Bước vào kỷ nguyên mới, với yêu cầu mới mà Đại hội XIV của Đảng đề ra, việc thực hiện đúng đắn, đầy đủ các nguyên tắc của Đảng càng trở nên cấp thiết.
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ: “Đảng Cộng sản Việt Nam là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất về ý chí và hành động; lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc: Tự phê bình và phê bình; đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng; Đảng giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân; Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”1 .
Trải qua 40 năm đổi mới, trước những biến động sâu sắc của thế giới, Đảng ta vẫn kiên trì con đường xã hội chủ nghĩa, đồng thời đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, tạo động lực mới cho phát triển đất nước. Kiên định các nguyên tắc chính là cơ sở để Đảng ta đảm bảo thực hiện các mục tiêu đã đề ra; biến chủ trương của Đảng thành thực tế trong cuộc sống.
Tạo sức mạnh thống nhất
Nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản, bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động trong toàn Đảng. Thực hiện nghiêm nguyên tắc này đã giúp Đảng phát huy trí tuệ tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân, giữ vững kỷ luật, kỷ cương.
Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng đã phát huy cao độ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, làm nên những thắng lợi mang tầm vóc thời đại như Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Trong giai đoạn hòa bình, đổi mới và hội nhập, các quyết sách chiến lược về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng đều được thảo luận dân chủ, quyết định tập trung và tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Kết quả tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021-2025, kinh tế Việt Nam khẳng định sức chống chịu và đà tăng trưởng cao, với GDP tăng bình quân 6,3%, riêng giai đoạn 2022-2025 tăng trưởng bình quân đạt 7,2%/năm; quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tỷ USD năm 2020 lên 510 tỷ USD năm 2025, xếp hạng 32 thế giới (2); văn hóa - xã hội ổn định; vị thế đất nước ngày càng tăng lên như lời phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại hội nghị Chính phủ với các địa phương sáng 8-1-2026 “đất nước đã hội tụ đủ thế và lực để phát triển hùng cường, thịnh vượng, sánh vai với các cường quốc năm châu”.
Một trong những nguyên tắc quan trọng làm nên sức sống lâu bền của Đảng là tự phê bình và phê bình. Đây là phương thức để Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. Những năm gần đây, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được triển khai mạnh mẽ, gắn với đấu tranh phòng - chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Từ Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII đến Kết luận Nghị quyết Trung ương 4 khóa XIII cho thấy sự quyết tâm chính trị cao của Đảng và thực hiện có hiệu quả nguyên tắc tự phê bình và phê bình. Nhiều vụ việc nghiêm trọng được xử lý nghiêm minh, làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của nhân dân. Việc thực hiện nghiêm nguyên tắc này đã góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày càng liêm chính, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết, thành công, thành công đại thành công”. Tất cả những thành quả của cách mạng đến nay đều bắt nguồn từ sự đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng, trong nhân dân.
Phương châm Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cũng đã xác định vấn đề đoàn kết được đặt lên hàng đầu “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”. Trong bối cảnh hiện nay, Đảng luôn coi đoàn kết là yếu tố cốt lõi làm nên sức mạnh của dân tộc để bước vào giai đoạn mới, thực hiện được mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong nhiệm kỳ 2025- 2030.
Cùng với đó, nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong toàn bộ quá trình lãnh đạo của Đảng. Mọi chủ trương, chính sách đều nhằm mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong chiến tranh cũng như trong hòa bình, nhân dân luôn là chủ thể của lịch sử.
Những thành tựu nổi bật về tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo bền vững, mở rộng an sinh xã hội, phát triển giáo dục, y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống trong thời kỳ đổi mới đều gắn liền với việc phát huy vai trò, trí tuệ và sức sáng tạo của nhân dân. Sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân chính là nền tảng vững chắc để xây dựng một Việt Nam ổn định, phát triển và hướng tới thịnh vượng.
Thành tựu 96 năm là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của nguyên tắc. Để tiếp tục giữ vững nguyên tắc này, Đảng ta quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc", “giữ vững và tăng cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân, lấy hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác của các tổ chức đảng và cả hệ thống chính trị.”(4)
Cuối cùng, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật được chính thức bổ sung vào Điều lệ Đảng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (2006). Đây là văn bản pháp lý cao nhất trong Đảng, khẳng định Đảng là một bộ phận của hệ thống chính trị và phải tuân thủ các quy định chung của Nhà nước. Trong mọi hoạt động lãnh đạo Đảng đều tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. Dù là lực lượng lãnh đạo duy nhất, Đảng và mọi đảng viên không được phép đứng trên hay đứng ngoài pháp luật.
Mọi chủ trương, đường lối của Đảng phải được thể chế hóa thành Hiến pháp và pháp luật. Trong những năm qua, nguyên tắc này được thực hiện một cách nghiêm túc, là điều kiện tiên quyết để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; giúp ngăn ngừa sự tha hóa quyền lực, sự tùy tiện hoặc lạm quyền trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo. Việc xử lý nghiêm những vi phạm của cán bộ, đảng viên trong hoạt động lãnh đạo, quản lý thời gian vừa qua là minh chứng rõ nét cho tính nghiêm minh Đảng và Nhà nước.
Trải qua 96 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa đất nước từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới. Kinh tế duy trì tăng trưởng, môi trường đầu tư được cải thiện, quốc phòng - an ninh được giữ vững, vị thế quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao.
Những thành tựu đó là minh chứng thuyết phục khẳng định: Giữ vững và thực hiện nghiêm các nguyên tắc của Đảng chính là điều kiện tiên quyết trong quá trình lãnh đạo để đất nước phát triển ổn định, bền vững và thịnh vượng.
Trong bối cảnh mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, việc tiếp tục giữ vững các nguyên tắc của Đảng, đồng thời vận dụng sáng tạo vào thực tiễn có ý nghĩa sống còn. Đây không chỉ là bài học được đúc kết từ 96 năm lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam, mà còn là nền tảng quan trọng để đất nước vững bước trên con đường phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thành công Nghị quyết nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng - nhiệm kỳ khởi đầu cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
----------
(1) Đảng Cộng sản Việt Nam: Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.5.
(2) https://nhandan.vn/infographic-thanh-tuu-kinh-te-viet-nam-giai-doan-2021-2025-nhung-con-so-an-tuong-post936738.html
(3) Tổng Bí thư: Đất nước đã hội tụ đủ thế và lực bước vào kỷ nguyên thịnh vượng, ngày 8/01/2026.
(4)Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
