Tuy nhiên, trên thực tế, việc đảm bảo cân bằng giới tính khi sinh là nhiệm vụ không ít phức tạp, khó khăn.
Ông Vương Nhật-Chi cục trưởng Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tỉnh-cho biết: Từ năm 2001 đến 2013, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh Gia Lai là 107 bé trai/100 bé gái. Sau năm 2014, tỷ số giới tính khi sinh tại tỉnh liên tục tăng với 110 bé trai/100 bé gái (năm 2016), 114 bé trai/100 bé gái (năm 2017) và 108 bé trai/100 bé gái (năm 2018). Từ năm 2019 đến 2024, tỷ số giới tính khi sinh tại tỉnh đã đưa về mức cân bằng tự nhiên là 106-104 bé trai/100 bé gái.
Theo ông Nhật, có được kết quả này là nhờ sự nỗ lực, cộng đồng trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. “Trong đó, Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tỉnh và trung tâm y tế các huyện, thị xã, thành phố đã chủ động phối hợp với cơ quan truyền thông đại chúng đẩy mạnh tuyên truyền về dân số và phát triển, lồng ghép chủ đề kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh; chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS) vị thành niên, thanh niên.
Lồng ghép nội dung chăm sóc SKSS vị thành niên trong hoạt động sinh hoạt ngoại khóa tại các trường THCS, THPT; hoạt động tích cực của báo cáo viên cùng Ban Dân tộc tỉnh về các nội dung liên quan đến bình đẳng giới trong chăm sóc SKSS/kế hoạch hóa gia đình ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bên cạnh đó, đội ngũ viên chức, cộng tác viên dân số kết hợp đưa nội dung truyền thông về dân số và phát triển trong các hoạt động truyền thông nhóm nhỏ, nói chuyện chuyên đề tại các thôn, làng, tổ dân phố”-ông Nhật thông tin.
Theo Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tỉnh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến mất cân bằng giới tính khi sinh. Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là định kiến giới, trong đó, tư tưởng trọng nam khinh nữ đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều người.
Với mục tiêu không để xảy ra tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, từ năm 2019 đến nay, tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để làm thay đổi nhận thức, quan niệm, từ đó kiểm soát có hiệu quả tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng tại tỉnh.
Bà Rơ Châm H’Ken-Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Ia Ka (huyện Chư Păh) cho biết: Hội thường xuyên tổ chức tuyên truyền đến người dân về vấn đề chăm sóc SKSS/kế hoạch hóa gia đình.
Hiện nay, nhận thức của người dân đã được nâng cao, không còn nặng nề tư tưởng trọng nam khinh nữ; phụ nữ và nam giới bình đẳng trong công việc, trong gia đình, vợ chồng chia sẻ công việc nhà, chăm sóc con cái…
Công tác tuyên truyền về dân số và phát triển được chú trọng triển khai, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Joah-Trưởng thôn Ngol (thị trấn Đak Đoa) cho hay: Làng có 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Thời gian qua, chúng tôi tổ chức nhiều buổi lồng ghép tuyên truyền nội dung thực hiện Luật Hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Thông qua các buổi tuyên truyền, người dân dần nâng cao nhận thức và ngày càng đánh giá cao vai trò, vị thế của người phụ nữ trong gia đình và xã hội.
Ngoài truyền thông tại cộng đồng, các trường THCS, THPT cũng lồng ghép tuyên truyền chủ đề về kiểm soát mất cân bằng giới tính; chăm sóc SKSS vị thành niên, thanh niên.
Em Trịnh Đình Khang (Trường THPT Pleiku) chia sẻ: “Qua tuyên truyền, chúng em có thêm các kiến thức bổ ích trong chăm sóc sức khỏe vị thành niên, thanh niên và đặc biệt là vấn đề về bình đẳng giới. Hiện nay, vai trò, vị thế của người phụ nữ đã được khẳng định. Phụ nữ có thể đảm nhận được nhiều công việc khó và có khi còn làm tốt hơn cả nam giới”.
Nhằm duy trì những kết quả đạt được, theo Chi cục trưởng Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tỉnh: Đơn vị tiếp tục tham mưu UBND tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp với sự quyết tâm cao và vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Cùng với đó, chú trọng tuyên truyền, vận động mỗi cặp vợ chồng nên có đủ 2 con, bảo đảm quyền, trách nhiệm trong việc sinh con và nuôi dạy con tốt. Nâng cao nhận thức, thực hành về bình đẳng giới, nêu cao vai trò, vị thế của người phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội.
Đẩy mạnh truyền thông giáo dục chuyển đổi hành vi nhằm thực hiện các biện pháp kiểm soát có hiệu quả tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Tăng cường giáo dục kiến thức và kỹ năng sống cho vị thành niên, thanh niên về chăm sóc SKSS, sức khỏe tình dục, hôn nhân và gia đình bằng nhiều hình thức phù hợp.
