Gian nan đường đến lớp
Ba hồi trống báo hiệu giờ vào học tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Đak Rong. Học sinh nhanh chân trở về lớp. Theo chân thầy hiệu trưởng, tôi dừng lại ở lớp 3C, nơi câu chuyện của cô giáo về hoàn cảnh em Đinh Thị Nếc phần nào cho thấy những khó khăn mà học sinh vùng khó phải vượt qua để tiếp tục đến trường.
Nhà ở làng Đak Tơ Neng, cách trường gần 13 km, Nếc có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Những lúc rảnh, em theo cha mẹ lên rẫy phụ việc. Đường đến trường xa, có khi phải đi bộ hàng giờ khiến em nhiều lần nản chí, từng nghĩ đến chuyện nghỉ học. Biết hoàn cảnh của em, giáo viên chủ nhiệm cùng chi bộ kiên trì đến nhà thăm hỏi, động viên. Ban Quản lý làng cũng tổ chức xe đưa đón, giúp em bớt nỗi lo đường xa. Sự quan tâm ấy giúp Nếc tiếp tục đến lớp cùng bạn bè.
Nếc tâm sự: “Em vui khi được đến trường học cùng cô giáo và các bạn. Trước đây, có lúc em ngại đi học vì nhà xa, đường đi vất vả. Bây giờ được thầy cô quan tâm, có xe đưa đón, em sẽ cố gắng đi học đều và học thật tốt”.
Theo cô Ksor H’Un - Giáo viên chủ nhiệm lớp 3C, đầu năm học, lớp có 4 học sinh ở các làng Đak Tơ Neng, Kon Pne, Kon Bông thường xuyên nghỉ học do nhà xa, gia đình khó khăn, cha mẹ bận đi rẫy. Cô nhiều lần đến tận nhà gặp phụ huynh, tìm hiểu hoàn cảnh, vận động các em trở lại lớp. Nhờ sự phối hợp giữa giáo viên, trưởng thôn và gia đình, các em đã đi học đều đặn hơn.
Ở làng Đak Tơ Neng, em Đinh Thị Nét (lớp 9A) cũng từng có ý định nghỉ học để phụ giúp gia đình. Do chưa có nhà ở, gia đình em phải sinh sống tại nhà rẫy. Cuộc sống thiếu thốn cùng quãng đường đến trường xa khiến việc học của em thêm chật vật. Biết hoàn cảnh của Nét, thầy giáo phối hợp với Ban Quản lý làng nhiều lần đến thăm hỏi, động viên, phân tích để gia đình hiểu ý nghĩa lâu dài của việc học. Sự kiên trì ấy giúp em dần ổn định việc học, đến lớp thường xuyên hơn.
Ông Đinh Văn Trình - Trưởng thôn Đak Tơ Neng - cho biết: Làng hiện có 429 hộ, 100% là dân tộc Bahnar, với hơn 120 học sinh theo học tại trường. Trong các buổi họp làng, người dân được tuyên truyền về lợi ích của việc học và trách nhiệm chăm lo việc học hành của con em. Với những gia đình gặp khó khăn trong việc đưa đón, làng ký hợp đồng với DN vận tải để tổ chức đưa học sinh tập trung từ các làng đến trường, góp phần giảm trở ngại đi lại.
Cùng em vượt khó đến trường
Năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Đak Rong có 735 học sinh, trong đó 99% là người dân tộc thiểu số; bậc tiểu học có 462 em/15 lớp, bậc THCS có 273 em/8 lớp; trường tổ chức bán trú cho 562 học sinh. Từ đầu năm học đến nay có 7 em nghỉ học, nhưng sau đó 4 em trở lại lớp, tỷ lệ duy trì sĩ số đạt trên 99,6%.
Theo nhà trường và chính quyền địa phương, một số học sinh nghỉ học do cha mẹ bận đi rẫy, đi làm xa, chưa quan tâm đúng mức đến việc học hoặc để con ở nhà với ông bà mà thiếu người kèm cặp. Tình trạng này thường dễ xảy ra sau kỳ nghỉ dài ngày hoặc vào mùa thu hoạch nông sản. Nghỉ học kéo dài khiến các em hổng kiến thức, dễ chán nản và có nguy cơ bỏ học hẳn.
Theo thầy Nguyễn Việt Quố - Hiệu trưởng nhà trường: Ngay từ đầu năm học, trường chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm theo dõi sĩ số, đến nhà tìm hiểu nguyên nhân và vận động học sinh trở lại lớp. Với những em có nguy cơ bỏ học, trường phối hợp chính quyền địa phương, các đoàn thể và người có uy tín gặp gỡ, thuyết phục phụ huynh. Nhờ đó, nhiều gia đình quan tâm hơn đến việc học của con, góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học.
“Bên cạnh tuyên truyền, nhà trường vận động nguồn lực xã hội hóa tặng quà cho học sinh khó khăn vào đầu, giữa và cuối năm học; duy trì mô hình bán trú để các em yên tâm học tập. Đồng thời, trường đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, tạo hứng thú và tăng sự gắn bó của học sinh với thầy cô, bạn bè, trường lớp” - thầy Quốc nhấn mạnh.
Theo ông Mã Văn Tình - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đak Rong: Thời gian tới, xã sẽ chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp với nhà trường và các làng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, phấn đấu 100% học sinh trong độ tuổi đến lớp năm học 2026 - 2027. Đồng thời, xã định hướng đưa nội dung vận động trẻ đến trường, không tự ý nghỉ học vào quy ước, hương ước của các làng; huy động các đoàn thể kết nối nhà hảo tâm hỗ trợ học sinh khó khăn, giúp các em duy trì việc học.