Từ các nhà hoạch định chính sách, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ đến những người dân bình dị, từ miền núi đến đồng bằng, từ đô thị đến những bản làng xa xôi, sự hưởng ứng rộng khắp với rất nhiều hoạt động lớn nhỏ đã được chuẩn bị gợi lên một thông điệp sâu sắc: văn hóa chính là chất keo bền chặt gắn kết cộng đồng, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và nuôi dưỡng lòng nhân ái trong mỗi con người.
Có những sự kiện được ghi nhớ bằng những con số, những công trình hay những dấu mốc lịch sử. Nhưng cũng có những sự kiện được ghi nhớ bởi khả năng đánh thức những tình cảm tốt đẹp nhất trong lòng mỗi con người.
Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 mang cả hai ý nghĩa ấy, một nguồn sức mạnh tinh thần có khả năng kết nối hàng triệu trái tim người Việt Nam ở khắp nơi nơi.
Đó chính là vẻ đẹp đặc biệt của văn hóa. Một bữa cơm đoàn viên, một lời thăm hỏi chân thành, một hành động giúp đỡ người gặp khó khăn cũng có thể trở thành biểu hiện sinh động của văn hóa.
Bởi văn hóa không chỉ hiện diện trên những sân khấu rực rỡ ánh đèn, trong bảo tàng hay các công trình di sản mà còn sống trong từng cách ứng xử, từng nghĩa cử và từng mối quan hệ giữa con người với con người.
Nhìn sâu hơn, sự hưởng ứng rộng khắp dành cho Ngày Văn hóa Việt Nam càng khẳng định văn hóa là chất keo kết dính bền chặt của cộng đồng, là nền tảng tinh thần làm nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trong suốt chiều dài lịch sử, chính những giá trị chung về lòng yêu nước, nghĩa đồng bào, tinh thần tương thân tương ái, sự bao dung và ý chí vượt khó đã giúp dân tộc ta đứng vững trước biết bao thử thách.
Điều này càng có ý nghĩa trong một thế giới đang chứng kiến nhiều biến động, khi công nghệ có thể kết nối con người nhanh hơn bao giờ hết nhưng không phải lúc nào cũng khiến con người gần nhau hơn.
Chúng ta có thể có hàng ngàn mối liên hệ trên mạng xã hội nhưng vẫn cần những sẻ chia thực sự trong cuộc sống. Chúng ta có thể xây dựng những đô thị hiện đại, những nền tảng số thông minh nhưng vẫn cần những cộng đồng nhân ái và những con người biết sống vì nhau.
Phát triển kinh tế có thể làm cho đất nước giàu có hơn nhưng chính văn hóa mới giúp sự phát triển ấy trở nên nhân văn, bền vững và thêm ý nghĩa.
Vì thế, giá trị sâu xa của Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ là tôn vinh bản sắc hay mở rộng cơ hội hưởng thụ văn hóa mà còn là dịp đánh thức lòng trắc ẩn và trách nhiệm xã hội.
Khi những hoạt động văn hóa hướng về cộng đồng, khi nghệ thuật đến được với những người yếu thế, khi di sản trở thành niềm tự hào chung và những nghĩa cử tốt đẹp được nhân lên, văn hóa không còn là một khái niệm trừu tượng.
Văn hóa đã trở thành sức mạnh làm cho con người biết yêu thương hơn, xã hội biết sẻ chia hơn và đất nước thêm gắn bó.
Từ Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 lần đầu tiên này, điều chúng ta mong đợi không chỉ là những chương trình thành công hay các hình ảnh đẹp được lưu giữ mà là sự chuyển biến lâu dài trong nhận thức và hành động.
Để sau ngày 24-11, những không gian văn hóa tiếp tục mở rộng, những sáng tạo được khuyến khích, những di sản được gìn giữ và những hành động nhân ái vẫn tiếp tục lan tỏa. Để văn hóa không chỉ được tôn vinh trong một ngày mà được thực hành trong cả 365 ngày của năm.
Một dân tộc có thể mạnh bởi tiềm lực kinh tế, khoa học và công nghệ nhưng chỉ thực sự trường tồn khi có một nền văn hóa đủ sâu sắc để gìn giữ căn tính, đủ bao dung để kết nối những khác biệt và đủ nhân văn để không ai bị bỏ lại phía sau.
Theo PGS.TS. BÙI HOÀI SƠN (SGGPO)
