Công nghệ tưới này không chỉ giúp tiết kiệm lượng nước tưới mà còn giảm chi phí thuê nhân công, đầu tư phân bón, trong khi hiệu quả sản xuất lại tăng lên.
Hiệu quả thấy rõ
Dự án “Sáng kiến hệ sinh thái thị trường cho nông dân tỉnh Gia Lai” do tổ chức IDE tại Việt Nam phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh và Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Đak Pơ triển khai.
Tham gia dự án có 25 hộ trồng rau trên địa bàn thị trấn Đak Pơ, xã Yang Bắc và Tân An. Mỗi hộ được hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nước tiên tiến cho 1 sào rau, trong đó, 10 hộ tại xã Tân An được hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nước phun mưa, 10 hộ tại xã Yang Bắc và 5 hộ tại thị trấn Đak Pơ được hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nước nhỏ giọt.
Ông Trần Văn Hay (thôn Tân Phong, xã Tân An) cho biết: Gia đình ông có 3 sào đất trồng rau. Được dự án hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nước phun mưa cho diện tích 1 sào, ông bỏ ra gần 7 triệu đồng để lắp đặt thêm hệ thống tưới nước phun mưa cho 2 sào rau còn lại. Từ đó đến nay, mỗi lần tưới nước, ông chỉ việc bật van rồi canh giờ tắt. Thời gian còn lại, ông làm việc khác. Nhờ tưới nước bằng hệ thống phun mưa, đất giữ được độ tơi xốp nên vườn rau phát triển tốt, năng suất cao hơn 20% so với trước.
Tương tự, ông Trần Quang Hậu (cùng thôn) thông tin: “Gia đình tôi trồng 3,5 sào rau cải ngọt, húng thơm và ngò. Từ khi áp dụng hệ thống tưới nước phun mưa, đất tơi xốp hơn nên cây trồng nhanh bén rễ và phát triển tốt, cho năng suất cao hơn 10% so với trước. Mới đây, tôi bán rau được hơn 27 triệu đồng, trừ chi phí đầu tư còn lãi hơn 22 triệu đồng”.
Tại xã Ia Phìn (huyện Chư Prông), những năm qua, người dân cũng chú trọng đầu tư hệ thống tưới tiên tiến, tiết kiệm nước trên diện tích cà phê và cây ăn quả. Chủ tịch Hội Nông dân xã Hoàng Xuân Thanh cho hay: Gia đình ông có 2 ha cà phê được lắp đặt hệ thống béc tưới cánh bướm và tưới nhỏ giọt. Trước đây, mỗi năm, ông phải thuê 25 công tưới nước cho vườn cây. Từ năm 2018 đến nay, nhờ ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước, ông tiết giảm được 50% chi phí thuê nhân công.
“Ưu điểm của hệ thống béc tưới cánh bướm là nước phun mưa từ trên cao xuống nên làm mát được không khí xung quanh và rửa trôi được các loại rầy, rệp gây hại bám trên lá cây. Còn đối béc tưới nhỏ giọt ở tầng thấp giúp làm mát mặt đất xung quanh để rễ cây phát triển rộng hơn. Nhờ đó, cây cà phê hấp thu nước và dinh dưỡng kịp thời nên phát triển tốt và hạn chế được sâu bệnh gây hại”-ông Thanh nói.
Cũng theo ông Thanh, hiện nay, toàn xã có 1.882 ha cây trồng, chủ yếu là cà phê và cây ăn quả. Đến nay, khoảng 95% diện tích cà phê đã được người dân lắp đặt hệ thống béc tưới cánh bướm, cánh súng và một số diện tích cây ăn quả hoặc cây ăn quả trồng xen cà phê được áp dụng béc tưới nhỏ giọt.
Việc áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước giúp các hộ giảm đáng kể chi phí thuê nhân công tưới, tránh lãng phí nước so với cách tưới truyền thống, đồng thời rửa trôi một số loại rầy, rệp gây hại. Cùng với việc được bón phân phù hợp, cây trồng phát triển tốt, đặc biệt là cây cà phê cho năng suất trung bình hơn 4 tấn nhân/ha.
Nhân rộng mô hình tưới tiết kiệm nước
Ông Nguyễn Văn Thao-Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Đak Pơ-cho biết: Với nguồn vốn khoa học-công nghệ và kinh phí tài trợ của tổ chức IDE tại Việt Nam, từ năm 2018 đến nay, huyện triển khai được 3 dự án ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước trên diện tích 28,5 ha cây ăn quả và rau màu các loại với sự tham gia của 265 hộ dân.
Nhận thấy hiệu quả từ các dự án, mô hình, nhiều hộ dân đã tự đầu tư kinh phí lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhờ đó, diện tích áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước trên địa bàn được mở rộng. Đến nay, toàn huyện có 720 ha cây cây ăn quả và rau màu áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước, trong đó, 634,7 ha của người dân và 85,3 ha của doanh nghiệp.
“Việc áp dụng các mô hình tưới tiên tiến đã giúp tiết giảm nhân công lao động và tiết kiệm đến 30% lượng nước tưới, trong khi năng suất cây trồng cao hơn 15-20% so với cách tưới truyền thống, cá biệt có diện tích tăng 30%. Do đó, huyện sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp và nông dân trên địa bàn mở rộng diện tích áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước để tăng hiệu quả kinh tế, ứng phó với biến đổi khí hậu”-ông Thao khẳng định.
Còn theo thông tin từ Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Prông, đến nay, toàn huyện có hơn 4.055 ha cây trồng cạn được tưới bằng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm nước, chủ yếu là cây cà phê, cây ăn quả, khoai lang và rau màu. Trong đó, diện tích của người dân 1.786,5 ha; diện tích của doanh nghiệp và hợp tác xã là 2.252,4 ha; diện tích của các đơn vị nghiên cứu hỗ trợ xây dựng mô hình là 16,2 ha.
Ông Nguyễn Văn Luyến-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Prông-cho hay: Toàn huyện có trên 77 ngàn ha cây trồng các loại, trong đó, khoảng 20.077 ha cây trồng cạn có nhu cầu lớn về nước tưới. Tuy nhiên, mới chỉ có khoảng 20,19% diện tích cây trồng cạn áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước. Do đó, huyện đã xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích tưới bằng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm nước cho cây trồng cạn.
Riêng năm 2025, dự kiến có trên 4.300 ha áp dụng, trong đó, tập trung mở rộng diện tích tưới trên cây ăn quả như sầu riêng, chuối và cây công nghiệp dài ngày như cà phê, hồ tiêu...
Trao đổi với P.V, ông Hoàng Thi Thơ-Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh-cho biết: Đến nay, toàn tỉnh có trên 57,6 ngàn ha cây trồng cạn ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, tăng hơn 9,19 ngàn ha so với năm 2023. Trong đó, người dân áp dụng trên 45,5 ngàn ha; doanh nghiệp áp dụng trên 11,8 ngàn ha; Nhà nước hỗ trợ 157,9 ha.
Diện tích áp dụng hệ thống tưới tiên tiến, tiết kiệm nước vẫn còn hạn chế. Do đó, các huyện, thị xã, thành phố cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về hiệu quả của việc áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước; đào tạo, chuyển giao công nghệ về tưới tiên tiến, tiết kiệm nước gắn với công tác khuyến nông.
Đồng thời, thu hút các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước vào sản xuất; lồng ghép trong một số dự án đầu tư công xây dựng các mô hình mẫu, mô hình trình diễn nông nghiệp thông minh gắn với công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước để làm cơ sở nhân rộng mô hình.
