Anh Nguyễn Nam - một du khách ở Tây Ninh cho biết: “Hè năm ngoái, tôi cùng gia đình viếng chùa Cổ Thạch, xã Liên Hương và được giới thiệu các quán ăn ven biển. Lần đầu thưởng thức cá liệt dầu nướng than chấm mắm me, ăn kèm rau sống, tôi ấn tượng mãi bởi vị ngọt béo đặc trưng của cá vừa được ngư dân đánh bắt. Từ đó, mỗi mùa tôi đều nhờ bạn mua giúp vài ký gửi vào. Cá liệt dầu nơi nào cũng có, nhưng hương vị ở Liên Hương dường như ngon hơn hẳn. Nhiều người cho rằng, cá liệt dầu chính là món quà tuyệt vời mà đại dương ban tặng vùng biển này - một trong số ít nơi trên thế giới có hiện tượng nước trồi”.
Theo Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, hiện tượng nước trồi thường xuất hiện vào mùa hè, khi gió mùa tây nam thổi mạnh, đẩy lớp nước ấm ra xa và thay thế bằng dòng nước lạnh giàu dinh dưỡng từ độ sâu hàng trăm mét. Nhờ vậy, vùng biển nơi đây có nguồn oxy và khoáng chất dồi dào, giúp hải sản sinh trưởng nhanh, thịt ngọt béo và có giá trị kinh tế cao, đặc biệt là cá liệt dầu. Ngư dân địa phương cho biết, hải sản vùng này ngọt thịt, thơm béo khác biệt hẳn so với nhiều nơi khác. Ngoài lợi thế nước trồi, các gành đá quanh mũi La Gàn cũng góp phần tạo nên hương vị đặc biệt khó nơi nào sánh được của cá liệt dầu.
Cá liệt có rất nhiều loại như: liệt búa, liệt nhớt, liệt bầu, liệt ngang, liệt móm... Trong đó, cá liệt dầu là loại có giá trị kinh tế cao nhất, nó được coi là đặc sản vì số lượng ít, không phải dễ tìm. Anh Trần Ngọc Tỵ - người nhiều năm bán cá liệt dầu ở phường Phú Thủy cho biết: Loài cá này được đánh bắt gần bờ, con lớn nhất chỉ cỡ lòng bàn tay, trung bình 1 kg có 30 - 35 con. Thịt cá trắng, dai, thơm và ngọt, đặc biệt ngon nhất vào mùa này. Người sành ăn thường mua cá liệt dầu mùa cao điểm rồi cấp đông để ăn dần. Cách giữ tươi ngon đơn giản là để nguyên con vào hộp, đổ nước biển ngập cá rồi cấp đông, nhờ vậy hương vị giữ nguyên quanh năm.
Cá liệt dầu (nhiều nơi còn gọi là liệt chỉ) chế biến được nhiều món. Dân xứ biển, chỉ cần nồi canh phớt (nấu chung với cà, thơm, hành, ngò) và cá liệt tươi thả vào, nóng hổi, ăn kèm dĩa mắm ớt thơm ngon là bảo đảm hao cơm, nhất là vào những tháng cuối năm, trời se se lạnh. Đặc biệt, cá liệt dầu nướng trên than hồng được xem là món đặc sản hấp dẫn nhất, khiến du khách khó quên. Từng con cá được trở đều trên vỉ, mỡ chảy làm cá chín vàng, dậy mùi thơm ngậy. Từ xa đã ngửi thấy hương thơm quyến rũ khiến ai cũng phải “nuốt nước bọt”. Cá nướng ăn kèm mắm me và rau sống thì ngon “vô đối”. Ngoài ra, người dân địa phương còn thường kho keo cá liệt dầu, phải kho thật keo, thật cay mới chuẩn vị.
Cá liệt dầu thường xuất hiện nhiều từ tháng 9 âm lịch đến Tết Nguyên đán, nhưng năm nay, ngay từ tháng 8 đã có. Các quán ăn, nhà hàng đều gom trữ đông phục vụ du khách dịp lễ, tết; người dân địa phương còn chế biến thành khô liệt dầu, ngon khó cưỡng. Hiện, giá cá dao động 350.000 - 400.000 đồng/kg tùy cỡ, cuối năm có thể lên gần 500.000 đồng/kg, do nhu cầu tăng cao.
Theo Minh Vân (baolamdong.vn)
