Để hiểu rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Ông có thể cho biết cụ thể tình hình gây nuôi động vật hoang dã hiện nay trên địa bàn tỉnh?
- Hiện toàn tỉnh có 540 cơ sở gây nuôi động vật rừng và 1 cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học. Ở khu vực phía Đông tỉnh có 409 cơ sở với hơn 4.800 cá thể thuộc 5 loài chính như: cầy vòi hương, cầy vòi mốc, dúi, nhím, heo rừng.
Trong đó, 402 cơ sở có nuôi các loài nguy cấp, quý, hiếm thuộc Phụ lục Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), chủ yếu là cầy vòi hương với 4.072 cá thể được cấp mã số nuôi thương mại.
Ngoài ra, còn có 7 cơ sở nuôi các loài thông thường và 1 cơ sở bảo tồn là Công ty CP Đầu tư và Phát triển Vườn thú Faros với hơn 800 cá thể.
Khu vực phía Tây tỉnh có 131 cơ sở với 4.456 cá thể gồm cầy vòi hương, nai, khỉ đuôi dài, công Ấn Độ, rùa núi vàng, rắn ráo trâu, heo rừng… Trong đó có 95 cơ sở nuôi loài nguy cấp, quý, hiếm và 36 cơ sở nuôi loài thông thường.
Phần lớn cơ sở đã được Chi cục Kiểm lâm cấp mã số nuôi theo đúng quy định, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
* Việc giám sát các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã hiện nay được thực hiện như thế nào, thưa ông?
- Để quản lý chặt chẽ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động gây nuôi, Sở yêu cầu Chi cục Kiểm lâm chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm hướng dẫn chủ cơ sở mở sổ theo dõi, ghi chép đầy đủ biến động số lượng đàn; đánh dấu cá thể để xác định thế hệ (F1, F2); lưu giữ hồ sơ về nguồn gốc, tình trạng nhập - xuất động vật.
Cơ quan chức năng cũng hỗ trợ các hộ mới nuôi hoàn thiện thủ tục để đăng ký mã số cơ sở nuôi đối với các loài nguy cấp, quý, hiếm; phối hợp chính quyền địa phương kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các cơ sở nuôi cũng như một số nhà hàng nhằm giám sát việc chấp hành pháp luật.
Hằng tháng, Kiểm lâm trực tiếp xuống cơ sở để thu thập thông tin, kiểm tra thực tế tình hình nuôi và biến động số lượng cá thể.
* Sở có những lưu ý, khuyến cáo gì để người dân gây nuôi đúng pháp luật?
- Sở đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24.6.2025 về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; gây nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước CITES, hỗ trợ những kỹ thuật, phương pháp cần thiết.
Ngoài ra, Kiểm lâm thường xuyên vận động tổ chức, cá nhân tự nguyện giao nộp động vật hoang dã khi không còn nhu cầu nuôi nhốt. Người dân có nhu cầu gây nuôi nên chủ động liên hệ Hạt Kiểm lâm hoặc Chi cục Kiểm lâm để được hướng dẫn cụ thể; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong bảo vệ động vật hoang dã và đa dạng sinh học.
* Để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ động vật hoang dã, thời gian tới Sở sẽ…
- Hiện hệ thống quy định pháp luật về gây nuôi đã khá đầy đủ, nhưng vẫn thiếu hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn chuồng trại và kỹ thuật nuôi nhốt cho từng loài, gây khó khăn trong quản lý thực tế.
Chi cục Kiểm lâm đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo UBND tỉnh kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành hướng dẫn chi tiết để hỗ trợ người dân và nâng cao hiệu quả quản lý.
Cùng với đó, Sở giao Chi cục Kiểm lâm tiếp tục phối hợp chính quyền địa phương và các ngành chức năng tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tuân thủ pháp luật.
Ngoài ra, Chi cục Kiểm lâm sẽ thành lập nhóm liên lạc trực tuyến qua Zalo, Facebook để tạo diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật, con giống và đầu ra sản phẩm; đồng thời đẩy mạnh liên kết với các tỉnh bạn để học hỏi mô hình hiệu quả, kết nối cơ sở gây nuôi với các điểm tiêu thụ hợp pháp, góp phần ổn định thị trường và hướng đến phát triển bền vững ngành gây nuôi động vật hoang dã tại tỉnh.
* Xin cảm ơn ông!
