Điều này cho thấy đây thực sự là thời điểm "vàng" để TP HCM bứt phá trong phát triển du lịch đường thủy, nhất là ở phân khúc cao cấp.
Tuy nhiên, để tận dụng được điểm rơi cơ hội này, cần nhanh chóng tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất là hạ tầng bến bãi và dịch vụ.
Hiện nay, thành phố chưa có bến tàu chuyên dụng phục vụ khách du lịch, nhất là các loại tàu lớn có dịch vụ lưu trú. Việc cấp phép xây dựng và khai thác bến thuyền du lịch còn nhiều hạn chế, trong khi chi phí neo đậu tại các cảng vẫn ở mức cao. Hạ tầng bến bãi đón, trả khách cũng còn thiếu hụt nghiêm trọng và chưa đồng bộ.
Để thu hút dòng khách quốc tế có mức chi tiêu cao và kéo dài thời gian lưu trú, thành phố cần thiết kế sản phẩm du lịch đường sông được định vị như một hành trình trải nghiệm phong cách sống và khám phá di sản văn hóa độc bản từ sông ra biển, thay vì chỉ dừng lại ở các tour ngắm cảnh ngắn ngày. Tour du lịch đường sông cao cấp phải được hỗ trợ bởi hệ thống hạ tầng và dịch vụ đầy đủ, từ bến cảng, khu mua sắm, ẩm thực, văn hóa đến các hoạt động trải nghiệm ven bờ.
Định hướng này đặc biệt phù hợp với mô hình du thuyền quy mô giới hạn dưới 100 khách mỗi hành trình, nhằm tối ưu hóa sự riêng tư, dịch vụ cá nhân hóa và tạo không gian đủ sâu để văn hóa trở thành nội dung cốt lõi của sản phẩm. Trên hành trình tham quan, du khách có thể trải nghiệm các chương trình biểu diễn nghệ thuật kể chuyện văn hóa sông nước, kết nối quá khứ với hiện tại của vùng đất Gia Định - Chợ Lớn - Sài Gòn hơn 300 năm tuổi.
Trong bối cảnh không gian phát triển du lịch của TP HCM được mở rộng, việc hình thành các tuyến du lịch đường thủy liên vùng kết nối với các tỉnh, thành Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và các tuyến du lịch biển đến Côn Đảo là rất cần thiết nhằm tạo ra các sản phẩm du lịch cao cấp, qua đó gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.
Thành phố cần quy hoạch các cảng du lịch chuyên dụng tại những điểm đầu và cuối hành trình, như cảng tàu khách quốc tế tại Bãi Trước (Vũng Tàu) có vốn đầu tư 8.000 tỉ đồng, với cầu cảng dài 420 m, có khả năng đón tàu chở 6.000 khách, đang được xây dựng. Bên cạnh việc nâng cấp các bến tàu hiện hữu ở khu vực trung tâm để phục vụ khách du lịch đường sông, cần hình thành các tuyến du lịch biển liên vùng theo hướng kết nối từ trung tâm thành phố đến Côn Đảo, Nha Trang, Bạc Liêu và Phú Quốc.
Công tác quảng bá, xúc tiến sản phẩm du lịch đường thủy cũng cần được quan tâm hơn nữa. Hiện nay, sản phẩm du lịch đường thủy vẫn chưa xuất hiện trong danh mục sản phẩm của nhiều hãng lữ hành quốc tế chào bán cho khách đến Việt Nam.
Với sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp trong việc đầu tư các du thuyền 5 sao và xây dựng các tour cao cấp trên sông Sài Gòn, TP HCM đã có những tiền đề quan trọng để bứt phá, từng bước khẳng định vị thế của một trung tâm du lịch đường thủy hàng đầu cả nước.
Theo TRẦN TƯỜNG HUY, Phó Viện trưởng
Viện Nghiên cứu Du lịch xã hội
