Cỏ thơm (tiếng Jrai gọi là groach) thường mọc tại những khu rừng biên giới hoặc khu vực thị xã Ayun Pa và các huyện Ia Pa, Krông Pa cũ.
Đặc biệt, loại cỏ này đến nay vẫn chưa thể tự trồng và nhân giống, dù nhiều người đã cố gắng mang cỏ thơm về trồng trong khu vườn của mình. Do đó, cỏ thơm ngày càng trở nên quý hiếm.
Thời gian gần đây, những người đam mê ẩm thực Jrai đã có cơ hội thưởng thức đặc sản này ngay tại phố núi Pleiku. Chị Kpă Nguyễn Thu Hồng-Chủ quán “Cơm đồng bào Tây Nguyên” (03 Phùng Hưng, phường Pleiku) đã mạnh dạn đưa vào thực đơn món muối cỏ thơm từ cuối tháng 8-2025.
Theo chị Hồng, cỏ thơm sinh trưởng theo mùa. Từ khoảng tháng 8 đến tháng 12 hằng năm, tùy theo khí hậu từng vùng, khi cỏ đã trưởng thành và bắt đầu ra hoa, người dân có thể thu hoạch. Bởi đó là thời điểm cỏ đạt được mùi thơm đặc trưng. Nếu vội vã thu hoạch sớm, cỏ còn non không đạt chất lượng như mong muốn.
Chị Hồng cũng cho hay: Muối cỏ thơm rất dễ chế biến, chỉ cần một ít muối, bột ngọt, ớt... bỏ vào giã chung với cỏ, tùy định lượng của mỗi người. Muối cỏ thơm có thể ăn ngay hoặc rang khô cho vào hộp tích trữ.
Loại muối này được ăn kèm với nhiều món ăn khác nhau. Chị Hồng thường sử dụng để ướp các loại thịt nướng, nêm canh hoặc phổ biến hơn là để chấm với các loại thức ăn khác. Tất cả đều tạo nên sự khác biệt cho các món ăn mà hiếm gia vị nào có thể mang lại.
Anh Lê Thái Duy (phường Thống Nhất) chia sẻ: “Tôi nghe nhiều người nói về loại muối cỏ thơm này nhưng chưa có dịp được thưởng thức. Nay thấy có bán tại nhà hàng ngay ở trung tâm phường Pleiku nên tôi đến ăn thử cho biết. Quả thật nó rất đặc biệt, vừa thơm vừa đậm đà. Nếu có bạn bè nơi xa đến, tôi cũng sẽ giới thiệu họ thử loại muối dân dã này”.
Đã chuyển vào TP. Hồ Chí Minh sinh sống nhiều năm, song chị Ksor H’Nhi (SN 1993, quê ở xã Ia Rbol) vẫn luôn lưu luyến hương vị quê hương. Từ chỗ nhờ mẹ gửi các loại muối đặc trưng như muối kiến, muối cỏ vào TP. Hồ Chí Minh để ăn, chị H’Nhi đã chuyển sang bán các mặt hàng này cho người dân tại đây.
Đặc biệt, trong tệp khách hàng của chị có khá nhiều người đến từ Úc, Pháp, Nam Phi, Mỹ… Anh Dan Pidan (quốc tịch Mỹ) chia sẻ: “Tôi từng làm đầu bếp ở Nga và Mỹ, từng tiếp xúc với rất nhiều loại gia vị trên thế giới và cảm thấy rất ấn tượng với muối cỏ thơm. Loại muối này có hương thơm và vị đậm đà, tôi thường sử dụng để rắc lên món beef steak và nêm nước dùng khi hầm thịt. Nó làm món ăn bắt vị hơn rất nhiều”.
Chị H’Nhi thông tin: “Ban đầu, vài người bạn của tôi ăn thử muối cỏ thơm và cảm thấy thích thú nên đã giới thiệu cho bạn bè của họ. Cứ thế, dần dà không chỉ người Việt mà rất nhiều người nước ngoài cũng mê các món muối đặc sản Jrai, trong đó có muối cỏ thơm. Vậy nên có nhiều thời điểm "cháy hàng", tôi phải nhập khá nhiều từ quê nhà Gia Lai vào mới có thể đáp ứng.
Theo chị H’Nhi, một số người nước ngoài ở Việt Nam khi trở về quê nhà đã mang theo các loại muối này. Trong đó, có người đặt hàng chị gửi muối qua đường xách tay. Cuối tháng 8 vừa qua, chị H'Nhi đã gửi 2 đơn hàng muối cỏ thơm với khối lượng 13 kg cho một nhà hàng tại Pháp. Hiện tại, nhà hàng này vẫn đang tiếp tục đặt hàng muối cỏ thơm với chị, bởi các món ăn có gia vị này được thực khách tại đây đánh giá cao.
