Cách đây không lâu, trước tình hình đời sống âm nhạc nước nhà có chiều hướng lan tràn các bài hát “độ chế” rất phản cảm về mặt ca từ, vi phạm bản quyền…, một số nhạc sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực này đã phát động một phong trào được gọi là “nghe có ý thức”. Đây là một sáng kiến hay được dư luận đồng tình, được nhiều người hưởng ứng và đã gây hiệu ứng rất tích cực về mặt xã hội.
Thực tế đời sống xã hội cho thấy việc quản lý xã hội luôn là bài toán khó đối với các cơ quan chức năng và các nhà quản lý. Nhà quản lý có thể ban hành rất nhiều quy định để thực hiện mục tiêu quan trọng nhất là điều hành xã hội vận động một cách có trật tự, đáp ứng lợi ích cho đa số một cách tốt nhất. Nhưng thực tế cho thấy có nhiều quy định được ban hành nhưng hiệu lực quản lý không cao, hiệu quả mang lại rất thấp, mục tiêu đặt ra không thực hiện được. Có rất nhiều lý do của kết quả tồi như quy định có nhiều bất cập về thực hiện, thực thi, chế tài… Tuy nhiên, suy cho cùng thì có thể nói một trong những nguyên nhân chính yếu nhất vẫn là ý thức của con người là mang tính quyết định. Quy định đặt ra mà không vào được cuộc sống có trách nhiệm của nhà quản lý. Có quy định mà không tiếp thu và thực hiện nghiêm túc là trách nhiệm của công dân. Chung quy lại các trách nhiệm của cả hai phía, nhà quản lý và công dân, chính là ý thức. Điều này có thể lấy dẫn chứng từ rất nhiều quy định trong rất nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội trong những năm gần đây như đăng ký xe máy, xe máy điện; quy định về đội mũ bảo hiểm; quy định về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường; quy định về an toàn giao thông; quy định về hút thuốc lá…
Nếu như việc “nghe có ý thức” đã tạo được một sự chuyển biến trong đời sống âm nhạc - cả từ người sáng tác, nhà sản xuất và người nghe - theo chiều hướng tích cực là hướng đến sự văn minh trong thưởng thức thì các lĩnh vực khác của đời sống xã hội cũng có thể vận hành theo chiều hướng như vậy.
Đi có ý thức là tuân thủ luật lệ an toàn giao thông, có kỹ năng lái xe, đi đúng luật… thì sẽ giảm thiểu tai nạn giao thông. Sống có ý thức thì sẽ tuân thủ các quy định của pháp luật thì sẽ không gây ô nhiễm môi trường, không làm hàng giả, không bán hàng gian, không tiêu thụ hàng lậu, không vi phạm các quy định về hút thuốc, uống rượu… Mọi người đều có ý thức thực hiện đầy đủ trách nhiệm công dân thì không làm điều sai trái sẽ bớt xảy ra tội phạm, xã hội sẽ yên bình…
Vì vậy, suy cho cùng để có một xã hội văn minh, mang lại cuộc sống tốt đẹp và hạnh phúc thì điều tối quan trọng là mọi người phải thực hiện trách nhiệm của mình một cách có ý thức, đầy ý thức và luôn luôn có ý thức và nhất định là như thế.
Hải Đăng
