Không chỉ là ngày hội của những người yêu võ thuật, sự kiện này còn thể hiện quyết tâm của tỉnh Gia Lai trong hành trình bảo tồn và phát huy một di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Bình Định (nay thuộc tỉnh Gia Lai) từ lâu được xem là cái nôi của võ cổ truyền Việt Nam. Thời Tây Sơn, võ cổ truyền phát triển rực rỡ, gắn với tên tuổi của người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ và những chiến công lẫy lừng. Qua nhiều thế hệ, những bài quyền, bài binh khí, những lễ nghi và đạo lý của người học võ vẫn được gìn giữ, trao truyền, trở thành một phần đời sống văn hóa của cộng đồng.
Chính giá trị lịch sử, văn hóa và tính kế thừa đó đã giúp võ cổ truyền Bình Định được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hiện hồ sơ cũng đang được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch trình UNESCO xem xét đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Trong bối cảnh ấy, việc tiếp tục duy trì và tổ chức Liên hoan quốc tế võ cổ truyền không đơn thuần là tổ chức một sự kiện văn hóa - thể thao. Đây còn là cách để khẳng định sức sống của di sản thông qua việc thực hành, trao truyền và quảng bá rộng rãi đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Xa hơn, Gia Lai đang hướng đến phát triển võ cổ truyền thành một sản phẩm du lịch - kinh tế đặc trưng. Những màn biểu diễn võ thuật, những không gian trải nghiệm, các hoạt động giao lưu quốc tế hay tham quan các làng võ nếu được tổ chức bài bản sẽ tạo thêm sức hút cho du lịch, đồng thời góp phần lan tỏa giá trị của võ cổ truyền đến đông đảo công chúng.
Tuy nhiên, để võ cổ truyền Bình Định thực sự trở thành một di sản sống, vài năm tổ chức một kỳ liên hoan thôi vẫn chưa đủ. Giá trị của di sản được quyết định nhiều hơn bởi những hoạt động bền bỉ diễn ra hằng ngày: Các lò võ còn sáng đèn, các võ đường còn duy trì truyền dạy, lớp trẻ còn yêu thích và theo học, các bài quyền vẫn được thực hành trong đời sống cộng đồng.
Bởi vậy, cùng với việc duy trì liên hoan, tỉnh cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp như hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ các lò võ, võ đường; đẩy mạnh đưa võ cổ truyền vào trường học; mở rộng giao lưu, quảng bá trong nước và quốc tế; gắn võ cổ truyền với phát triển du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa. Khi cộng đồng cùng tham gia gìn giữ và phát huy, di sản mới có thể phát triển bền vững.
Liên hoan quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX vì thế đã mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện. Đây chính là dịp để khẳng định bản sắc văn hóa của vùng đất võ, đồng thời mở ra cơ hội đưa võ cổ truyền Bình Định trở thành một thương hiệu văn hóa - du lịch đặc sắc của Gia Lai.
Một di sản chỉ thật sự có sức sống khi còn được cộng đồng gìn giữ, tiếp nối và phát huy liên tục. Đó cũng là minh chứng thuyết phục nhất để UNESCO ghi danh võ cổ truyền Bình Định vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
