Ngày 18-8, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.
Đáng chú ý, nội dung giáo dục AI được chia thành nội dung cốt lõi và nội dung mở rộng. Trong đó, phần cốt lõi nhằm bảo đảm những yêu cầu thiết yếu đối với tất cả học sinh, được tổ chức thông qua các chuyên đề giáo dục AI với thời lượng 12 tiết/lớp/năm học.
Các chuyên đề được bố trí phù hợp trong kế hoạch giáo dục của nhà trường và kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày, căn cứ đặc điểm học sinh và điều kiện thực tế, với yêu cầu không gây áp lực, quá tải.
Ngoài 12 tiết cốt lõi, trường học có thể tổ chức nội dung mở rộng phù hợp với nhu cầu, năng lực của học sinh và điều kiện triển khai. Phần này nhằm tăng cơ hội thực hành, tìm hiểu sâu hơn về ứng dụng AI, kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống AI.
Tiểu học: Làm quen, nhận biết AI và học cách sử dụng an toàn
Khung nội dung được thiết kế theo 2 giai đoạn, gồm giáo dục cơ bản đối với tiểu học, THCS và giáo dục định hướng nghề nghiệp đối với THPT.
Ở cấp tiểu học, trọng tâm chưa phải là những kiến thức kỹ thuật phức tạp. Học sinh chủ yếu trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan, từ đó hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong cuộc sống.
Các em cũng được hình thành nhận thức rằng AI là công cụ do con người tạo ra, có thể mang lại lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro. Một nội dung quan trọng khác là giáo dục học sinh bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.
Như vậy, cách tiếp cận ở tiểu học chủ yếu là "làm quen - trải nghiệm - sử dụng an toàn", thay vì yêu cầu học sinh đi sâu vào thuật toán hay lập trình AI.
THCS: Từ làm quen chuyển sang sử dụng và hiểu cách AI hoạt động
Lên THCS, yêu cầu về năng lực AI được nâng dần. Học sinh không chỉ nhận biết mà bắt đầu tìm hiểu cách AI hoạt động, sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ học tập và giải quyết những vấn đề phù hợp với lứa tuổi.
Các em được hướng dẫn xem xét kết quả do AI tạo ra thay vì mặc nhiên coi câu trả lời của AI là chính xác; đồng thời, nhận diện những vấn đề liên quan đến dữ liệu, quyền riêng tư, bản quyền, độ tin cậy và trách nhiệm của người sử dụng.
Đây cũng là giai đoạn học sinh từng bước tiếp cận việc tạo, thử nghiệm và cải tiến những sản phẩm AI đơn giản, qua đó phát triển tư duy giải quyết vấn đề.
THPT: Hướng tới thiết kế, đánh giá và cải tiến hệ thống AI
Ở cấp THPT, giáo dục AI chuyển sang mức độ cao hơn, gắn với giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Học sinh được phát triển khả năng lựa chọn, sử dụng và đánh giá công cụ AI; tìm hiểu sâu hơn các kỹ thuật, ứng dụng và cách thức hoạt động của hệ thống AI. Việc học không dừng ở sử dụng công cụ có sẵn mà hướng tới khả năng tham gia thiết kế, thử nghiệm và cải tiến các sản phẩm, hệ thống AI phù hợp.
Các nội dung về đạo đức, pháp lý và tác động xã hội của AI cũng được đặt ra ở mức độ sâu hơn, giúp học sinh biết phân tích lợi ích, rủi ro và trách nhiệm của con người khi ứng dụng AI.
Theo Bộ GD&ĐT, toàn bộ khung giáo dục AI được xây dựng trên 4 mạch kiến thức, tương ứng với 4 miền năng lực gồm: tư duy lấy con người làm trung tâm; đạo đức AI; các kỹ thuật và ứng dụng AI; thiết kế hệ thống AI.
Trong đó, tư duy lấy con người làm trung tâm nhấn mạnh AI phải phục vụ con người; đạo đức AI giúp học sinh nhận diện vấn đề đạo đức, pháp lý và sử dụng AI an toàn; kỹ thuật và ứng dụng AI cung cấp kiến thức về cách AI hoạt động và kỹ năng sử dụng công cụ; còn thiết kế hệ thống AI phát triển năng lực từ sử dụng đến hiểu và tạo ra các hệ thống AI đơn giản.
