Các vụ việc liên quan đến hoạt động sản xuất, phát tán phim giang hồ trên mạng xã hội liên tiếp được cơ quan chức năng phát hiện, xử lý cho thấy tình trạng sử dụng nội dung bạo lực để thu hút sự chú ý và kiếm tiền vẫn là vấn đề đáng lo ngại.
Ngày 11-10, Công an tỉnh Lào Cai đã khởi tố, bắt tạm giam thêm 5 người trong vụ án liên quan đến nhóm sản xuất phim giang hồ của Lê Thế Hưng (tức Hưng Lộc) và Trương Văn Nam (Nam phập).
Những người này bị điều tra về hành vi đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông. Theo thông tin được công bố, nhóm bị cáo buộc tham gia sản xuất các phim giang hồ có nhiều cảnh bạo lực, đánh nhau, đòi nợ, cờ bạc và sử dụng dao, kiếm, gậy, súng giả. Sau khi hoàn thiện, các phim này được đăng lên kênh YouTube 24.TV, sau đổi tên thành "Melody And Lullaby", thu hút hàng triệu lượt xem.
Trước đó, ngày 28-9, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) thông tin đã khởi tố Nguyễn Văn Dũng (tức Dũng trọc Hà Đông) cùng 16 bị can liên quan đến kênh YouTube Đời TV cũng về tội "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”.
Theo cơ quan điều tra, nhóm này bị cáo buộc sản xuất, đăng tải các phim ngắn có nội dung bạo lực, sử dụng dao, súng để giải quyết mâu thuẫn, khắc họa hình tượng giang hồ nhằm thu hút lượt xem, lượt thích và kiếm tiền từ YouTube.
Ngày 22-8, Công an TP. Hà Nội cũng khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phạm Tuấn cùng 9 người liên quan đến hoạt động sản xuất, đăng tải video có nội dung bạo lực học đường và giang hồ trên mạng xã hội.
Kênh YouTube Phạm Tuấn ENTERTAINMENT có hơn 1 triệu người đăng ký, trong đó một video mang tên "Đường cùng 3 - Lật mặt" thu hút gần 3 triệu lượt xem. Theo thông tin điều tra, hoạt động sản xuất, đăng tải nội dung này mang lại khoản thu lợi hàng trăm triệu đồng.
Điểm đáng chú ý là bạo lực trong những video này không chỉ xuất hiện như 1 tình tiết giải trí mà còn được khai thác để tạo sự tò mò, kích thích tranh luận và tăng tương tác.
Khi lượt xem có thể chuyển hóa thành doanh thu, một số người sản xuất có động cơ tiếp tục xây dựng nội dung gây sốc, khắc họa hình ảnh giang hồ, thanh toán lẫn nhau và giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực.
Hệ lụy không dừng lại ở môi trường thông tin. Việc thường xuyên tiếp xúc với những hình ảnh bạo lực có nguy cơ tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi của người xem, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Đáng lo ngại hơn, khi những nhân vật giang hồ được xây dựng như hình mẫu nổi tiếng, được tung hô hoặc ngưỡng mộ, ranh giới giữa giải trí và cổ xúy hành vi lệch chuẩn có thể bị xóa nhòa.
Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định trách nhiệm quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet, thông tin trên mạng, trong đó có các yêu cầu đối với việc xử lý thông tin vi phạm.
Theo đó, trách nhiệm trước hết thuộc về người sản xuất, đăng tải nội dung vi phạm. Việc gắn nhãn phim ngắn, giải trí hoặc hư cấu không đương nhiên loại trừ trách nhiệm pháp lý. Các nền tảng mạng xã hội cũng cần tăng cường phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm và xử lý tài khoản tái phạm theo quy định.
Đặc biệt, cần quan tâm đến cơ chế phân phối nội dung. 1 video vi phạm có thể bị gỡ bỏ, nhưng nếu các video tương tự tiếp tục được đề xuất đến người xem, vấn đề sẽ khó được giải quyết triệt để.
Bên cạnh đó, người dùng cần hạn chế chia sẻ video bạo lực, không tiếp tay lan truyền nội dung độc hại và chủ động báo cáo các trường hợp vi phạm. Gia đình, nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, giúp trẻ em biết chọn lọc thông tin và nhận diện những nội dung có nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực.
Khi lượt xem trở thành công cụ kiếm tiền, trách nhiệm kiểm soát nội dung không thể chỉ dừng ở người đăng tải. Việc xử lý nghiêm hành vi vi phạm, nâng cao trách nhiệm của nền tảng và xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên mạng xã hội là những yêu cầu cần thiết để hạn chế tình trạng thương mại hóa bạo lực.
