Cụ thể, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp (DN) mang chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" cuối tuần qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ "vẫn có tình trạng khi DN hỏi thì các bộ trả lời là theo khoản này, điều này của luật này, nghị định này, thông tư này, đề nghị DN căn cứ quy định pháp luật triển khai". Người đứng đầu Chính phủ đánh giá cách làm việc đó cũng tốt nhưng chưa hiệu quả và chưa đi được đến cùng. Đánh giá này "điểm trúng" nỗi lòng của DN và "điểm trúng huyệt" của không ít cơ quan vẫn né trách nhiệm một cách rất "đúng quy trình" hiện nay.
Thực tế căn bệnh này không mới, thậm chí đã có thời điểm tình trạng sợ trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy trong hoạt động công vụ lan rộng, gây khó khăn, nản lòng cho người dân và DN.
Đơn cử trong lĩnh vực thuế. Những năm 2023 - 2024, rất nhiều DN bị chậm hoàn thuế hằng năm, thậm chí vài năm... đến cụt cả vốn làm ăn. Thế nhưng thắc mắc, kiến nghị thì trả lời rất chậm, cứ "đá qua, đá lại" giữa các cơ quan. Sốt ruột, có DN vác cả hồ sơ tới cơ quan thuế "chầu chực", mong gặp cán bộ thuế để trình bày cũng không ăn thua. Cuối năm 2024, Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế) đã phải có công văn yêu cầu các đơn vị khi trả lời kiến nghị từ phía DN, người nộp thuế phải nêu rõ quan điểm của ngành thuế, tuyệt đối không trả lời chung chung...
Một câu trả lời mà các DN cũng đã quá quen thuộc là "chờ hướng dẫn". Tuy nhiên, có những tình huống, sản phẩm không thể chờ mà cần sự quyết đoán, linh động của cơ quan quản lý trực tiếp. Như việc hàng ngàn container nông sản "tắc" ở cửa khẩu do vướng mắc trong triển khai Nghị định 46 hồi đầu năm. Cùng một vấn đề nhưng lãnh đạo Tây Ninh khi đó cho rằng quy định của Nghị định 46 không phù hợp đối với các mặt hàng nông sản là nguyên liệu tươi (khoai mì, lúa, mía, trái cây tươi...) vì sẽ hư hỏng trong thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm. Chưa kể, do thay đổi đột ngột các quy định mà không có thời gian chuyển tiếp nên DN chưa thể cung cấp đầy đủ hồ sơ cho việc kiểm tra nhà nước. Vì thế, tỉnh đã cho thông quan đồng thời có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ để báo cáo phương án giải quyết này. Cách làm của Tây Ninh đã giúp hàng chục ngàn tấn nông sản không bị hư hỏng, tránh gây thiệt hại cho người dân và DN. Nghị định 46 sau đó đã được tạm ngưng có hiệu lực cho đến khi luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn mới có hiệu lực.
Ở thời điểm hiện tại, như nói trên, lại phát sinh một cách trả lời mới mà theo nhận xét của Thủ tướng là "cũng tốt nhưng chưa hiệu quả và chưa đi được đến cùng". Mà chưa hiệu quả có nghĩa là thắc mắc vẫn còn đó, vấn đề vẫn còn đó, khó khăn vẫn còn đó, vướng mắc vẫn còn đó... Vậy thì làm sao DN tăng tốc, bứt phá để đóng góp nhiều hơn vào nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế của đất nước?
Vì vậy, Thủ tướng chỉ đạo kiến nghị của DN phải được xử lý đến cùng và tất cả câu trả lời phải được công khai. Theo người đứng đầu Chính phủ, công khai là phương pháp tốt nhất để chúng ta vừa giám sát vừa đánh giá hiệu quả. Công khai sẽ khiến các bộ, địa phương không thể trả lời chung chung được nữa và cũng thấy trách nhiệm của chính mình trong việc phải xử lý đến cùng.
Tính đến thời điểm hiện tại, chúng ta có trên 1 triệu DN đang hoạt động, với tổng quy mô vốn đăng ký đạt trên 30 triệu tỉ đồng, đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động. Những con số này cho thấy đóng góp của cộng đồng DN vào phát triển kinh tế là rất lớn, rất quan trọng. Để hoàn thành nhiệm vụ tăng trưởng hết sức thách thức trong 6 tháng cuối năm, việc tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ kịp thời, đồng hành tiếp sức để cộng đồng DN bứt phá là cần thiết và cấp thiết.
Ở chiều ngược lại, tinh thần và cách làm việc của Thủ tướng, của Thường trực Chính phủ cũng khơi dậy niềm tin và trách nhiệm của cộng đồng DN để nỗ lực hơn nữa trong thời điểm quan trọng của đất nước.
Theo Nguyên Minh (TNO)
