Về bộ ngẫu tượng Linga - Yoni ở tháp Bánh Ít

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Trong văn hóa Champa, Linga tượng trưng cho sinh thực khí của nam (dương), Yoni tượng trưng cho sinh thực khí của nữ (âm), chính là nguồn cội cho mọi sự sinh sôi, nảy nở trong vũ trụ. Ở nhiều đền tháp Champa, cặp ngẫu tượng này còn được đồng nhất với thần Siva (1 trong 3 vị thần tối cao của Ấn Độ giáo mà Champa chịu ảnh hưởng) để trở thành vật thờ chính trong các ngôi tháp. Người Chăm tôn thờ cặp ngẫu tượng này với mong muốn cầu mong sự sinh sôi, phát triển; cuộc sống đủ đầy, no ấm.

Bộ ngẫu tượng Linga - Yoni bằng kim loại quý lấy từ tháp Bánh Ít ở tỉnh Bình Định hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Guimet, TP Paris (Pháp).

Bộ ngẫu tượng Linga - Yoni bằng kim loại quý lấy từ tháp Bánh Ít ở tỉnh Bình Định hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Guimet, TP Paris (Pháp).

Theo tài liệu của Viện Viễn đông Bác cổ và Bảo tàng Nghệ thuật cổ Châu Á - Guimet thì tại Bảo tàng Guimet, TP Paris (Pháp) đang trưng bày một bộ ngẫu tượng Linga - Yoni bằng kim loại quý lấy từ tháp Bánh Ít ở tỉnh Bình Định. Phần đế được tạo tác dạng tròn, chân đế loe rộng và thóp dần về phía trên. Đế được chạm trổ nhiều tầng hoa văn. Lớp dưới cùng là hoa văn những cánh sen đứng xen kẽ, kết hợp với chấm tròn nổi; tiếp đến là hoa văn hình xoắn thừng nối tiếp; tiếp nữa là lớp cánh sen ngửa xếp chồng lớp; và phần trên cùng của đế tiếp giáp với bệ Yoni là lớp hoa văn trang trí hình những bầu vú tròn nối tiếp. Đây chính là lớp hoa văn chuyển tiếp và cũng là bệ đỡ cho sự xuất hiện của hình tượng Yoni và Linga ở ngay phía trên.

Phần Yoni là một bệ tròn lõm, có trổ một đường rãnh thò ra phía ngoài. Mặt ngoài xung quanh bệ tròn của Yoni trang trí hoa văn xoắn thừng nối tiếp. Phần Linga được tạc chính giữa của bệ Yoni và hướng lên phía trên. Linga gồm hai phần, phần dưới là trụ hình bát giác, phần trên là hình tượng Jata Linga có dáng hình trụ tròn, phần lớn bề mặt để trơn; một góc trên thân chạm trổ hoa văn hình búi tóc 7 tầng, dạng khối tròn giật cấp; hai bên tỏa ra các sợi uốn cong chúc xuống. Búi tóc dạng này gọi là Jata - một kiểu búi tóc tiêu biểu của thần Siva. Đầu Jata Linga được bọc lớp đồng màu vàng óng làm điểm nhấn cho một biểu tượng chủ đạo trong toàn bộ khối điêu khắc Linga - Yoni.

Có thể thấy rằng vùng đất Bình Định ngày nay - kinh đô 5 thế kỷ của người Champa xưa, ẩn chứa rất nhiều di sản quý giá mà chưa khám phá hết. Qua đó phần nào còn phản ánh sự thịnh vượng một thời của vương quốc Cham pa trên mảnh đất Bình Định xưa kia.

NGUYỄN VIẾT TUẤN

Có thể bạn quan tâm

Nhiếp ảnh tôn vinh sắc màu văn hóa các dân tộc

Nhiếp ảnh tôn vinh sắc màu văn hóa các dân tộc

(GLO)- Chiều 18-3, tại Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam khai mạc triển lãm chủ đề “Sắc màu các dân tộc Việt Nam”. Gia Lai có 8 tác giả có tác phẩm được chọn triển lãm dịp này, qua đó góp phần lưu giữ, tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc, quý báu của các dân tộc.

Đẩy mạnh tuyên truyền về ngày hội lớn của toàn dân

Đẩy mạnh tuyên truyền về ngày hội lớn của toàn dân

(GLO)- Thực hiện kế hoạch tuyên truyền về bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, các đơn vị trực thuộc ngành Văn hóa tỉnh Gia Lai đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động, góp phần tạo không khí phấn khởi, nâng cao nhận thức của cử tri trước ngày hội lớn của toàn dân.

Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra mắt sách "Đổi mới, kiến tạo, hội nhập, phát triển"

Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra mắt sách "Đổi mới, kiến tạo, hội nhập, phát triển"

(GLO)- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) vừa giới thiệu cuốn sách “Đổi mới, kiến tạo, hội nhập, phát triển” của đồng chí Nguyễn Tấn Dũng - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ.

Ra mắt cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”

Ra mắt cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”

(GLO)- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu cuốn sách “Rạng rỡ Việt Nam - Dấu ấn thành tựu nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”.

Trên từng giọt rượu quê nhà

Trên từng giọt rượu quê nhà

(GLO)- Dưới lũy tre làng, khi mặt trời đã thôi gay gắt, ánh nắng muộn lùi dần khỏi những mái nhà thấp, gió từ cánh đồng thổi về mang theo mùi lúa non tháng Chạp, mùi phù sa ủ lâu trong đất, ngọt lành như hơi thở của làng quê.

Nghệ sĩ Mỹ Lý Huỳnh với “cuộc đời thứ hai”

Nghệ sĩ Mỹ Lý Huỳnh với “cuộc đời thứ hai”

(GLO)- Đến với thư pháp khi đã gần 50 tuổi, hơn 20 năm qua, nghệ sĩ thư pháp Mỹ Lý Huỳnh (SN 1954, ở TP. Hồ Chí Minh) là một người bạn, người thầy đặc biệt của Câu lạc bộ Thư pháp Pleiku (tỉnh Gia Lai). Bền bỉ đi cùng bộ môn nghệ thuật này, với nghệ thuật thư pháp, bà có “cuộc đời thứ hai”.

Trần Xuân Toàn và hành trình văn chương

Trần Xuân Toàn và hành trình văn chương

(GLO)- Nhà giáo Trần Xuân Toàn lặng lẽ đi cùng văn chương bằng những trang viết chắt chiu từ trải nghiệm sống, ký ức văn hóa và tình yêu bền bỉ với chữ nghĩa. Liên tiếp trong 2 năm qua, ông cho ra mắt 2 tập sách dày dặn là Dạo bước vườn văn xứ nẫu và Góp nhặt đường văn.

Bài chòi dân gian vào nhịp mới

Bài chòi dân gian vào nhịp mới

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều địa phương của tỉnh Bình Ðịnh cũ, các câu lạc bộ bài chòi dân gian dần thưa vắng. Việc tiếp tục bảo tồn và phát huy loại hình bài chòi dân gian, ngoài sự quan tâm của tỉnh, đòi hỏi sự chủ động từ các phường, xã và tâm huyết của đội ngũ nghệ nhân.

Ngựa trong sắc màu sáng tạo nghệ thuật

Ngựa trong sắc màu sáng tạo nghệ thuật

(GLO)- Bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đã mở đầu cảm hứng sáng tác trong năm mới với hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ 2026. Mỗi tác phẩm được gửi gắm vào đó nhiều ước vọng cùng những quan niệm riêng về nghệ thuật và đời sống.

null