỗ ngồi, tiếng thầy cô giảng bài trong không gian lớp học nhỏ bé mà ấm áp.

Từng lời chỉ dạy, động viên của thầy cô chính là động lực lớn lao, khích lệ chúng tôi nỗ lực vươn lên trong học tập để trưởng thành” - thầy Trung bày tỏ.

Cùng chung cảm xúc, Thầy thuốc Ưu tú Nguyễn Văn Vinh (58 tuổi) - nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Quân dân y 16 - hồi tưởng: “Từ vùng đất Hà Tam (An Khê), tôi thi đỗ và theo học cấp 3 tại Trường PTTH Pleiku 1 niên khóa 1982-1985. Ngày ấy, học sinh trường huyện chưa được tiếp cận với môn Tiếng Anh nên nó đã trở thành áp lực của tôi khi theo học tại trường.

Không nản chí, tôi tìm đến cô Giáng Hương - giáo viên dạy Tiếng Anh - để xin cô kèm ngoại ngữ. Ban ngày học chính khóa, đến buổi tối tôi lại chăm chỉ học từng từ vựng mới. Cứ thế, từ chỗ không biết tiếng Anh, tôi đã vượt qua các kỳ thi bằng sự quyết tâm của bản thân”.

3 năm theo học tại trường đã đọng lại trong ông Vinh nhiều ký ức đẹp. Nơi ấy có những thầy cô giáo vô cùng tận tâm; có những người bạn sẵn sàng chia sẻ khó khăn, hỗ trợ nhau cùng học tập.

Với ông, ngôi trường xưa không chỉ cho mình kiến thức, mà còn dạy ông nghị lực và niềm tin rằng, dù xuất phát điểm thế nào, chỉ cần bản thân không bỏ cuộc thì con đường phía trước vẫn luôn rộng mở.

Dấu ấn 50 năm gieo chữ - trồng người

Bước sang giai đoạn mới, khi thị xã Pleiku lên thành phố, giáo dục địa phương đứng trước những cơ hội và yêu cầu cao hơn. Ghi nhận sự trưởng thành của nhà trường, UBND tỉnh Gia Lai quyết định chuyển Trường PTTH Pleiku từ số 44 Lê Lợi về xây dựng cơ sở mới tại 90 Tô Vĩnh Diện (nay là 163 Tô Vĩnh Diện, phường Pleiku), bắt đầu từ năm học 2001-2002.

Ngôi trường mới được xây dựng khang trang với quy mô 30 phòng học và các phòng chức năng, tọa lạc trên diện tích rộng 3,2 ha, đáp ứng yêu cầu dạy học cũng như những tiêu chí của trường PTTH theo chuẩn quốc gia thời điểm bấy giờ.

Từ nền tảng đó, cùng sự nỗ lực của thầy và trò nhà trường, đến năm 2013, Trường PTTH Pleiku đã trở thành đơn vị đầu tiên của tỉnh đạt chuẩn quốc gia ở khối THPT.

Từ năm học 2015-2016, Trường PTTH Pleiku đổi thành Trường THPT Pleiku và duy trì tên gọi này cho đến hiện tại. Cơ sở vật chất cũng từng bước được đầu tư, đáp ứng yêu cầu dạy và học trong tình hình mới.

Theo cô Nguyễn Thị Đông Hải - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THPT Pleiku, hiện nay, tất cả phòng học đều được lắp đặt camera; mỗi phòng được trang bị 1 tivi 55-65 inch, có kết nối internet để phục dạy và học. Trường có 7 phòng học bộ môn, 1 nhà đa chức năng, 1 khu nhà hành chính quản trị, thư viện, phòng truyền thống, phòng học trực tuyến/hội nghị trực tuyến, sân chơi, bãi tập…

Quy mô trường lớp, đội ngũ và học sinh của trường cũng không ngừng tăng. Hiện toàn trường có 101 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; 100% đạt chuẩn và trên chuẩn. Năm học 2025-2026, trường có 44 lớp với 2.079 học sinh.

“Trong suốt 50 năm xây dựng và phát triển, Trường THPT Pleiku đã đạt được nhiều thành tích trong công tác giáo dục. Trường cũng là một trong những đơn vị điển hình trong phong trào “Dạy tốt - Học tốt”; được Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý khác” - cô Hải thông tin.

