Mỗi lần trở lại chiến trường xưa là một lần nối dài hành trình tri ân đồng đội đã hy sinh, cũng là sự nhắc nhớ về trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Trong không khí trang nghiêm tại Nhà bia di tích chiến thắng Chư Bồ - Đức Cơ, các cựu chiến binh Sư đoàn 320 - những người trực tiếp tham gia trận đánh năm xưa lặng lẽ dâng hương tưởng niệm đồng đội.
Trên vùng đất từng là chiến trường ác liệt, mọi thứ hôm nay đã đổi thay nhưng dấu tích của một thời lửa đạn vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức. Chính từ nơi này, một trận đánh đã đi vào lịch sử của dân tộc.
2 giờ làm chủ trận địa
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Sư đoàn 320 đã lập nhiều chiến công trên chiến trường Tây Nguyên, trong đó có chiến thắng Chư Bồ - Đức Cơ.
Căn cứ Chư Bồ cùng với căn cứ Đức Cơ (cách Chư Bồ 2 km về phía Tây) từng là cụm cứ điểm then chốt do Tiểu đoàn 81, Quân lực Việt Nam cộng hòa chiếm giữ, hình thành cụm phòng ngự liên hoàn, án ngữ trục đường 19 kéo dài, kiểm soát chiến lược vùng biên giới Việt Nam - Campuchia.
Tháng 1-1973, khi cục diện chiến trường đang bước vào giai đoạn quyết định, cụm cứ điểm Chư Bồ - Đức Cơ trở thành mục tiêu phải đánh gãy. Ngày 18-1-1973, Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên đã giao Sư đoàn 320A tiến công cụm cứ điểm Chư Bồ - Đức Cơ.
Chỉ sau gần 2 giờ đồng hồ, bộ đội ta đã làm chủ trận địa cứ điểm Chư Bồ. Tiếp tục phát triển chiến đấu, ngày 20 và 21-1-1973, quân ta tiến công tiêu diệt cứ điểm Đức Cơ.
Ông Lê Mạnh Hải - Trưởng Ban liên lạc truyền thống Đại đoàn Đồng Bằng (Sư đoàn 320) Nghệ An - Hà Tĩnh - chia sẻ: “Chiến thắng Chư Bồ - Đức Cơ là một mốc son lịch sử, tạo đà chiến lược để tiến tới giải phóng Tây Nguyên và giải phóng miền Nam.
Đồng thời, chiến thắng này cũng góp phần mở thông tuyến hành lang vận chuyển dọc biên giới, phục vụ các chiến trường Tây Nguyên nói riêng và các chiến trường Việt Nam nói chung".
Trận đánh cứ điểm Chư Bồ - Đức Cơ không chỉ thắng về quân sự, mà còn cho thấy sự gắn kết giữa bộ đội chủ lực với lực lượng tại chỗ, giữa tiền tuyến và hậu phương.
Những năm tháng sống trong lòng dân
Trong hồi ức của những người lính Sư đoàn 320, Chư Bồ - Đức Cơ còn là vùng đất thấm đượm tình quân dân, nơi người lính được sống trong lòng dân.
Trong điều kiện chiến tranh gian khổ, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã nuôi giấu, đùm bọc bộ đội, chia cơm, sẻ muối, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung.
“Khi Sư đoàn về đây được đồng bào các dân tộc trên địa bàn Gia Lai và khu vực Đức Cơ - Chư Bồ đùm bọc, che chở. Chúng tôi được sống trong dân, đúng nghĩa quân với dân như cá với nước” - ông Hải bồi hồi nhớ lại.
Sau chiến tranh, tình cảm quân dân giữa những người lính Sư đoàn 320 và đồng bào Tây Nguyên tiếp tục được vun đắp bền chặt, sâu sắc hơn. Trở lại chiến trường xưa, được gặp gỡ, nói chuyện với người dân ngay tại khu Di tích Chư Bồ - Đức Cơ, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Vi Hợi không giấu được niềm xúc động.
“Trở lại chiến trường xưa, trong tôi trào dâng bao nỗi niềm. Tôi nhớ lại mỗi bước chân trên đất Đức Cơ và Mặt trận Tây Nguyên - nơi đồng đội tôi đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Ấm lòng là hơn 50 năm qua, đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn tri ân và chăm sóc mộ phần các anh rất chu đáo" - ông Hợi bộc bạch.
Hòa bình lập lại, các cựu chiến binh Sư đoàn 320 tiếp tục hành trình tri ân, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; đồng thời, tham gia xây dựng, tôn tạo di tích lịch sử.
Công trình bia chiến thắng Chư Bồ - Đức Cơ hoàn thành năm 2018 là kết quả của sự chung tay, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Cùng với đó, chính quyền địa phương cũng đang triển khai các giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Di tích chiến thắng Chư Bồ - Đức Cơ gắn với phát triển kinh tế - xã hội.
Ông Siu Luynh - Bí thư Đảng ủy xã Ia Dơk - cho biết: “Xã đang phối hợp mở rộng, nâng cấp khu di tích, hướng tới xây dựng nơi đây trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, gắn với phát triển du lịch”.
