Cánh đồng Đê Bar rộng hơn 91 ha. Bên cạnh nguồn nước từ những dòng suối, bao năm qua, các cấp chính quyền đã quan tâm đầu tư xây dựng công trình thủy lợi, hệ thống kênh mương phục vụ tưới tiêu sản xuất 2 vụ lúa/năm của hơn 500 hộ dân ở các làng: Đăk Pơ Kao, Stơr, Kuk Tung, Leng, Đồng Tâm, Nam Cao và Trường Sơn.
Vụ Đông Xuân 2024-2025, bà con nông dân phấn khởi vì năng suất lúa đạt cao. Ngay sau vụ thu hoạch lúa, người dân bắt tay vào cày ải phơi đất, để phân hủy các loại cỏ dại, rơm rạ. Việc làm này giúp tăng độ phì nhiêu cho đất, đồng thời diệt trừ nấm bệnh, sâu hại ẩn náu trong bùn đất, tạo điều kiện thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt sau này.
Theo lịch thời vụ, người dân tập trung xuống giống vụ mùa từ cuối tháng 5 đến hết tháng 6. Tranh thủ thời tiết nắng ráo, người dân huy động máy móc, nhân lực ra đồng làm đất, gieo sạ.
Anh Đinh Phi (làng Kuk Tung) cho biết: Vợ chồng anh có 4 sào lúa và hơn 1 ha rẫy. Sau nhiều năm tích góp từ tiền bán lúa, hoa màu, năm 2019, anh sắm được chiếc máy cày trị giá 32 triệu đồng. Hơn một tuần nay, anh tất bật cày bừa ruộng của gia đình và nhận cày thuê để có thêm thu nhập. Tiền công cày đất là 700 ngàn đồng/sào, còn công phay 500 ngàn đồng/sào. “Mỗi vụ tôi thu nhập khoảng 3-5 triệu đồng. Số tiền này tôi tái đầu tư nâng cấp máy móc, mua giống cây trồng, phân bón, phát triển sản xuất, kinh tế, đời sống ngày một tốt hơn”-anh Phi chia sẻ.
Những ngày này, dọc 2 bên đường bê tông liên xã ngang qua cánh đồng Đê Bar, xe máy của người dân đi làm xếp thành hàng dài gọn gàng. Trên đồng ruộng tiếng máy cày phay đất, tiếng trò chuyện rôm rả của người dân.
Tranh thủ nghỉ giải lao uống nước và ăn lót dạ, chị Đinh Thị Thanh (làng Stơr) cho biết: Mấy hôm nay chị đi làm đổi công cho người thân. Khoảng 3 bữa nữa, mọi người quay sang làm đất cho gia đình chị. Đất ruộng cày ngâm ủ gần một tháng nay, giờ chạy phay 2 đến 3 lượt sẽ nhừ nhuyễn.
“Mấy năm nay trâu “sắt” ra đồng, nông dân như tôi không chỉ bớt mệt, mà tiến độ sản xuất nhanh hơn rất nhiều. Chúng tôi chỉ làm những việc ít tốn sức lao động như cuốc cào, tạo rãnh thoát nước, gia cố bờ bao, san gạt mặt ruộng cho bằng phẳng, rồi tiến hành gieo sạ”-chị Thanh nói.
Bên thửa ruộng phẳng phiu, chị Đinh Thị Thái (làng Đăk Pơ Kao) thoăn thoắt bốc từng nắm lúa giống thuần thục vung rải đều trên lớp đất bùn màu mỡ được cày bừa kỹ. Cứ như vậy, hơn 20 phút sau, chị Thái đã gieo sạ xong 2 sào lúa. “Trước khi gieo sạ, tôi trộn đều thuốc kích thích nhằm tạo điều kiện cho hạt giống mau ra rễ, phát triển nhanh. Vụ lúa trước tôi cũng làm vậy, cây lúa nhanh xanh tốt kết hợp bón phân đúng, đủ, năng suất đạt gần 6 tạ/sào. Hy vọng vụ mùa này thời tiết thuận lợi, cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt cho năng suất cao”-chị Thái thổ lộ.
Bà Đinh Thị Nhàng-Bí thư Chi bộ kiêm trưởng thôn Đăk Pơ Kao cho hay: Làng có 107 hộ, người Bahnar chiếm 95% dân số. Bên cạnh trồng mì, mía, đậu, bắp, dân làng còn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa vào sản xuất lúa. Hiện làng có 7 chiếc máy cày, máy phay đất và 2 chiếc máy tuốt lúa, đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp của người dân.
“Những năm gần đây, người dân tập trung gieo sạ giống lúa chất lượng cao như HT1, Đài thơm 8, RVT, ĐV108. Nhờ cây lúa nước, bà con không còn lo thiếu ăn mỗi mùa giáp hạt. Người dân còn biết tận dụng thóc gạo dôi dư phát triển chăn nuôi, đời sống người dân từng bước được nâng lên. Đến nay, làng chỉ còn 21 hộ nghèo”-bà Nhàng thông tin.
Theo bà Trần Thị Thơ-Phó Chủ tịch UBND xã Tơ Tung, hàng năm, xã phối hợp với các cơ quan chuyên môn của huyện tổ chức lớp tập huấn, giới thiệu cho người dân một số giống lúa mới cho năng suất, chất lượng cao.
Trước mỗi mùa vụ, xã đều có công văn gửi về các thôn, làng khuyến cáo về thời vụ, cơ cấu giống, hướng dẫn quy trình kỹ thuật gieo sạ, sản xuất; chỉ đạo công chức chuyên trách phối hợp với các thôn, làng tuyên truyền người dân chủ động làm đất, chuẩn bị vật tư nông nghiệp sẵn sàng cho mùa vụ mới.
“Xã tiếp tục đôn đốc các hộ dân tập trung máy móc, nhân lực để làm đất đẩy nhanh tiến độ vụ mùa, đảm bảo lịch thời vụ; đồng thời tuyên truyền người dân thường xuyên thăm nom, chăm sóc tốt diện tích gieo sạ, phát hiện xử lý kịp thời sâu bệnh để năng suất lúa vụ mùa đạt cao nhất”-bà Thơ cho biết.
