Thiệt hại lớn, nhiều hộ trắng tay
Ông Đoàn Văn Điệp, Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Bắc, cho biết, đợt lũ vừa qua khiến hơn 21.400 vật nuôi bị chết, 7 chuồng trại hư hỏng, 26 ha hoa màu bị phá hủy hoàn toàn; hơn 2.900 chậu hoa phục vụ Tết bị hư hại do ngập úng. Chúng tôi đã thống kê đầy đủ để đề nghị hỗ trợ kịp thời, giúp họ đứng dậy sau lũ.
Tại trang trại gà của mình, anh Phạm Xuân Vàng (thôn Lộc Ngãi, xã Tuy Phước Bắc) cho hay: “Tôi vay hơn 1 tỷ đồng để nuôi 7.500 con gà, lũ lụt cuốn trôi gần 5.000 con, thiệt hại khoảng 800 triệu đồng. Cũng may mắn là ngân hàng đã xuống kiểm tra, cam kết giảm lãi, giãn nợ để tôi có thể tái đàn”.
Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, đến ngày 27-11, toàn tỉnh ghi nhận hơn 1.800 gia súc và 69.000 gia cầm bị chết, cuốn trôi; thiệt hại tập trung nhiều tại các xã, phường Quy Nhơn Bắc, Tuy Phước, Tuy Phước Bắc, Tuy Phước Đông...
Riêng 13 xã, phường do Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 3 quản lý có hơn 55.000 vật nuôi bị ảnh hưởng. Trồng trọt cũng chịu tổn thất nặng khi 249 ha rau màu và hơn 729 nghìn chậu hoa, trong đó có hơn 726 nghìn chậu mai, bị hư hại.
Ở xã Uar, hơn 700 ha cây trồng và hàng chục héc ta đất bị ngập, sạt lở hoặc cát vùi lấp không thể canh tác. Nhiều nông hộ lâm cảnh trắng tay. Chị Nay H’Guôn mất toàn bộ 1 ha mì vì ngập lâu ngày, thối củ. “Tết sắp đến mà chưa biết xoay xở ra sao”-chị H’Guôn buồn bã.
Tương tự, chị Ksor H’Trim mất nhiều diện tích mì, bắp và hơn 20 cây điều, đất lại bị cát vùi dày nên chưa thể thống kê hết được. Hiện chị không còn vốn để trồng lại. Ông Nay Trú-Bí thư Chi bộ buôn Nu-nói: “Người dân chủ yếu sống nhờ nông nghiệp, giờ rất nhiều hộ coi như mất luôn sinh kế”.
Tại xã Ia Rsai, hơn 1.100 ha cây trồng bị ảnh hưởng, 41,8 ha đất bị sạt lở. Nhiều diện tích lúa đang trổ bông bị nhấn chìm trong hai đợt lũ liên tiếp. Ở thôn Ka Tô, khoảng 30 ha đất bị cát bồi lấp, 7 ha bị sạt lở xuống sông. “Đất sản xuất của bà con bị cuốn đi chỉ sau một đêm. Đây là nguồn sống duy nhất của nhiều hộ”-Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nguyễn Văn Kiên chua xót.
UBND xã Ia Rsai đang ưu tiên hỗ trợ khẩn cấp về lương thực và đời sống cho người dân. Chủ tịch UBND xã Võ Ngọc Châu cho hay: “Khó khăn nhất hiện nay là vốn, giống và đất sản xuất bị hư hại nặng. Xã kiến nghị tỉnh sớm hỗ trợ cải tạo đất, phục hồi giao thông để bà con quay lại đồng ruộng”.
Doanh nghiệp chung tay hỗ trợ
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thiệt hại lần này nặng nhất là ở đàn gia cầm, đặc biệt là gà; trồng trọt cũng bị ảnh hưởng sâu rộng, nhiều khu vực bị cát bồi lấp dày.
UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh dự thảo nghị quyết quy định mức hỗ trợ đối với cây trồng, vật nuôi, thủy sản và lâm nghiệp theo Nghị định số 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Ông Ngô Vĩnh Khánh-Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường) nói: “Nghị quyết dự kiến được HĐND tỉnh thông qua trong tháng 12 năm nay. Ngay khi nghị quyết ban hành, tỉnh sẽ triển khai hỗ trợ để bà con sớm tái sản xuất, ổn định cuộc sống”.
Ông Khánh cũng giải thích thêm, việc xây dựng nghị quyết mới là yêu cầu bắt buộc vì trước đây tỉnh áp dụng Nghị quyết số 16/2018/QĐ-HĐND, được ban hành theo Nghị định số 02/2017/NĐ-CP của Chính phủ. Nay Chính phủ đã ban hành Nghị định số 09/2025/NĐ-CP thay thế nghị định cũ nên tỉnh phải xây dựng lại nghị quyết cho phù hợp với quy định hiện hành và làm cơ sở pháp lý để triển khai hỗ trợ trong đợt thiên tai lần này.
Cùng với nguồn lực nhà nước, nhiều doanh nghiệp trong tỉnh cũng chủ động hỗ trợ người dân tái đàn. Ông Hồ Ngọc Xuân, chủ trang trại Phú Hưng (xã Hoài Ân), đơn vị hợp tác với GreenFeed, chia sẻ người dân vùng thiên tai khi có nhu cầu tái đàn và sử dụng thức ăn GreenFeed có thể đăng ký trực tiếp với công ty. Chúng tôi và GreenFeed luôn sẵn sàng triển khai chính sách hỗ trợ phù hợp, ưu đãi về giá con giống và thức ăn chăn nuôi để bà con khôi phục đàn heo sớm nhất”-ông Xuân cho biết.
Trang trại Phú Hưng hiện sở hữu 2.600 heo nái, cung cấp khoảng 6.000 heo giống mỗi tháng và vận hành 6 trang trại heo thịt, đưa ra thị trường hơn 50.000 con mỗi năm. Nhờ chủ động nguồn giống, đơn vị này khẳng định có thể đáp ứng nhu cầu tái đàn của bà con.
Tại xã Tuy Phước Bắc, cơ sở gà giống Tám Thanh cũng chung tay giảm giá bán, hỗ trợ người dân vùng lũ. Đại diện cơ sở sẵn sàng đồng hành: “Chúng tôi giảm 1 giá so với thị trường để bà con sớm khôi phục đàn gà sau thiên tai”.