Không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, Trường THPT Pleiku còn khẳng định vai trò trong giáo dục mũi nhọn. Theo đó, trường liên tục nằm trong tốp đầu các trường THPT đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT (riêng năm học 2024-2025 đạt tỷ lệ đậu tốt nghiệp 100%, có 107 học sinh đạt điểm 9-10).

Có những năm, trường vươn lên dẫn đầu trong công tác đào tạo học sinh giỏi của tỉnh; nhiều học sinh đạt thủ khoa đầu vào và theo học ở các trường đại học tốp đầu cả nước.

Với xu thế đổi mới phương pháp dạy học và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, nhà trường luôn quan tâm tạo sân chơi học thuật, nghiên cứu khoa học và sáng tạo cho học sinh.

Vừa qua, học sinh của trường đã xuất sắc mang về giải ba Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VII năm 2025 với Dự án OKRA Central Highlands “Sức trẻ Pleiku - Khơi nguồn sáng tạo”.

Dự án này nghiên cứu và phát triển sản phẩm từ cây đậu bắp - một loại thực vật tại địa phương, có nhiều tiềm năng ở khu vực Tây Nguyên.

Em Trần Minh Khuê (lớp 12D2) - thành viên của nhóm đạt giải - bày tỏ: “Em và các bạn rất hạnh phúc và tự hào khi được đóng góp một phần nhỏ vào bề dày thành tích chung của trường đúng dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập.

Dấu mốc đặc biệt này cũng để thế hệ học sinh hôm nay cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình, rằng phải cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với truyền thống vẻ vang ấy”.

Cùng chung niềm phấn khởi, thầy Nguyễn Quang Phú - Thư ký Hội đồng trường, Tổ phó Tổ Toán - chia sẻ: “Tôi tự hào khi là cựu học sinh của trường và bây giờ là một phần trong đại gia đình THPT Pleiku.

Bước sang chặng đường mới, tôi và đồng nghiệp sẽ nỗ lực nhiều hơn nữa để xây dựng môi trường giáo dục tiến bộ, nhân văn và sáng tạo; thắp lên trong mỗi học sinh tinh thần tự học, khát vọng sống đẹp và ước mơ vươn tới tương lai”.

Nói về hành trình đáng tự hào của nhà trường, Hiệu trưởng Nguyễn Thị Đông Hải nhìn nhận: Những giá trị truyền thống làm nên bản sắc của THPT Pleiku chính là sự hiếu học, tôn sư trọng đạo, uống nước nhớ nguồn; là tinh thần đoàn kết, kỷ luật, nhân ái; luôn vượt khó, năng động, sáng tạo và bền bỉ cống hiến.

Nhờ đó, trong 50 năm xây dựng và phát triển, trường đã trở thành một trong những cơ sở giáo dục uy tín của tỉnh, đóng góp quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng tại địa phương.

Bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam”, giáo dục tiếp tục giữ vai trò then chốt trong sự phát triển bền vững của đất nước. Phát huy những giá trị đã được khẳng định, nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát triển năng lực người học; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; cá nhân hóa chương trình học để phù hợp với từng học sinh; từng bước tiếp cận các mô hình giáo dục tiên tiến và chuẩn quốc tế.

“Với tầm nhìn rộng mở, Trường THPT Pleiku hướng tới đào tạo thế hệ học sinh toàn diện: có đạo đức, tri thức và bản lĩnh; giỏi ngoại ngữ, vững tin học, sẵn sàng hội nhập quốc tế; biết sống trách nhiệm, nhân ái và cống hiến cho cộng đồng. Những phẩm chất ấy chính là hành trang để các em trở thành những công dân toàn cầu đầy tự tin và giàu khát vọng” - cô Hải khẳng định.

50 năm nhìn lại, Trường THPT Pleiku không chỉ lớn lên theo nhịp đổi thay của quê hương Gia Lai, mà còn khẳng định mình bằng truyền thống hiếu học, đoàn kết và sáng tạo - để mỗi thế hệ khi nhắc đến đều trọn vẹn một niềm tự hào.