Thiếu hụt nguồn máu dự trữ phục vụ cấp cứu, điều trị đang là vấn đề y tế cấp bách tại Gia Lai. Trước thực tế này, Phó Giám đốc Sở Y tế Lý Minh Thái khẳng định tỉnh đã đưa ra kế hoạch khẩn cấp, tập trung vào “3 mũi nhọn”: Tăng cường hiến máu lưu động, mở rộng chỉ tiêu ngay trong tháng 8 này; kiện toàn tổ chức và nguồn lực để vận động hiến máu bền vững; hiện đại hóa điều phối, bảo quản máu.
Ông Thái cho hay, nhu cầu sử dụng máu ở Gia Lai đang tăng cả về số lượng và các chế phẩm máu như hồng cầu khối, tiểu cầu khối, huyết tương tươi đông lạnh, tủa lạnh…
▪ Thưa ông, nguồn máu hiện tại có đảm bảo đáp ứng yêu cầu không?
- Trung bình mỗi ngày, khoảng 150 bệnh nhân cần truyền máu và chế phẩm máu. Hiện, nguồn máu phục vụ điều trị tại Gia Lai chủ yếu được cung cấp từ 2 cơ sở chính của tỉnh là Khoa Huyết học - Truyền máu (thuộc BVĐK trung tâm tỉnh Gia Lai) và BVĐK Gia Lai.
Tuy nhiên, lượng máu dự trữ hiện có mới chỉ cơ bản đáp ứng được nhu cầu thực tế, vẫn còn tình trạng thiếu hụt cục bộ.
Có 3 nhóm nguyên nhân dẫn đến thiếu hụt máu phục vụ cấp cứu, điều trị. Đó là biến động nhân sự do sắp xếp bộ máy, nhiều cán bộ Hội CTĐ nghỉ hưu hoặc chuyển công tác, ảnh hưởng tới công tác vận động. Nguồn máu hiến không ổn định vì lượng máu hiến tình nguyện vẫn phụ thuộc nhiều vào các đợt vận động theo kế hoạch; vào kỳ nghỉ hè số người hiến giảm, đặc biệt khi học sinh, sinh viên nghỉ học. Nhu cầu máu tăng đột biến theo mùa và dịch bệnh, khiến cầu vượt cung, nhất là với nhóm máu hiếm, trong khi nguồn huy động khẩn chưa đủ mạnh, dẫn tới thiếu hụt cục bộ.
▪ Tình trạng thiếu máu cấp cứu, điều trị ảnh hưởng như thế nào đến người bệnh và cơ sở y tế?
- Thiếu máu khiến quá trình cấp cứu, điều trị bị ảnh hưởng, đặc biệt nguy hiểm đối với các trường hợp bệnh nhân chấn thương nặng, sản phụ mất máu nhiều hoặc những người mắc bệnh máu mãn tính cần truyền máu thường xuyên.
Bên cạnh đó, các bệnh viện buộc phải huy động người nhà bệnh nhân hiến máu để bổ sung, gây áp lực tâm lý lên gia đình người bệnh và có thể kéo dài thời gian điều trị.
▪ Vậy chúng ta làm gì để khắc phục tình trạng này, bảo đảm đủ máu an toàn cho cấp cứu, điều trị trên toàn tỉnh?
- Phong trào hiến máu tình nguyện tại Gia Lai đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Sở Y tế phối hợp với Hội CTĐ tỉnh và các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp khẩn cấp nhằm đảm bảo nguồn máu cho điều trị.
Trong đó, triển khai ngay các đợt hiến máu tình nguyện tăng cường. Thay vì hiến máu tập trung vào vài thời điểm nhất định, tỉnh đã lên kế hoạch điều chỉnh, bổ sung thêm nhiều đợt hiến máu xuyên suốt trong năm, tập trung vào những địa bàn trọng điểm đang thiếu máu cấp cứu, điều trị.
Riêng tháng 8 này, Sở Y tế đã điều chỉnh, bổ sung kế hoạch hiến máu trong tháng, yêu cầu BVĐK Gia Lai chuẩn bị sẵn sàng trang thiết bị và nhân lực, đồng thời huy động TTYT Ia Grai và TTYT Đak Đoa cử cán bộ tham gia khám sàng lọc tại chỗ. Theo kế hoạch số 79/CTĐ-CSSK, điều chỉnh lịch, mở rộng phạm vi và chỉ tiêu tiếp nhận máu tại 15 xã, phấn đấu tiếp nhận khoảng 1.100 đơn vị máu trong tháng 8 này để kịp thời bù vào kho dự trữ cho cấp cứu, điều trị.
Đồng thời, đẩy mạnh vận động trong các cơ quan, đoàn thể, mở rộng đối tượng hiến máu tới cán bộ, công chức, viên chức, ĐVTN, LLVT và công nhân, lao động tại các DN.
Ngành y tế phối hợp với Hội CTĐ xây dựng “ngân hàng máu sống” tại cộng đồng, duy trì các đội hiến máu khẩn cấp ở địa phương. CLB Máu nóng Gia Lai (trực thuộc Hội CTĐ tỉnh) là một điển hình, với hàng nghìn tình nguyện viên.
▪ Về lâu dài, cần giải pháp gì để bảo đảm nguồn máu ổn định, tránh tình trạng “ăn đong”, nhất là khi tỉnh Gia Lai có quy mô lớn và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thưa ông?
- Đúng thế, chúng tôi xác định cần những giải pháp căn cơ để chủ động được nguồn máu, không còn rơi vào tình trạng “ăn đong” từng đơn vị máu như hiện nay.
Trước hết, Sở Y tế phối hợp Hội CTĐ tỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện; thành lập Hội CTĐ của các đơn vị xã, phường, xây dựng văn hóa hiến máu thường xuyên, bền vững trong cộng đồng là giải pháp cốt lõi.
UBND tỉnh cũng đã giao Sở Y tế phối hợp cùng các ngành xây dựng kế hoạch dài hạn bảo đảm nguồn máu dự trữ ổn định, bền vững cho công tác cấp cứu và điều trị.
▪ Xin cảm ơn ông!
