Miền Trung - Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng đang nắm giữ lợi thế hiếm có về nguồn hàng xuất khẩu. Nếu không gian phía Tây nổi bật với các vùng chuyên canh cà phê, hồ tiêu, cao su, sầu riêng, chanh dây thì khu vực ven biển phía Đông lại sở hữu thế mạnh thủy sản, đồ gỗ, dệt may và công nghiệp chế biến.
Thống kê cho thấy, Gia Lai hiện có hơn 300 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, đưa sản phẩm hiện diện tại khoảng 120 quốc gia và vùng lãnh thổ. Quy mô giao thương mở rộng đặt ra yêu cầu bức thiết về chuỗi dịch vụ vận tải, lưu kho, bảo quản và giao nhận chuyên nghiệp.
Thế nhưng, nghịch lý tồn tại là chi phí logistics vẫn chiếm tỷ trọng cao, bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thiếu đồng bộ giữa vùng sản xuất và hệ thống cửa khẩu, cảng biển.
Hạ tầng giao thông trục ngang kết nối Tây Nguyên xuống duyên hải còn hạn chế; hệ thống kho lạnh chuyên dụng, trung tâm gom hàng và vận tải đa phương thức chưa đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng hàng hóa. Thực tế, không ít doanh nghiệp tại Gia Lai vẫn phải tốn thêm chi phí trung chuyển, đưa hàng đến các cảng ngoài tỉnh để làm thủ tục xuất khẩu.
Nhận diện rõ điểm nghẽn, Gia Lai đang dồn sức hiện thực hóa các giải pháp khơi thông kết nối vùng. Việc thúc đẩy tiến độ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku cùng dự án Cảng Phù Mỹ được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt lớn.
Khi các “mạch máu” giao thông này hoàn thiện, khoảng cách từ cao nguyên xuống biển sẽ được rút ngắn tối đa, mở ra hành lang vận tải thông suốt, thu hút mạnh mẽ nguồn hàng trong tỉnh và các địa phương lân cận.
Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 mới đây, Bí thư Tỉnh ủy Thái Đại Ngọc đã khẳng định tầm nhìn chiến lược của địa phương: Gia Lai không chỉ dừng lại ở mục tiêu đưa hàng hóa đến nhiều thị trường hơn, mà còn khát vọng trở thành điểm kết nối hàng hóa, dịch vụ và chuỗi cung ứng trọng yếu giữa Tây Nguyên, Duyên hải miền Trung với khu vực và quốc tế.
Để hiện thực hóa khát vọng đó, theo các chuyên gia, Gia Lai cần quy hoạch bài bản các trung tâm logistics, kho lạnh, điểm tập kết gắn với vùng nguyên liệu và khu công nghiệp để tránh manh mún; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và xanh hóa chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ trong quản lý kho bãi, điều phối phương tiện, truy xuất nguồn gốc và phát triển vận tải đa phương thức cũng sẽ là chìa khóa tối ưu hóa thời gian, chi phí lưu chuyển.
Đặc biệt, sự liên kết chặt chẽ theo mô hình “nhà nước kiến tạo - doanh nghiệp đồng hành” giữ vai trò quyết định. Sự bắt tay thực chất giữa chính quyền, doanh nghiệp sản xuất, đơn vị vận tải và hệ thống cảng biển sẽ hình thành chuỗi dịch vụ khép kín ngay tại chỗ.
Khi nút thắt logistics được tháo gỡ, Gia Lai không chỉ giữ lại giá trị gia tăng cho doanh nghiệp địa phương, mà còn vững vàng định vị vai trò trung tâm trung chuyển, mắt xích chiến lược trên bản đồ giao thương khu vực và thế giới.