Các ngành, nghề được đề xuất thuộc nhiều lĩnh vực như: nghệ thuật, kinh doanh và quản lý, khoa học sự sống, công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật, sản xuất và chế biến, xây dựng, nông - lâm nghiệp và thủy sản, sức khỏe, dịch vụ xã hội, dịch vụ vận tải.
Đây là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực nhưng gặp khó khăn trong tuyển sinh, có thể do đặc thù công việc, điều kiện lao động hoặc sức hút chưa cao đối với người học. Việc xây dựng danh mục được kỳ vọng góp phần định hướng tuyển sinh, đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Theo các tiêu chí trong dự thảo, ngành, nghề được xem xét đưa vào danh mục phải có nhu cầu sử dụng nhân lực ở hiện tại hoặc tương lai nhưng khó thu hút người học.
Những ngành có tỷ lệ tuyển sinh thực tế thấp so với chỉ tiêu phù hợp hoặc quy mô tuyển sinh liên tục giảm trong 3 năm, không đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường, cũng thuộc diện được xem xét.
Đối với ngành, nghề mới hoặc phục vụ các lĩnh vực kinh tế trọng điểm, công nghệ mới, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các nhiệm vụ chiến lược quốc gia, dự thảo cho phép xem xét bổ sung trong trường hợp chưa có đủ dữ liệu tuyển sinh 3 năm. Việc đánh giá sẽ căn cứ vào dự báo nhu cầu nhân lực và nhu cầu tuyển dụng của xã hội.
Đáng chú ý, theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, người học trình độ trung cấp, cao đẳng thuộc các ngành, nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu theo danh mục do Bộ GD&ĐT quy định được miễn 100% học phí. Chính sách này góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người học, đồng thời tạo động lực lựa chọn những ngành nghề đang cần bổ sung nhân lực.
Danh mục dự kiến được rà soát, chỉnh sửa, bổ sung định kỳ ít nhất 5 năm/lần nhằm phù hợp với sự thay đổi của thị trường lao động và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
