Muốn có một ngôi trường như thế, trước hết chúng ta phải bắt đầu từ những điều bình dị nhất: cách thầy trò đối xử với nhau mỗi ngày.
Trước hết, thầy trò phải hiểu nhau. Một tiết học sẽ vui hơn nhiều khi thầy cô biết gợi mở những vấn đề học sinh (HS) quan tâm, còn HS sẵn lòng hưởng ứng, chia sẻ và hợp tác. Ngược lại, khi các em có ý tưởng hay, đề xuất mới, thầy cô cũng nên vui vẻ tiếp nhận thay vì vội vàng từ chối chỉ vì điều đó khác với cách làm quen thuộc.
Dạy học không phải là cuộc độc thoại của người lớn mà là hành trình có sự tham gia của cả thầy và trò. Khi hai phía biết lắng nghe, biết nhường nhau một nhịp và cùng tạo nên niềm vui, lớp học tự nhiên sẽ có sức sống.
Muốn trường vui, thầy cô phải chủ động tạo ra niềm vui. Một ánh mắt thân thiện, một nụ cười, một lời hỏi thăm chân tình có thể làm dịu đi bao nhiêu căng thẳng. Tất nhiên, vui vẻ không có nghĩa là dễ dãi, thân thiện không có nghĩa là buông lỏng kỷ luật. Điều cần thiết là giữ nguyên tắc bằng sự công bằng, nhắc nhở bằng lòng tôn trọng và giải quyết vấn đề bằng thái độ bình tĩnh.
Thầy cô hãy trân trọng HS từ những điều nhỏ nhất. Các em còn trẻ, nhưng cảm xúc và lòng tự trọng của các em rất đáng được nâng niu. Chúng ta không thể mong HS yêu trường nếu những điều thiết thực trong đời sống học đường chưa được quan tâm. Một nhà vệ sinh sạch sẽ, đủ tiện nghi; một sân trường xanh mát; một góc đọc sách dễ chịu… tưởng là chuyện nhỏ nhưng lại nói lên rất nhiều về sự quan tâm của nhà trường. Các em có thể không nhớ hết những lời chúng ta nói, nhưng sẽ nhớ cảm giác mình được chăm sóc và tôn trọng như thế nào.
Các nhà trường cũng cần có những hoạt động cuốn hút HS. Những hoạt động ấy chính là chất keo gắn kết thầy trò, kết nối bạn bè và làm nên bản sắc riêng của mỗi ngôi trường.
Với thầy cô, đổi mới phương pháp dạy học là một cách thể hiện tình yêu thương. HS khó có thể vui vẻ lâu dài nếu mỗi ngày đến lớp chỉ là nghe giảng, chép bài, làm bài và lo sợ bị điểm kém. Một bài học dễ hiểu, sinh động, có tình huống gần gũi với cuộc sống, có cơ hội để HS đặt câu hỏi và khám phá sẽ khơi dậy hứng thú học tập. Một tiết học tốt có thể làm HS vui suốt cả ngày, thậm chí khơi mở một ước mơ cho nhiều năm sau.
Một ngôi trường sẽ thật sự vui khi ở đó người lớn không dùng quyền lực để tạo khoảng cách, HS không dùng sự vô tâm để làm tổn thương nhau, và mọi người đều biết đối xử với nhau bằng tấm chân tình, tôn trọng, sự bao dung và lòng sẻ chia. Khi ấy bạo lực học đường sẽ bị đẩy lùi. Những hình ảnh xấu xí như học trò đánh cô giáo như vừa qua sẽ không có cơ hội xuất hiện.
Để bạo lực không còn xảy ra ở trường học thì cả thầy và trò cùng xây dựng nơi này là "ngôi nhà" để trò lớn lên trong tri thức, trưởng thành trong tình yêu thương.
(*) Hiệu trưởng THPT Bùi Thị Xuân, P.Bến Thành, TP.HCM
Theo Huỳnh Thanh Phú * (TNO)
