Cùng tham gia khảo sát với đoàn có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Sở Xây dựng; lãnh đạo UBND xã An Nhơn, cùng đại diện Công ty cổ phần Tu bổ di tích Trung ương - Vinaremon.
Thành Đồ Bàn là di tích lịch sử đáng tự hào của người dân Bình Định, nay là tỉnh Gia Lai. Nơi đây đã ghi lại những dấu ấn quan trọng của 2 triều đại Chămpa và Tây Sơn.
Tuy đã trải qua nhiều lần sửa chữa nhưng Thành Đồ Bàn vẫn uy nghiêm vững chãi, chứng minh cho một thời lẫy lừng của vương quốc Chămpa thời bấy giờ.
Năm 1982, Thành Đồ Bàn được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia, khẳng định giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa và kiến trúc mà công trình này lưu giữ.
Việc kiểm tra, khảo sát thực tế khu di tích lần này nhằm phục vụ công tác tu bổ, tôn tạo và bảo tồn các giá trị lịch sử đa tầng của di tích qua 3 thời kỳ gồm: Kinh đô Đồ Bàn của Vương quốc Chămpa, triều đại Tây Sơn dưới thời Hoàng đế Thái Đức Nguyễn Nhạc và dấu ấn của triều Nguyễn.
Kết luận tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch yêu cầu các đơn vị liên quan cần hệ thống hóa toàn bộ giá trị lịch sử, văn hóa của Thành Đồ Bàn, bởi đây là di tích mang dấu ấn của 3 nền văn hóa, lịch sử gồm văn hóa Chămpa, thời Tây Sơn và triều Nguyễn.
Đây cũng là vùng đất 2 lần được lựa chọn làm kinh đô, chứa đựng nhiều tầng giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc. Do đó, việc bảo tồn, tôn tạo cần được thực hiện đồng bộ, bài bản và tổng thể, bảo đảm giữ gìn nguyên vẹn giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị các đơn cần khẩn trương khảo sát, lập quy hoạch tổng thể khu di tích; phối hợp với các chuyên gia lịch sử, văn hóa xây dựng đề án nghiên cứu, rà soát tư liệu lịch sử, khảo cổ và văn hóa nhằm có đánh giá toàn diện về giá trị di tích. Việc nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học cần được triển khai song song với quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch tổng thể.
Cùng với đó, công tác quy hoạch phải gắn với quy chế quản lý kiến trúc đô thị, bảo đảm tính thẩm mỹ, hài hòa với không gian lịch sử, văn hóa của khu di tích. Đồng thời, cần triển khai quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết gắn với các quy định về quản lý kiến trúc; ưu tiên các hạng mục cần duy tu, bảo tồn và tôn tạo.
Đối với một số công trình, địa điểm tiêu biểu như: khu tưởng niệm Hoàng đế Thái Đức Nguyễn Nhạc, Đàn Nam Giao và khu vực Thành Đồ Bàn cần giữ gìn hiện trạng nhưng có chỉnh trang, kết nối không gian để tạo điểm nhấn và khôi phục “hồn cốt” của khu di tích lịch sử.
Bên cạnh đó, 2 tượng voi Chămpa đứng hai bên cổng thành, được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2023, cần được bảo tồn và phát huy giá trị đúng mức.
Riêng đối với di tích Đàn Nam Giao, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch thống nhất phương án kiến trúc đã đề xuất, song yêu cầu trong quá trình triển khai phải kết hợp khảo cổ học; đồng thời bổ sung các loại cây bản địa nhằm tăng tính thẩm mỹ và tạo cảnh quan phù hợp với không gian di tích.