Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo cấm thi tuyển vào lớp 6, áp dụng ngay từ năm 2025 theo Thông tư số 30/TT-BGD&ĐT vừa được Bộ ban hành quy định Quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông đang thu hút sự quan tâm lớn của công luận.
Xét tuyển chung kết hợp thi riêng?
Theo quy chế mới, từ năm 2025, việc tuyển sinh lớp 6 chỉ áp dụng phương thức xét tuyển. Nhiều ý kiến cho rằng đây là thách thức với các trường có số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển lớn so với chỉ tiêu, trong khi học bạ bậc tiểu học của đa số thí sinh đều đẹp. Việc xét tuyển trên tiêu chí nào để đảm bảo công bằng, minh bạch, khách quan, không kéo theo các hệ luỵ về việc chạy đua làm đẹp học bạ, chạy đua theo các cuộc thi để làm dày hồ sơ là một thách thức.
Trước các ý kiến này, ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết các sở giáo dục và đào tạo phải xây dựng bộ tiêu chí xét tuyển áp dụng cho tất cả các trường đồng thời có hướng dẫn tiêu chí riêng đối với các trường sau khi thực hiện việc xét tuyển theo tiêu chí chung vẫn có số học sinh đáp ứng yêu cầu nhiều hơn chỉ tiêu nhà trường được giao.
Tiêu chí riêng không chỉ là các yêu cầu trong hồ sơ xét tuyển mà còn cần đánh giá trực tiếp học sinh theo nhiều hình thức khác nhau như hỏi - đáp, viết, thuyết trình, thực hành, thí nghiệm, hồ sơ học tập, các sản phẩm, hoạt động của học sinh.
Các hình thức này đã được quy định tại các Thông tư ban hành quy chế đánh giá học sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc bài kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh (theo tinh thần quy định tại Thông tư số 05/2018/TT-BGD&ĐT); bảo đảm việc tuyển sinh được thực hiện công bằng, công khai, minh bạch, phù hợp với điều kiện thực tiễn như Thông tư 30 đã quy định.
Ông Nguyễn Xuân Thành cũng lưu ý thêm, đối với việc tuyển sinh ở bất kỳ trường trung học cơ sở nào thì theo nguyên tắc của Thông tư số 30/TT-BGD&ĐT đều phải thực hiện nhiệm vụ phổ cập trên địa bàn. Đó cũng là căn cứ để các sở giáo dục và đào tạo xây dựng tiêu chí xét tuyển bảo đảm yêu cầu tuyển sinh chính xác, công bằng, công khai và minh bạch.
Thông tư mới khác gì so với quy định hiện hành?
Thông tin thêm về lý do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chỉ sử dụng phương thức xét tuyển vào lớp 6, ông Thành cho hay trước đây, Thông tư số 11/2014/TT-BGD&ĐT quy định tuyển sinh trung học cơ sở hằng năm theo hình thức xét tuyển. Quy định này bảo đảm việc tuyển sinh vào trung học cơ sở được thực hiện thuận lợi, hiệu quả, thiết thực đối với cấp học cần huy động 100% học sinh vào học theo mục tiêu phổ cập giáo dục.
Đến năm 2018, trước thực tế có một số trường trung học cơ sở có uy tín, được đông đảo học sinh đăng ký vào học khiến việc xét tuyển theo tiêu chí chung chưa đáp ứng được mục tiêu tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 05/2018/TT-BGD&ĐT quy định: “Tuyển sinh trung học cơ sở theo phương thức xét tuyển. Trường hợp cơ sở giáo dục có số học sinh đăng ký vào học lớp 6 nhiều hơn chỉ tiêu tuyển sinh, sở giáo dục và đào tạo hướng dẫn thực hiện phương án tuyển sinh theo phương thức xét tuyển hoặc kết hợp xét tuyển với kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.”
Cũng theo ông Thành, thời điểm khi ban hành Thông tư số 05/2018/TT-BGD&ĐT, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu rõ việc kiểm tra, đánh giá năng lực khác với một kỳ thi, nghĩa là khi thực hiện xét tuyển vào một trường trung học cơ sở, nếu số lượng học sinh đáp ứng yêu cầu của tiêu chí xét tuyển chung vẫn vượt so với chỉ tiêu nhà trường được giao thì nhà trường được kết hợp thực hiện việc kiểm tra, đánh giá năng lực để bổ sung tiêu chí xét tuyển áp dụng đối với những số học sinh đã đáp ứng yêu cầu của tiêu chí xét tuyển chung, chứ không phải tổ chức cả kỳ thi với nhiều môn thi đối với 100% học sinh đăng ký vào trường.
Tuy nhiên, qua thực tế triển khai trong những năm qua, có một số trường đã thực hiện việc tuyển sinh chủ yếu dựa vào tổ chức việc “kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh” như một kỳ thi tuyển sinh dành cho 100% học sinh đăng ký vào trường. Vai trò của việc “xét tuyển” trong phương thức kết hợp với “kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh” theo quy định tại Thông tư số 05/2018/TT-BGD&ĐT chưa được thực hiện thỏa đáng.
Vì vậy, theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Thông tư số 30/TT-BGD&ĐT mới ban hành tiếp tục quy định phương thức tuyển sinh trung học cơ sở là xét tuyển cùng với quy định giao cho các sở giáo dục và đào tạo hướng dẫn cụ thể tiêu chí xét tuyển, bảo đảm thực hiện việc xét tuyển công bằng, khách quan, minh bạch, phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương.
Theo Hà An (Vietnam+)
