“Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” - thông điệp 80 năm đồng hành cùng dân tộc

Thông điệp sâu sắc xuyên thế kỷ

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối diện với muôn vàn khó khăn, thử thách với thù trong giặc ngoài, đối phó với 3 thứ giặc “giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm”.

Trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, việc tổ chức Tổng tuyển cử ngày 6-1-1946 trở thành giải pháp chính trị trọng yếu nhằm củng cố chính quyền cách mạng, khẳng định tính hợp pháp của nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhận thức rõ điều đó, ngay từ phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời (3-9-1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xếp Tổng tuyển cử là 1 trong 6 nhiệm vụ cấp bách. Tiếp đó, ngày 5-1-1946, Người ra “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu”, đăng trên Báo Cứu quốc số 134. Lời kêu gọi ngắn gọn của Bác đã nêu thông điệp quan trọng, tối cần thiết để truyền đến toàn thể quốc dân đồng bào.

Thứ nhất, Tổng tuyển cử là dịp để dân ta được hưởng quyền dân chủ thực sự.

Mở đầu “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Ngày mai mồng 6 tháng Giêng năm 1946. Ngày mai là một ngày sẽ đưa quốc dân ta lên con đường mới mẻ”. Lời khẳng định này cho thấy Tổng tuyển cử không chỉ là sự kiện chính trị đơn thuần, mà là bước ngoặt lịch sử: Nước ta chuyển từ chế độ thuộc địa - phong kiến sang chế độ dân chủ nhân dân.

Người cho rằng, đây là “ngày vui sướng của đồng bào ta”, “ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”. Qua đó, khẳng định giá trị cốt lõi: Nhân dân trở thành chủ thể quyền lực, lần đầu tiên được tham gia quyết định vận mệnh quốc gia bằng lá phiếu.

Như vậy, Tổng tuyển cử năm 1946 bầu ra Quốc hội đầu tiên, hợp pháp hóa chính quyền cách mạng, bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc của thế lực phản động. Đồng thời, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng, đặt nền móng cho chế độ dân chủ nhân dân, khẳng định nguyên tắc “dân là gốc”.

Thứ hai, Tổng tuyển cử là cuộc đấu tranh trên mặt trận chính trị với quân thù.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn cho rằng đấu tranh phải gắn kết giữa quân sự và chính trị, tạo nên sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc. Người khẳng định, ở miền Nam, chiến sĩ dùng súng đạn chống quân thù; ở hậu phương, nhân dân dùng lá phiếu để chống lại kẻ địch về mặt chính trị.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh vai trò cực kỳ quan trọng của lá phiếu: “Một lá phiếu cũng có sức lực như một viên đạn”. Lá phiếu không chỉ là biểu tượng của quyền công dân, mà còn là vũ khí chính trị sắc bén, góp phần bảo vệ chính quyền cách mạng.

Quan điểm của Bác có ý nghĩa động viên hết sức lớn lao. Lời kêu gọi vừa khích lệ tinh thần chiến đấu của chiến sĩ miền Nam, vừa khơi dậy trách nhiệm chính trị của nhân dân cả nước. Nó tạo sự đồng lòng: Tiền tuyến đánh giặc bằng vũ khí, hậu phương bảo vệ chính quyền bằng lá phiếu.

Thứ ba, Tổng tuyển cử là dịp thể hiện cho thế giới hiểu rõ hơn về sức mạnh, tinh thần đại đoàn kết và quyết tâm chống thực dân, đế quốc, bảo vệ nền độc lập non trẻ vừa mới giành được của dân tộc Việt Nam: “Ngày mai, quốc dân ta sẽ tỏ cho thế giới biết rằng dân Việt Nam ta đã: Kiên quyết đoàn kết chặt chẽ, kiên quyết chống bọn thực dân, kiên quyết tranh quyền độc lập”.

Thứ tư, “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” cũng chứa đựng những lời căn dặn thấu lý, đạt tình đối với những người ra ứng cử. Bác dạy: “Ngày mai, người ra ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu thì ít, lẽ tất nhiên, có người được cử, có người không được cử”.

Do đó, “Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng. Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc”.

Trong khi đó, “Người không trúng cử, cũng không nên ngã lòng. Mình đã tỏ lòng hăng hái với nước, với dân, thì luôn luôn phải giữ lòng hăng hái đó. Ở trong Quốc hội hay ở ngoài Quốc hội, mình cũng cứ ra sức giúp ích nước nhà. Lần này không được cử, ta cứ gắng làm cho quốc dân nhận rõ tài, đức của ta, thì lần sau quốc dân nhất định cử ta”.

Thứ năm, Bác nhắc nhở mọi người dân đi bầu cử với một thái độ vui vẻ, vì đó không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi và khát vọng về một tương lai tươi sáng: “Ngày mai, tất cả các bạn cử tri, đều phải nhớ đi bầu cử. Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do”.

Giá trị vững bền cho tương lai

“Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là lời hiệu triệu cho một sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là tuyên ngôn dân chủ đầu tiên của nước Việt Nam mới. Đồng thời, mở ra kỷ nguyên nhân dân làm chủ, khẳng định vai trò quan trọng của quần chúng trong sự nghiệp cách mạng.

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện qua lời kêu gọi ấy không chỉ có giá trị lịch sử, mà còn mang tính thời sự nóng hổi. Một mặt, khẳng định sức mạnh của nhân dân trong việc quyết định vận mệnh đất nước, mặt khác nhắc nhở trách nhiệm của mỗi công dân trong việc tham gia xây dựng và bảo vệ nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tham gia bầu cử là hành động thiết thực để bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia.

“Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” chứa đựng những thông điệp chính trị - tư tưởng vô cùng sâu sắc và quý báu. 80 năm qua, thông điệp ấy vẫn giữ nguyên giá trị, đồng hành cùng dân tộc, trở thành kim chỉ nam cho mọi kỳ bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp. Đó còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền làm chủ của nhân dân, đồng thời khẳng định sức mạnh đoàn kết và quyết tâm chính trị của cả dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thành công của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam để lại nhiều bài học quý giá cho giai đoạn hiện nay, trong bối cảnh cả nước chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trong đó, quan trọng hàng đầu là khẳng định vai trò, vị trí của nhân dân. Cần tiếp tục lấy lợi ích của nhân dân làm trung tâm, thực hiện thực chất phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Mặt khác, phải phát huy dân chủ trong kỷ nguyên số. Vận dụng sự linh hoạt, sáng tạo của cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 vào việc đổi mới phương thức bầu cử, ứng dụng công nghệ để đảm bảo tính công khai, minh bạch và thu hút sự tham gia đông đảo của cử tri trẻ.

Đồng thời, phải lựa chọn được người cán bộ, đại biểu có tâm, có tầm cho đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Bài học từ năm 1946 về việc bầu chọn những đại biểu thực sự xứng đáng, có năng lực và đạo đức để gánh vác việc nước vẫn còn nguyên giá trị cho công tác nhân sự nhiệm kỳ tới.

Chúng ta tin tưởng rằng, nếu mỗi cử tri và đại biểu ứng cử thấm nhuần sâu sắc ý nghĩa và giá trị của bầu cử như lời Bác dạy, chắc chắn mọi cuộc bầu cử sẽ thành công rực rỡ. Thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ công dân chính là cách chúng ta chứng minh cho thế lực thù địch và cả thế giới thấy rằng: Đoàn kết là truyền thống vô giá của dân tộc Việt Nam; ý chí và khát vọng độc lập, dân chủ, tự do là những giá trị trường tồn, luôn được chúng ta gìn giữ và phát huy vì một ngày mai rạng ngời.