Tại buổi làm việc về Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030 của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) do UBND tỉnh làm đại diện chủ sở hữu, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn yêu cầu các doanh nghiệp này phải cải tiến triệt để công tác quản trị, tổ chức sản xuất, quy trình vận hành nhằm nâng cao chỉ số TFP (năng suất các nhân tố tổng hợp), tạo động lực tăng trưởng và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Đó không phải là một lời nhắc nhở chung chung theo kiểu "cần cố gắng hơn", mà là một chỉ dấu cho thấy lãnh đạo tỉnh đã nhìn đúng vào vấn đề. Nếu không thay đổi từ bên trong, khối DNNN sẽ khó hoàn thành vai trò dẫn dắt của mình.
Không thể chấp nhận một thành phần kinh tế nắm giữ nguồn lực công nhưng vẫn vận hành theo quán tính cũ; được giao sứ mệnh dẫn dắt nhưng hiệu quả lại không tương xứng; nói nhiều đến chiến lược phát triển nhưng bộ máy bên trong vẫn ì ạch, rườm rà, hành chính hóa.
Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân phải tính tất cả chi phí, thời gian vận hành cũng như các biến động của thị trường để tồn tại thì DNNN không thể giữ cách làm cũ, với lý do đang thực hiện nhiệm vụ công ích để chấp nhận năng suất thấp. DNNN cũng không thể vin vào đặc thù ngành nghề để biện hộ cho việc bộ máy vận hành kém hiệu quả.
Bởi lẽ, DNNN trước hết vẫn là doanh nghiệp, trong đó phải lấy hiệu quả quản trị, sản xuất, sử dụng vốn và mức độ đóng góp cho nền kinh tế làm thước đo.
Cải tiến triệt để công tác quản trị là thay đổi tận gốc, thay vì chỉ chỉnh sửa vài quy chế hay thêm vài thủ tục. Điều cần thay đổi trước hết là tư duy điều hành.
Người đứng đầu doanh nghiệp phải nhìn thẳng vào chất lượng vận hành bên trong: Bộ máy đã tinh gọn chưa? Quy trình nào còn lãng phí? Khâu nào năng suất thấp? Trách nhiệm thuộc về ai khi công việc chậm trễ hoặc hiệu quả thấp?
Không trả lời được những câu hỏi căn bản này thì doanh nghiệp chưa thể nói đến phát triển bền vững.
Tiếp theo là việc tổ chức sản xuất và quy trình vận hành. Một quy trình rườm rà sẽ làm mất thời gian, tăng chi phí và triệt tiêu sáng kiến. Một cơ chế phối hợp thiếu hiệu quả sẽ khiến công việc phải qua nhiều tầng nấc, dẫn đến trách nhiệm không rõ ràng. Một bộ máy quen làm việc theo lối "đến hẹn lại lên" sẽ rất khó thích ứng với yêu cầu tăng trưởng mới.
Điều quan trọng nữa là phải nhìn việc cải tiến quản trị trong mối liên hệ với bảo toàn và phát triển vốn nhà nước. Vốn nhà nước không phải "của chùa".
Mỗi đồng vốn do DNNN quản lý và sử dụng đều phải được sử dụng đúng chỗ, sinh lợi đúng mức và được bảo vệ bằng cơ chế quản trị đủ chặt chẽ. Không chỉ để bảo toàn mà còn phải sinh lợi cho nền kinh tế.
Vì thế, yêu cầu của Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn là chính đáng khi đặt trọng tâm vào chỉ số năng suất các nhân tố tổng hợp, vào khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới mô hình quản trị. Tăng trưởng trong giai đoạn mới không thể chỉ trông vào mở rộng quy mô vốn hay tăng thêm tài sản.
Nếu cách quản trị không đổi, bộ máy không tinh gọn, quy trình không thông minh, năng lực con người không được nâng lên thì tăng trưởng ấy khó bền vững, thậm chí phải đánh đổi bằng sự lãng phí nguồn lực.
Gia Lai đang đặt ra mục tiêu phát triển cao hơn, chất lượng hơn trong giai đoạn tới. Để đạt được điều này, khu vực DNNN không thể chỉ hoàn thành nhiệm vụ một cách hình thức mà phải làm ăn hiệu quả, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, tận dụng khoa học công nghệ để tăng năng suất, chất lượng sản xuất kinh doanh.
DNNN không thiếu khẩu hiệu, mà cái thiếu là những thay đổi đủ mạnh trong cách quản trị, tổ chức công việc và cách chịu trách nhiệm cuối cùng. Điều cần nhất không phải là hứa hẹn nhiều hơn mà là mạnh dạn cắt bỏ những gì đang níu chân doanh nghiệp. Nếu quản trị không đổi, mọi chiến lược phát triển vẫn có nguy cơ chỉ dừng lại trên giấy.
