Không ít trong số khoảng xanh nói trên là các công viên tạm được mở từ những khu đất bỏ hoang, dự án treo lâu năm. Chỉ cần dọn dẹp, mở lối, những khu đất từng bị "bỏ quên" lập tức đông kín người tìm đến. Điều đó càng cho thấy quyết sách dùng các khu đất trống bỏ hoang làm công viên tạm của lãnh đạo TP.HCM là bước đi hợp lòng dân, chạm đúng nhu cầu. Chỉ cần một khoảng đất được trả lại cho cộng đồng là đủ để tạo thêm không gian sinh hoạt, góp phần cải thiện chất lượng sống và diện mạo đô thị.
Nhưng nếu chỉ dừng lại ở những công viên tạm, câu chuyện sẽ mãi là giải pháp ngắn hạn.
Điều cần nhìn nhận thẳng thắn là TP.HCM không thiếu quy hoạch mảng xanh, nhưng còn thiếu sự quyết liệt trong triển khai. Đô thị hóa nhanh, dân số tăng mạnh, trong khi diện tích cây xanh trên đầu người vẫn thấp. "Tấc đất tấc vàng" khiến không gian công cộng, đặc biệt là công viên, thường bị thu hẹp hoặc chậm hình thành. Không gian xanh thiếu hụt vì thế không còn là câu chuyện quy hoạch, mà đã trở thành vấn đề chất lượng sống của hàng triệu người dân.
Ở góc nhìn quản lý, thành phố đã có những định hướng rõ ràng. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt ra yêu cầu tăng diện tích cây xanh và công viên, xác định đây là một cấu phần thiết yếu của phát triển đô thị. Song song đó, chương trình phát triển công viên và cây xanh công cộng giai đoạn 2020 - 2030 đặt mục tiêu nâng diện tích cây xanh công cộng lên tối thiểu 1 m2/người, trong khi hiện mới đạt khoảng 0,57 m2/người. Những con số này cho thấy quyết tâm là có, nhưng cũng chỉ ra khoảng cách không nhỏ giữa thực tế và nhu cầu.
Điều đáng ghi nhận là những bước điều chỉnh gần đây của TP.HCM đang đi theo hướng trả lại không gian cho cộng đồng. Việc dừng dự án khu phức hợp Nhà Rồng Khánh Hội để làm công viên, hay chuyển khu đất số 1 Lý Thái Tổ thành không gian xanh là những bước đi đáng chú ý. Cùng với đó, việc điều chỉnh dự án Nhà hát Giao hưởng cho thấy một tư duy đang dịch chuyển, ưu tiên không gian công cộng và lợi ích dài hạn của người dân. Những quyết định này không chỉ giải bài toán quy hoạch, mà còn trực tiếp cải thiện không gian sống đô thị.
Những dự án treo kéo dài nhiều năm không chỉ gây lãng phí nguồn lực, nó đồng thời làm lỡ cơ hội tạo lập những khoảng xanh mà đáng lẽ người dân đã được sử dụng từ lâu. Vấn đề không nằm ở việc thiếu quy hoạch, mà ở tốc độ và quyết liệt thực hiện, đòi hỏi hành động nhanh hơn, dứt khoát hơn đưa các không gian ấy trở lại với cộng đồng.
Đã đến lúc cần một cách tiếp cận khác trong quy hoạch đô thị, đặt con người làm trung tâm một cách thực chất. Công viên không thể tiếp tục là "phần dư", mà phải là hạ tầng thiết yếu, ngang với giao thông hay điện nước. Mỗi khu dân cư phải có không gian xanh và đất công cần được ưu tiên cho cộng đồng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi dâng hương tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng hôm 26.4 đã phát biểu rằng mọi đường lối, chính sách đều phải hướng về cuộc sống tốt đẹp hơn của nhân dân.
Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng chiều cao những tòa nhà, mà còn bằng những khoảng xanh phục vụ người dân mỗi ngày. TP.HCM đã có những bước đi đúng, và những bước đi này cần được triển khai mạnh hơn nữa, rộng hơn nữa để xứng tầm là một siêu đô thị hiện đại, đáng sống.
Theo Vũ Phượng (TNO)
