Đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Bộ KH-CN vừa công bố kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. TPHCM xếp thứ 2 cả nước, dẫn đầu 12/52 chỉ số thành phần.

Tuy nhiên, khoảng cách với vị trí đầu bảng là Hà Nội lại khá xa, đến 6,35 điểm (59,33 điểm so với 65,68 điểm) trong khi rất gần với TP Hải Phòng, Quảng Ninh xếp kế cận.

TPHCM tăng điểm so với năm trước (từ 60,59 lên 65,21 điểm) ở đầu vào gồm hạ tầng KH-CN, môi trường kinh doanh, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), giảm ở đầu ra (từ 58,36 xuống 53,44 điểm, tụt xuống hạng 4). Nghĩa là thành phố có điều kiện thuận lợi hàng đầu (thể chế, hạ tầng, thị trường, nhân lực) nhưng kết quả tạo ra (sáng chế, doanh nghiệp KH-CN, năng suất, giá trị sản xuất) chưa tương xứng.

Thể chế từ hạng 30 lên hạng 7; hạ tầng hạng 1; cải cách hành chính, quản trị điện tử, chi cho giáo dục đều tăng. Điều này cho thấy sự cải thiện đến từ khu vực Nhà nước. Trong khi chi ngân sách cho KH-CN (khoảng 0,05% GRDP), số doanh nghiệp (DN) KH-CN, nhãn hiệu tập thể, tính năng động của chính quyền (PCI) lại giậm chân tại chỗ.

Bên cạnh đó là sự sụt giảm khu vực DN (và đầu ra): tăng năng suất lao động gần 0% (hạng 33/34); cạnh tranh bình đẳng (PCI), nhân lực R&D, lao động qua đào tạo đều giảm... Một thành phố năng động nhưng sức chuyển hóa thể chế, hạ tầng, công nghệ lại không đạt kết quả tốt! Bên cạnh một vài nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chính là DN chưa trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo; đầu tư R&D chỉ 0,08% GRDP, liên kết với viện, trường yếu, nên đổi mới sáng tạo chưa chuyển thành năng suất.

Đánh giá này đã được ghi nhận trong nhiều diễn đàn, hội nghị góp ý. Đó là cơ chế sandbox chấp nhận rủi ro chưa có sản phẩm cụ thể; cơ chế phối hợp “ba nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp) chưa tạo ra sản phẩm rõ nét, nhất là vai trò của Nhà nước với tư cách là khách hàng đầu tiên của DN và nhà nghiên cứu.

Dù đã qua hơn 1 năm vận hành, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vẫn chưa cụ thể hóa đầu ra, bản thân thành phố sụt hạng so với chính mình. Khi KH-CN, chuyển đổi số được xác định là trụ cột chiến lược mà thành phẩm và sức tác động của nó lên đời sống sản xuất - kinh doanh lại yếu thì rõ ràng còn nhiều việc phải làm!

Có cơ chế mở, hạ tầng bao phủ, đội ngũ trường, viện lớn, uy tín, có kinh phí nhưng liên kết viện, trường với DN yếu kéo dài, nên chưa thể tạo đòn bẩy gọi vốn DN. DN KH-CN (1,05/1.000 DN) và khởi nghiệp sáng tạo (2,24% DN mới) còn mỏng. Một phần do cơ cấu kinh tế nặng thương mại, dịch vụ và gia công, nên đổi mới sáng tạo chưa chuyển thành năng suất: năng suất lao động 2024 gần như không tăng, nhóm tác động đến sản xuất - kinh doanh tụt từ hạng 24 xuống 32/34.

TPHCM sẽ nỗ lực hơn nữa để đưa đầu ra trở lại tốp 2, và quan trọng hơn, phải thật sự chuyển hóa các đầu vào thành kết quả khả dụng ở đầu ra. Nó cũng minh chứng cho mục tiêu đưa Nghị quyết 57 vào đời sống.

Cụ thể là đưa doanh nghiệp vào trung tâm của đổi mới sáng tạo bằng nhóm giải pháp: Tăng chi ngân sách cho KH-CN theo Nghị quyết 57, dùng vốn mồi kéo vốn R&D của DN; đặt hàng nghiên cứu theo bài toán của DN; công nhận DN KH-CN; chương trình năng suất cho DN sản xuất.

Xem xét giao chỉ tiêu cho từng ngành điều tra DN về R&D, đổi mới sáng tạo; rà soát số liệu năng suất lao động. Bù điểm trống ở đầu ra và môi trường kinh doanh: nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý, OCOP; khắc phục những chỉ số PCI yếu; nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo ở khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Đầu ra ở nguồn xã hội, thị trường đang là mục tiêu quyết định.

Theo NGUYỄN QUÂN CÁT (SGGPO)

Có thể bạn quan tâm

Sức bật mới cho vùng biên

Sức bật mới cho vùng biên

(GLO)- Thực hiện Kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú tại các xã biên giới, cuối năm 2025, cả nước đã triển khai xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các tỉnh, thành phố có biên giới đất liền.

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Một sắc thuế có từ lâu nhưng nhiều người không biết, không đóng. Đáng nói hơn là ngành thuế, vốn thường kiểm soát chặt chẽ các khoản thu, dường như cũng không sát sao... Nghịch lý liên quan đến thuế đất phi nông nghiệp khiến không ít người cảm thấy khó hiểu.

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

(GLO)- Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trẻ em. Bảo vệ trẻ trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào kỹ năng tự phòng vệ, mà cần trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Không chỉ là công cụ kích cầu du lịch, các concert, lễ hội, chương trình nghệ thuật lớn... còn có thể tạo thị trường cho nghệ sĩ, nhà sản xuất chương trình, doanh nghiệp công nghệ sân khấu, thiết kế, truyền thông, quảng cáo và nhiều ngành nghề sáng tạo khác cùng phát triển.

Gìn giữ giá trị thật

Gìn giữ giá trị thật

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg (ngày 20-10) về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học thật, thi thật, đánh giá thật.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null