Có một nghịch lý tồn tại trong ngành du lịch lâu nay chưa được giải quyết, đó là khách quốc tế đến ngày càng đông, nhưng các công ty lữ hành vẫn khó khăn. Thậm chí năm 2025, lần đầu tiên VN lập kỷ lục lịch sử khi đón hơn 21,2 triệu lượt nhưng "sức khỏe" của nhiều công ty vẫn chưa được cải thiện là bao. Lý giải tình trạng này, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Vietravel - người cả đời gắn bó với ngành du lịch, trong lần trao đổi với Thanh Niên gần đây cho biết nguyên nhân sâu xa là thị phần khách inbound rơi vào tay các công ty nước ngoài, doanh nghiệp Việt ít được hưởng, thậm chí "đói khách". Cụ thể, thị trường khách Hàn Quốc, tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây nhưng doanh nghiệp VN "mất trắng"; với nguồn khách lớn nhất là Trung Quốc, chúng ta chỉ nắm khoảng 30%; khách EU cũng mất hơn 30%... Đa số công ty lữ hành trong nước chỉ tranh nhau đưa khách Việt đi nước ngoài chứ sân nhà lại không khai thác được.
Nhìn vào thực trạng này sẽ thấy chỉ đạo của người đứng đầu Chính phủ đã "điểm huyệt" đúng vấn đề quan trọng nhất của ngành du lịch. Tất nhiên, việc chúng ta tự hào về thành tích thu hút du khách quốc tế tăng mạnh hằng năm là hoàn toàn chính đáng. Bởi kết quả đó cho thấy VN đã trở thành điểm đến cạnh tranh trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới. Du lịch cũng là cầu nối để đưa một VN xinh đẹp, hiếu khách, an toàn và chở đầy khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới ra toàn cầu. Thế nhưng, số lượng chỉ thực sự có giá trị, du lịch chỉ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn nếu doanh nghiệp Việt làm chủ được thị trường khách inbound. Số tiền du khách quốc tế bỏ ra mua tour, tiêu xài phải ở lại VN chứ không chảy ngược vào túi các công ty tour nước ngoài.
Đó là thực sự là vấn đề "cần suy nghĩ nghiêm túc..." như Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu. Bởi mất thị phần khách inbound không chỉ là mất doanh thu mà đằng sau đó còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chúng ta thỉnh thoảng vẫn nghe cơ quan quản lý xử phạt hướng dẫn viên nước ngoài hành nghề trái phép tại nhiều điểm đến nổi tiếng của VN. Việc này không đơn giản là đội ngũ hướng dẫn viên trong nước bị cạnh tranh không lành mạnh mà người nước ngoài không hiểu về văn hóa, lịch sử VN nhưng đứng ra thuyết minh sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến, thậm chí có những thông tin sai lệch. Chưa kể tình trạng các công ty nước ngoài mở cả hệ sinh thái khép kín tại thị trường VN. Hướng dẫn viên của họ chỉ đưa tới khách đến các điểm này chi tiêu, mua sắm, ăn uống... Đây là một biểu hiện rõ nhất của tour 0 đồng mà nhiều nước, trong đó có VN phải đối mặt.
Vậy thì làm thế nào để các công ty du lịch Việt làm chủ được sân nhà? Câu hỏi không mới và giải pháp cũng không mới, chỉ có điều chúng ta chưa thực sự "suy nghĩ nghiêm túc" và bắt tay vào giải quyết. Đầu tiên là tháo cởi các vướng mắc đang trói tay, trói chân ngành du lịch mà nhiều chuyên gia trong ngành đã đề xuất, kiến nghị. Chẳng nói đâu xa, cứ kiên quyết trám lỗ hổng hướng dẫn viên nước ngoài hành nghề tại VN bằng chế tài thật mạnh, thật nghiêm, thật kiên quyết. Tương tự, luật Du lịch có hiệu lực đã hơn 30 năm, trong đó nhiều quy định đã lạc hậu, cần phải được thay đổi cho phù hợp với tình hình mới. Thứ hai, đầu tư cho ngành du lịch như truyền thông, quảng bá, ưu đãi vốn, chính sách... phải mạnh hơn, lớn hơn để tạo ra các "sếu đầu đàn" có thể cạnh tranh với doanh nghiệp ngoại. Có một thực tế phải thừa nhận là chúng ta coi du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn nhưng đầu tư cho ngành này chưa thật sự tương xứng.
Trong một thế giới ngày càng nhiều bất ổn, khó lường, sự an toàn của VN là lợi thế lớn để thu hút khách quốc tế. Năm 2027, chúng ta là nước chủ nhà tổ chức APEC, diễn đàn kinh tế cao cấp thu hút hàng ngàn khách VIP từ nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ, quan chức cao cấp đến truyền thông thế giới...
Nếu chất và lượng khách quốc tế đến VN đều gia tăng thì du lịch sẽ thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp lớn vào mục tiêu tăng trưởng của đất nước.
Theo Nguyên Minh (TNO)
