Cùng với đó, năng lực lãnh đạo, điều hành được nâng lên; phương thức làm việc bước đầu đáp ứng mục tiêu, yêu cầu kiến tạo, phát triển và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Tuy nhiên, tình trạng “ghế nhiều hơn việc”, nhiều việc mà thiếu người làm vẫn còn diễn ra.
Vì thế, ngày 8-5-2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký ban hành Chỉ thị 18/CT-TTg ngày của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã.
Chỉ thị yêu cầu “triệt để phân công, điều động các lãnh đạo, quản lý cấp phó đang vượt quy định của các cơ quan, đơn vị thuộc tỉnh, thành ủy, UBND cấp tỉnh về xã, phường”.
Đây không đơn thuần là chuyện sắp xếp nhân sự dôi dư ở cấp tỉnh mà là một thông điệp chính trị rất mạnh: Cải cách bộ máy không thể chỉ làm trên giấy. Đây thực chất là tái phân bổ nguồn lực quản trị cho cấp cơ sở - nơi gần dân nhất, áp lực công việc lớn nhất và cũng dễ bộc lộ năng lực thật nhất.
Thủ tướng yêu cầu ưu tiên bố trí cán bộ, công chức có bản lĩnh, khả năng chịu áp lực và kinh nghiệm xử lý tình huống về công tác tại các địa bàn phức tạp, khối lượng công việc lớn, nhất là các lĩnh vực đòi hỏi năng lực, trình độ chuyên môn chuyên sâu như: đất đai, xây dựng, dân tộc, tôn giáo, khiếu nại, tố cáo...
Đưa cấp phó dôi dư ở tỉnh về xã, phường là cách "thử lửa" đối với cán bộ, công chức. Ai thực sự có năng lực sẽ sớm thích nghi; sẽ xem đó là chỗ mình được thể hiện sở trường công tác, hết mình phục vụ sự nghiệp chung. Ai quen hành chính bàn giấy, quen ký tá, hội họp mà thiếu năng lực thực chiến cũng sẽ sớm bộc lộ.
Tại buổi tiếp xúc với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai mới đây, cử tri kiến nghị: Trong 99 nhiệm vụ cấp huyện thì có hơn 90 nhiệm vụ chuyển về cho cấp xã. Khối lượng công việc tăng lên rất nhiều nhưng biên chế hiện nay rất mỏng.
Vì vậy, cần sớm có cơ chế, chính sách phù hợp và bổ sung biên chế để đảm bảo bộ máy chính quyền cấp cơ sở sau sắp xếp hoạt động hiệu quả; tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đó là một thực tế đang diễn ra ở nhiều địa phương chứ không riêng gì Gia Lai, đặc biệt là trong bối cảnh chấm dứt hoạt động của đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở cấp xã từ tháng 5 này.
Việc điều chuyển cán bộ từ xã, phường dôi dư sang các địa phương còn thiếu hay xây dựng “ngân hàng cán bộ không chuyên trách” chỉ là giải pháp trước mắt để giải quyết tình trạng thiếu hụt cán bộ ở cơ sở hiện nay.
Tuy nhiên, cần thấy rằng, chủ trương của Chính phủ về điều chuyển cấp phó dôi dư ở tỉnh về cơ sở là bước chuẩn bị cho giai đoạn cải cách hành chính thế hệ mới: tinh gọn đầu mối, giảm tầng nấc trung gian, tăng chính quyền số và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Tức là xây dựng bộ máy hành chính ít người nhưng hiệu quả trong tương lai.
Một cán bộ thực sự vì dân thì dù ở đâu cũng làm được việc. Ngược lại, nếu chỉ thích vị trí có danh xưng, có quyền lực hành chính nhưng ngại xuống cơ sở thì rất khó nói đến tinh thần phụng sự.
Bởi người dân chỉ quan tâm bộ máy hoạt động có hiệu quả hơn không, hồ sơ có được giải quyết nhanh hơn không mà thôi!
Chính phủ đang chuyển từ tư duy “ổn định bộ máy” sang tư duy lấy “hiệu quả bộ máy” làm thước đo. Quán triệt chủ trương điều cấp phó nói riêng và cán bộ cấp tỉnh dôi dư nói chung về cơ sở là ủng hộ quyết tâm tái cấu trúc nền hành chính theo hướng tinh gọn hơn, thực chất hơn. Bởi lẽ, đó là một cuộc sàng lọc âm thầm nhưng có thể tạo ra tác động rất lớn đối với văn hóa công vụ trong những năm tới.
