Lần đầu tiên tạo thành công tế bào nhân tạo có thể tự sinh trưởng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Các nhà khoa học tại Đại học Minnesota (Mỹ) vừa có đột phá trong lịch sử khoa học khi tạo ra SpudCell - tế bào tổng hợp đầu tiên trên thế giới được cấu thành hoàn toàn từ các hợp chất hóa học phi sinh học nhưng lại sở hữu khả năng kỳ diệu như tự ăn, tăng trưởng, sao chép DNA và phân chia.

Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Kate Adamala, nhóm nghiên cứu sử dụng các túi lipid nhỏ gọi là liposome làm lớp màng, bao bọc bên trong là 7 đoạn DNA tổng hợp (plasmid) với khoảng 90.000 cặp base.

lan-dau-tien-tao-thanh-cong-te-bao-nhan-tao-co-the-tu-sinh-truong.png
SpudCell là tế bào tổng hợp đầu tiên hoàn thành một chu kỳ sống đầy đủ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Adamala

Thay vì sử dụng thành phần từ tế bào sống, các nhà khoa học đã chỉ định chính xác từng thành phần hóa học. Cơ chế "ăn" của tế bào này diễn ra thông qua việc hợp nhất với các túi chứa enzyme, ribosome từ vi khuẩn E. coli, đường và các phân tử thiết yếu, tạo tiền đề cho quá trình tăng trưởng, nhân đôi DNA và phân chia.

Thành tựu này được xem là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học tổng hợp, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn những thành phần tối thiểu cần thiết để duy trì sự sống.

Tuy nhiên, so với các tế bào sống, SpudCell còn tồn tại nhiều hạn chế. Tế bào này chưa thể tự tạo ribosome - bộ phận chịu trách nhiệm tổng hợp protein - nên vẫn phải phụ thuộc vào các protein và enzyme do các nhà nghiên cứu cung cấp. Vì vậy, mỗi dòng SpudCell chỉ có thể duy trì từ 5-10 thế hệ trước khi ngừng hoạt động.

Ngoài ra, bộ gen của SpudCell có quy mô rất nhỏ, chỉ khoảng 90.000 cặp bazơ, trong khi bộ gen của con người có khoảng 3 tỷ cặp bazơ. Vật chất di truyền của SpudCell cũng được phân tán trên 7 phân tử DNA thay vì tập trung thành 1 bộ gen hoàn chỉnh, khiến thông tin di truyền không phải lúc nào cũng được truyền đầy đủ cho các thế hệ sau.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu giúp SpudCell tự tạo ribosome để không còn phụ thuộc vào các tế bào sống trong quá trình phát triển. Đồng thời, cải thiện khả năng truyền đầy đủ thông tin di truyền sang các thế hệ tiếp theo; giảm nhu cầu bổ sung các enzyme từ bên ngoài, qua đó đưa SpudCell tiến gần hơn đến đặc tính của tế bào tự nhiên.

Sự phát triển của các tế bào tổng hợp cũng làm dấy lên những tranh luận lâu nay về đạo đức và an ninh sinh học. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, SpudCell hiện chưa tạo ra mối đe dọa đáng kể. Để có thể được ứng dụng, dù vì mục đích tích cực hay tiêu cực, hệ thống này vẫn cần trải qua quá trình nghiên cứu và phát triển trong thời gian dài.

Có thể bạn quan tâm

AI bùng nổ, lưới điện mở rộng: Vì sao thế giới khát đồng?

AI bùng nổ, lưới điện mở rộng: Vì sao thế giới khát đồng?

(GLO)- Đồng ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình mở rộng lưới điện, xây dựng trung tâm dữ liệu và phát triển các công nghệ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu tăng nhanh trong khi nguồn cung khai thác gặp nhiều trở ngại đang đẩy thị trường đồng vào cuộc đua ngày càng gay gắt.

Những video ngắn với hình ảnh bắt mắt, nội dung mới lạ, trong đó có các sản phẩm do AI tạo ra, dễ thu hút sự chú ý của trẻ.

Khi video ngắn AI cuốn trẻ vào màn hình

(GLO)- Những video ngắn với hình ảnh bắt mắt, âm thanh sinh động, nhân vật do AI tạo ra đang thu hút trẻ em tại Gia Lai. Giữa dòng nội dung số liên tục thay đổi, việc giúp trẻ sử dụng thời gian hợp lý, biết chọn lọc và phân biệt thật, giả trở thành bài toán của mỗi gia đình.

11 nhóm vị trí công tác lĩnh vực khoa học, công nghệ tại chính quyền địa phương phải định kỳ chuyển đổi

11 nhóm vị trí công tác lĩnh vực khoa học, công nghệ tại chính quyền địa phương phải định kỳ chuyển đổi

(GLO)- Từ ngày 15-10-2026, công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và viên chức trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc trong 11 nhóm vị trí thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ tại chính quyền địa phương sẽ phải định kỳ chuyển đổi vị trí công tác, với thời hạn từ đủ 2-5 năm.

Nâng giá trị từ những sáng kiến kỹ thuật

Nâng giá trị từ những sáng kiến kỹ thuật

(GLO)- Từ giảng dạy, thực hành đến sản xuất, nhiều cán bộ, giảng viên, kỹ sư tại Gia Lai đã chủ động nghiên cứu, tích hợp công nghệ, cải tiến thiết bị để giải quyết những vấn đề thực tế. Nhiều sáng kiến được đưa vào sử dụng, cho thấy giá trị thiết thực của nghiên cứu ứng dụng.

Các Bộ trưởng G20 nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy đầu tư, tăng trưởng kinh tế và khai thác tối đa lợi ích từ những công nghệ đang phát triển nhanh chóng. Ảnh: VietnamPlus

G20 thống nhất nguyên tắc định hướng quản lý AI

(GLO)- Các Bộ trưởng G20 đã đạt đồng thuận về “các nguyên tắc Carolina đối với công nghệ mới nổi”, trong đó đề cao cách tiếp cận linh hoạt đối với trí tuệ nhân tạo (AI), ưu tiên sử dụng các quy định hiện hành và chỉ xây dựng quy định mới khi cần thiết.

ChatGPT, Claude và Grok đồng loạt gặp sự cố

ChatGPT, Claude và Grok đồng loạt gặp sự cố

(GLO)- Nhiều chatbot AI lớn đồng loạt gặp sự cố trong ngày 3-9, khiến người dùng tại nhiều khu vực không thể truy cập hoặc nhận phản hồi. ChatGPT, Claude và Grok là những dịch vụ bị ảnh hưởng rõ rệt nhất.

null